Giải Lịch sử 10 trang 30 Kết nối tri thức

Trang trước Trang sau

Với Giải Lịch sử 10 trang 30 trong Bài 4: Khái niệm văn minh. Một số nền văn minh Phương Đông thời cổ - trung đại Lịch Sử 10 Kết nối tri thức hay nhất, ngắn gọn sẽ giúp học sinh dễ dàng trả lời các câu hỏi & làm bài tập Lịch sử 10 trang 30.

Giải Lịch sử 10 trang 30 Kết nối tri thức

Câu hỏi 1 trang 30 Lịch Sử 10: Hãy nêu một số thành tựu cơ bản của văn minh Trung Hoa thời kì cổ - trung đại.

Quảng cáo

Lời giải:

- Tư tưởng, tôn giáo:

+ Sớm xuất hiện các học thuyết tư tưởng và tôn giáo. Ví dụ: Nho giáo, Đạo giáo, Mặc gia, Pháp gia…

+ Có sự tiếp thu và cải biến Phật giáo.

- Chữ viết:

+ Phát minh ra chữ viết từ rất sớm

+ Bao gồm: chữ khắc trên mai rùa, xương thủ (chữ giáp cốt); khắc trên đồ đồng (kim văn); khắc trên đá (thạch cổ văn); khắc trên thẻ tre, trúc…

- Văn học

+ Văn học Trung Hoa đồ sộ, đa dạng về thể loại, nội dung và phong cách nghệ thuật.

+ Thơ ca, kịch và tiểu thuyết là các loại hình văn học có nhiều thành tựu nhất, trong đó tiêu biểu là thơ ca thời Đường và tiểu thuyết thời Minh - Thanh.

- Kiến trúc, điêu khắc và hội họa

+ Kiến trúc và điêu khắc Trung Quốc có sự gắn kết mật thiết với nhau, có công năng sử dụng rất đa dạng như: nhà ở, cung điện, các công trình phòng thủ, quân sự; các công trình tôn giáo, lăng mộ,... Những công trình nổi tiếng, bao gồm: Vạn Lý Trường Thành, Tử Cấm Thành, Di Hoà Viên, Thập Tam Lăng,...

+ Hội hoạ Trung Hoa rất đa dạng cả về đề tài, nội dung và phong cách. Người Trung Hoa vẽ tranh trên nhiều chất liệu như gỗ, lụa, giấy,...

- Khoa học, kĩ thuật

+ Toán học: sử dụng hệ số đếm thập phân, tính được diện tích các hình phẳng và thể tích các hình khối, tính được số pi (T) chính xác tới 7 chữ số thập phân, phát minh ra bàn tính,..

+ Thiên văn học, người Trung Hoa là những người đầu tiên ghi chép về nhật thực, nguyệt thực và nhiều hiện tượng thiên văn khác. Họ đã sớm đặt ra lịch để phục vụ đời sống và sản xuất.

+ Y - Dược học, họ đã chẩn đoán, lí giải và chữa trị các loại bệnh bằng nhiều phương pháp như: dùng thuốc, châm cứu, giải phẫu,... Trong lịch sử Trung Hoa thời kì cổ - trung đại xuất hiện nhiều thầy thuốc nổi tiếng như: Hoa Đà, Trương Trọng Cảnh,...

+ Sử học: đa dạng về hình thức, thể loại, nội dung với một số tác phẩm nổi tiếng như: Xuân Thu (bộ biên niên sử đầu tiên của Trung Hoa), Sử kí của Tư Mã Thiên.

+ Kĩ thuật: có bốn phát minh lớn về kĩ thuật, gồm: kĩ thuật làm giấy, kĩ thuật in, thuốc súng và la bàn.

Câu hỏi 2 trang 30 Lịch Sử 10: Khai thác Tư liệu 3 và thông tin trong mục, hãy nêu ý nghĩa của các thành tựu tiêu biểu của văn minh Trung Hoa thời cổ - trung đại.

Khai thác Tư liệu 3 và thông tin trong mục, hãy nêu ý nghĩa của các thành tựu tiêu biểu

Quảng cáo

Lời giải:

- Ý nghĩa của văn minh Trung Hoa:

+ Là sản phẩm của trí tuệ, sự lao động sáng tạo của cư dân Trung Quốc.

