Soạn bài: Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ (tiếp theo)




Hướng dẫn soạn bài: Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ (tiếp theo)

II. Luyện tập

Câu 1: Phân tích các nhân tố giao tiếp thể hiện trong câu ca dao sau:

Đêm trăng thanh anh mới hỏi nàng
Tre non đủ lá đan sàn nên chăng?

a. Nhân vật giao tiếp ở đây là những người nam, nữ trẻ tuổi. (Một cô gái – không xuất hiện trực tiếp là chủ thể tiếp nhận)

b. Hoạt động giao tiếp này diễn ra vào một đêm trăng thanh. Khung cảnh này rất thích hợp để trao đổi tâm tình.

c. Nhân vật anh nói về chuyện "Tre non đủ lá" và đặt vấn đề "nên chăng" tính chuyện "đan sàng". Đây là cách nói ý nhị để ướm duyên. Có cách hiểu: Chàng trai ví tình cảm của hai người đã trưởng thành, đã sâu đậm nên tính chuyện hôn nhân.

d. Cách nói của chàng trai rất ý nhị, nhẹ nhàng, giàu hình ảnh, lại kín đáo, rất phù hợp để nói chuyện tình duyên, dễ dàng đi vào lòng người.

Câu 2:

a. Nhân vật A Cổ và người đàn ông trong cuộc giao tiếp đã thực hiện bằng ngôn ngữ những hành động:

- A Cổ: chào (Cháu chào ông ạ!)
- Ông: 
  + Chào lại (A Cổ hả?)
  + Khen (Lớn tướng rồi nhỉ?)
  + Hỏi (Bố cháu có gửi pin đài lên cho ông không?)
- A Cổ: trả lời (Thưa ông, có ạ!)

b. Cả ba câu trong lời nói của ông già đều có hình thức của câu hỏi, nhưng câu thứ ba (Bố cháu có gửi pin đài lên cho ông không ?) mới có mục đích hỏi thực sự. Câu "A Cổ hả ?" mang hình thức là câu hỏi nhưng thực chất là chỉ câu chào đáp, và câu "Lớn tướng rồi nhỉ ?" là một lời khen, do đó A Cổ không trả lời.

c. Lời của nhân vật A Cổ đối với ông thể hiện sự kính trọng (Thưa ông, có ạ!).

Lời của ông già thể hiện thái độ yêu quý, trìu mến của ông đối với cháu (hả, nhỉ).

Câu 3: Đọc bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương và trả lời câu hỏi.

a. Khi làm bài thơ này, Hồ Xuân Hương đã "giao tiếp" với người đọc về vấn đề thân phận người phụ nữ nói chung và của tác giả nói riêng. Đồng thời tác giả khẳng định phẩm giá, nhân cách tốt đẹp của người phụ nữ. Hồ Xuân Hương đã dùng hình tượng chiếc bánh trôi nước để nói lên điều đó.

b. Người đọc căn cứ vào thân phận của tác giả, một người tài hoa nhưng lận đận đường tình duyên và căn cứ vào các từ ngữ, hình ảnh: "trắng", "tròn" (chỉ vẻ đẹp), "bảy nổi ba chìm" (chỉ thân phận lận đận), "tấm lòng son" (phẩm chất bên trong) để lĩnh hội bài thơ.

Câu 4: Hãy viết một thông báo ngắn cho các bạn học sinh toàn trường biết về hoạt động làm sạch môi trường nhân Ngày Môi trường thế giới.

Gợi ý:

Bài tập này yêu cầu viết một văn bản thông báo ngắn với các yêu cầu sau:

  • Hướng đến đối tượng giao tiếp là các bạn học sinh.

  • Nội dung giao tiếp là thông báo về hoạt động làm sạch môi trường.

  • Hoàn cảnh giao tiếp: trong nhà trường nhân Ngày Môi trường thế giới.

Tham khảo bài sau:

THÔNG BÁO

Để kỉ niệm Ngày Môi trường thế giới, trường THPT ..... tổ chức buổi tổng vệ sinh toàn trường:

- Nội dung công việc: làm cỏ, phát quang bụi rậm, thu dọn rác thải, chăm sóc cây xanh trong phạm vi quản lí của nhà trường.

- Thời gian làm việc: từ 7 giờ sáng ... ngày ... tháng ... năm ...

- Đối tượng tham gia: toàn thể học sinh của trường.

- Kế hoạch cụ thể: Các chi đoàn nhận phân công công việc cụ thể tại văn phòng Đoàn trường.

Khi đi, mỗi học sinh phải mang theo một trong các dụng cụ sau: cuốc, xẻng, chổi, kéo, bao đựng rác, ...

Nhà trường đề nghị toàn thể học sinh tích cực tham gia để phong trào được thành công tốt đẹp.

..., ngày ... tháng ... năm ...

Bam giám hiệu trường THPT .....

Câu 5: Phân tích các nhân tố giao tiếp thể hiện trong bức thư Bác Hồ gửi học sinh cả nước nhân ngày khai giảng năm học đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tháng 9 năm 1945.

a. Nhân vật giao tiếp

Bác Hồ, với tư cách là Chủ tịch nước, viết thư cho học sinh toàn quốc – những chủ nhân tương lai của nước Việt Nam độc lập.

b. Hoàn cảnh giao tiếp

Đất nước vừa mới giành được độc lập và đây là ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam độc lập.

c. Nội dung giao tiếp

Đề cập đến niềm vui của học sinh vì được hưởng nền độc lập và được "nhận nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam", đồng thời là lời nhắc nhở về nhiệm vụ, trách nhiệm của mỗi học sinh đối với đất nước. Cuối thư là lời chúc mừng của Bác Hồ gửi tới học sinh.

d. Mục đích giao tiếp

Bác viết để chúc mừng học sinh, nhân ngày khai trường đầu tiên của đất nước Việt Nam độc lập, đồng thời nhắc nhở học sinh về nhiệm vụ và trách nhiệm đối với đất nước.

e. Thư viết với lời lẽ chân tình, gần gũi, đồng thời nghiêm túc xác định nhiệm vụ, trách nhiệm của học sinh.

Các bài soạn văn lớp 10 hay khác:

Loạt bài siêu HOTTTTTTT! Link soạn | giải bài tập Tiếng Anh 10, Giải bài tập Vật Lý 10, Giải bài tập Toán 10 Giải bài tập Hóa học 10 hay nhất tại VietJack

Loạt bài Soạn văn lớp 10 của chúng tôi được biên soạn một phần dựa trên cuốn sách: Để học tốt ngữ văn 10 (Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam).

Follow https://www.facebook.com/hoc.cung.vietjack/ để tiếp tục theo dõi các loạt bài mới nhất về Soạn văn lớp 11, Soạn văn lớp 9, Soạn văn lớp 8, Soạn văn lớp 7, Soạn văn lớp 6, ..., và các loạt bài Ngữ pháp tiếng Anh cơ bản và nâng cao, Luyện thi TOEIC, Bài tập ngữ pháp tiếng Anh, ... của chúng tôi.

Thấy hay để lại bình luận động viên nhé ^^^^