+ Đóng góp nhiều thành tựu quan trọng vào kho tàng văn minh nhân loại và đặt nền móng cho sự phát triển nhiều lĩnh vực.

+ Nhiều thành tựu văn minh Trung Quốc cổ - trung đại vẫn có giá trị và được sử dụng cho đến ngày nay.

Luyện tập 1 trang 30 Lịch Sử 10: Lập bảng thể hiện các thành tựu văn minh tiêu biểu của Ai Cập cổ đại, Trung Hoa và Ấn Độ thời kì cổ - trung đại (theo gợi ý dưới đây vào vở)?

Nền văn minh	Thành tựu tiêu biểu	Thuộc lĩnh vực	Ý nghĩa

Quảng cáo

Lời giải:

Nền văn minh	Thành tựu tiêu biểu	Thuộc lĩnh vực	Ý nghĩa
Ai Cập Cổ đại	- Tín ngưỡng đa thần - Thờ linh hồn người chết	Tín ngưỡng	- Là thành quả lao động, sáng tạo của cư dân. - Đóng góp vào kho tàng văn minh nhân loại - Đặt nền móng cho nhiều lĩnh vực
	- Chữ tượng hình	Chữ viết
	- Kim tự tháp, tượng nhân sư…	Kiến trúc, điêu khắc
	- Hệ số thập phân - Lịch - Kĩ thuật ướp xác	Khoa học, Kĩ thuật
Ấn Độ Cổ - trung đại	- Phật giáo; Hin-đu giáo	Tôn giáo
	- Chữ Phạn	Chữ viết
	- Kinh Vê-đa - Sử thi: Ra-ma-ya-na - Vở kịch Sơ-kun-tơ-la	Văn học
	- Chùa hang A-gian-ta - Đại bảo tháp San-chi - Lăng Ta-giơ Ma-han	Kiến trúc
	- Hệ thống 10 chữ số - Lịch	Khoa học, Kĩ thuật
Trung Hoa Cổ - trung đại	- Nho giáo; Đạo giáo; Mặc gia; Pháp gia..	Tư tưởng, tôn giáo
	- Chữ giáp cốt; Kim văn…	Chữ viết
	- Thơ Đường luật - Tiểu thuyết chương hồi	Văn học
	- Vạn lí trường thành - Tử cấm thành	Kiến trúc
	- Tranh thủy mặc	Hội họa
	- Số pi	Toán học
	- Các bộ sử nổi tiếng	Sử học
	Kĩ thuật làm giấy, kĩ thuật in, la bàn, thuốc súng	Kĩ thuật

Luyện tập 2 trang 30 Lịch Sử 10: Từ kết quả bài tập 1, em có ấn tượng nhất với thành tựu nào? Vì sao?

Quảng cáo

Lời giải:

(*) Tham khảo:

Em ấn tượng nhất với Kim tự tháp Ai Cập, đặc biệt là Kim tự tháp Kê-ốp ở Giza. Đây là một trong những công trình kiến trúc nổi tiếng nhất của nền văn minh Ai Cập cổ đại và được xây dựng cách đây hàng nghìn năm. Điều khiến em ấn tượng nhất là dù con người thời đó chưa có những máy móc, phương tiện hiện đại như ngày nay nhưng vẫn có thể xây dựng một công trình đồ sộ, có cấu trúc chặt chẽ và tồn tại qua thời gian.

Kim tự tháp không chỉ thể hiện quyền lực của các pha-ra-ông mà còn cho thấy trình độ cao về toán học, kiến trúc, kĩ thuật và khả năng tổ chức lao động của người Ai Cập cổ đại. Qua công trình này, em cảm nhận được trí tuệ, sức sáng tạo và ý chí của con người từ hàng nghìn năm trước. Kim tự tháp cũng giúp chúng ta hiểu thêm về đời sống, tín ngưỡng và quan niệm của người Ai Cập cổ đại về thế giới sau khi chết.

Theo em, Kim tự tháp là minh chứng cho sức sáng tạo của con người và là một tài sản quý giá của nền văn minh nhân loại. Vì vậy, việc tìm hiểu và bảo tồn những công trình như Kim tự tháp có ý nghĩa rất quan trọng, giúp các thế hệ hôm nay hiểu hơn về quá khứ và trân trọng những thành tựu mà cha ông để lại.

Vận dụng trang 30 Lịch Sử 10: Liên hệ và cho biết ảnh hưởng của những thành tựu văn minh phương Đông (Ấn Độ và Trung Hoa thời cổ - trung đại,... ) đối với thế giới và Việt Nam hiện nay.

Lời giải:

(*) Tham khảo:

- Một số ảnh hưởng của văn minh phương Đông đến thế giới:

+ Văn minh Ai Cập cổ đại: Những thành tựu về chữ tượng hình, toán học, thiên văn, y học và kiến trúc như Kim tự tháp đã thể hiện trình độ cao của cư dân Ai Cập. Đặc biệt, những hiểu biết về toán học và thiên văn góp phần phục vụ sản xuất, xây dựng và đo đạc, đồng thời trở thành những giá trị quan trọng của lịch sử văn minh thế giới.

+ Văn minh Ấn Độ cổ - trung đại, các thành tựu về toán học, chữ viết, văn học, kiến trúc và tôn giáo có ảnh hưởng lớn đến nhiều quốc gia. Đặc biệt, số 0 và hệ thống chữ số đã góp phần quan trọng vào sự phát triển của toán học và khoa học hiện đại. Phật giáo và Hin-đu giáo cũng có ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống văn hóa, tinh thần của nhiều nước châu Á.

+ Văn minh Trung Hoa cổ - trung đại, những phát minh như giấy, kĩ thuật in, la bàn và thuốc súng đã tạo ra những thay đổi lớn đối với thế giới. Giấy và kĩ thuật in giúp lưu giữ, truyền bá tri thức; la bàn thúc đẩy hàng hải và khám phá địa lí; thuốc súng làm thay đổi kĩ thuật quân sự. Ngoài ra, văn học, sử học, triết học, kiến trúc và nghệ thuật Trung Hoa cũng có ảnh hưởng rộng rãi.

=> Nhìn chung, các thành tựu văn minh phương Đông không chỉ phản ánh trí tuệ và sức sáng tạo của con người thời cổ - trung đại mà còn đặt nền móng, góp phần thúc đẩy sự phát triển của khoa học, kĩ thuật, văn hóa và đời sống nhân loại. Những thành tựu đó vẫn có giá trị và được kế thừa, phát huy trong thế giới hiện đại.

- Một số ảnh hưởng của văn minh phương Đông đến Việt Nam:

+ Phật giáo được du nhập vào Việt Nam từ sớm, có ảnh hưởng khá toàn diện và sâu sắc đến đời sống văn hóa - xã hội của cư dân Việt Nam

+ Nghệ thuật kiến trúc của Ấn Độ (gắn với hai tôn giáo chính là Phật giáo và Ấn Độ giáo) đã được truyền bá vào Việt Nam ngay từ những thế kỉ đầu công nguyên và liên tục phát huy ảnh hưởng trong thời gian dài. Nhiều công trình kiến trúc tôn giáo tiêu biểu ở Việt Nam là: Thánh địa Mỹ Sơn…

+ Người Chăm đã sáng tại ra chữ Chăm cổ dựa trên cơ sở chữ Phạn của Ấn Độ

+ Trên cơ sở sử thi Ra-ma-ya-na của Ấn Độ, người Việt sáng tạo ra truyện Dạ Thoa vương…

+ Nền văn minh Trung Hoa cổ - trung đại có ảnh hưởng khá toàn diện và sâu sắc đến nền văn minh Đại Việt (trên các phương diện như: tổ chức bộ máy nhà nước; tư tưởng - tôn giáo; chữ viết; văn học; nghệ thuật kiến trúc cung đình…)

=> với việc tiếp thu có sáng tạo các thành tựu văn minh phương Đông, đặc biệt là hai nền văn minh Ấn Độ và Trung Quốc cổ - trung đại, nhân dân Việt Nam đã xây dựng nên một nền văn minh đa dạng, phong phú mang đậm đà bản sắc dân tộc.

Lời giải Lịch Sử 10 Bài 4: Khái niệm văn minh. Một số nền văn minh Phương Đông thời cổ - trung đại hay khác:

Xem thêm lời giải bài tập Lịch Sử lớp 10 Kết nối tri thức hay nhất, ngắn gọn khác: