Lý thuyết Lịch Sử 10 Kết nối tri thức Bài 8: Hành trình phát triển và thành tựu của văn minh Đông Nam Á thời cổ - trung đại

Trang trước Trang sau

Với tóm tắt lý thuyết Lịch sử lớp 10 Bài 8: Hành trình phát triển và thành tựu của văn minh Đông Nam Á thời cổ - trung đại sách Kết nối tri thức hay nhất, ngắn gọn sẽ giúp học sinh nắm vững kiến thức trọng tâm, ôn luyện để học tốt môn Lịch Sử 10.

Lý thuyết Lịch Sử 10 Kết nối tri thức Bài 8: Hành trình phát triển và thành tựu của văn minh Đông Nam Á thời cổ - trung đại

(199k) Xem Khóa học Lịch Sử 10 KNTT

1. Hành trình phát triển của văn minh Đông Nam Á thời cổ - trung đại

Quảng cáo

- Từ những thế kỉ trước và đầu Công nguyên đến thế kỉ VII: văn minh Đông Nam Á hình thành và bước đầu phát triển, gắn với sự hình thành và phát triển của các quốc gia đầu tiên.

+ Các quốc gia đầu tiên đã xuất hiện ở Đông Nam Á như Văn Lang - Âu Lạc, Phù Nam, các quốc gia ở hạ lưu sông Chao Phray-a,...

+ Trên nền tảng của nền văn minh bản địa, những ảnh hưởng của văn minh Ân Độ, văn minh Trung Hoa đối với khu vực Đông Nam Á đã thể hiện rõ nét.

- Từ thế kỉ VII đến cuối thế kỉ XV: văn minh Đông Nam Á phát triển rực rỡ, gắn với sự hình thành và phát triển thịnh đạt của các quốc gia phong kiến.

+ Các quốc gia phong kiến Đông Nam Á có sự phát triển thịnh đạt về kinh tế, chính trị và văn hóa.

+ Các quốc gia phong kiến Đông Nam Á tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa của văn minh Ấn Độ và văn minh Trung Hoa.

- Thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX: Văn minh Đông Nam Á có những chuyển biến quan trọng, gắn với sự suy yếu của các vương triều phong kiến và sự xâm nhập của chủ nghĩa tư bản phương Tây.

Quảng cáo

+ Trong thời kì này diễn ra sự xâm nhập của chủ nghĩa tư bản phương Tây và quá trình suy yếu của các vương triều phong kiến trong khu vực.

+ Đây cũng là thời kì văn minh Đông Nam Á có những chuyển biến quan trọng, chịu ảnh hưởng của văn minh phương Tây, đạt được nhiều thành tựu trên các lĩnh vực chính trị, văn hoá, khoa học, kĩ thuật,...

2. Một số thành tựu tiêu biểu

a) Tín ngưỡng và tôn giáo

* Tín ngưỡng

- Trước khi chịu ảnh hưởng của các nền văn hoá lớn từ bên ngoài, ở Đông Nam Á đã tồn tại các hình thức tín ngưỡng bản địa phong phú, đa dạng.

- Về cơ bản, tín ngưỡng Đông Nam Á bao gồm ba nhóm chính:

+ Tín ngưỡng sùng bái tự nhiên

+ Tín ngưỡng phồn thực

+ Tín ngưỡng thờ cúng người đã mất

- Các hình thức tín ngưỡng bản địa được bảo tồn trong quá trình phát triển của lịch sử Đông Nam Á và tiếp tục tồn tại đến ngày nay

Quảng cáo

* Tôn giáo

- Bằng nhiều con đường khác nhau, các tôn giáo lớn của thế giới như Phật giáo, Hin-đu giáo, Hồi giáo, Công giáo lần lượt được du nhập vào Đông Nam Á và có ảnh hưởng lớn trong đời sống tinh thần của cư dân từng quốc gia trong khu vực này.

+ Phật giáo du nhập từ khoảng những thế kỉ đầu Công nguyên và có vai trò quan trọng trong đời sống chính trị, xã hội và văn hoá của cư dân nhiều nước (Thái Lan, Lào, Cam-pu-chia,...).

+ Hồi giáo được truyền bá thông qua hoạt động thương mại của các thương nhân Ấn Độ vào khoảng thế kỉ XIII. Hồi giáo phát triển hưng thịnh ở Đông Nam Á với sự ra đời của các quốc gia Hồi giáo: Ma-lắc-ca, A-chê… vào các thế kỉ XV-XVII.

+ Đầu thế kỉ XVI, Công giáo được truyền bá vào Phi-líp-pin. Cùng với quá trình các nước phương Tây mở rộng xâm lược Đông Nam Á, Công giáo tiếp tục được truyền bá đến nhiều nước khác trong khu vực.

- Nhìn chung ở Đông Nam Á thời kì cổ - trung đại các tôn giáo cùng tồn tại và phát triển một cách hoà hợp.

Quảng cáo

Lý thuyết Lịch Sử 10 Kết nối tri thức Bài 8: Hành trình phát triển và thành tựu của văn minh Đông Nam Á thời cổ - trung đại

Chùa Phật Ngọc (Thái Lan)

b) Chữ viết và văn học

- Chữ viết:

+ Trước khi sáng tạo chữ viết riêng, các nước Đông Nam Á sử dụng các chữ viết cổ của Ấn Độ (chữ Phạn, chữ Pa-li) và Trung Quốc (chữ Hán).

+ Dần dần, cư dân các nước Đông Nam Á đã sáng tạo ra một hệ thống chữ viết riêng để ghi ngôn ngữ bản địa của mình như: chữ Chăm cổ, chữ Khơ-me cổ, chữ Mã Lai cổ, chữ Miến cổ, chữ Nôm (của người Việt),...

Lý thuyết Lịch Sử 10 Kết nối tri thức Bài 8: Hành trình phát triển và thành tựu của văn minh Đông Nam Á thời cổ - trung đại

Bia khắc chữ Khơ-me cổ

- Văn học:

+ Trên nền tảng văn minh nông nghiệp lúa nước, cư dân Đông Nam Á đã sáng tạo nên kho tàng văn học dân gian phong phú, đa dạng.

+ Trên cơ sở chữ viết riêng, cư dân các nước Đông Nam Á đã tạo dựng một nền văn học viết đa dạng với nhiều tác phẩm xuất sắc còn được lưu giữ đến ngày nay như: Truyện Kiều (Việt Nam), Riêm-kê (Cam-pu-chia), Ra-ma-kiên (Thái Lan),...

c) Kiến trúc và điêu khắc

- Cư dân Đông Nam Á đã tạo dựng hàng loạt công trình kiến trúc (đền, chùa, tháp) mang phong cách Phật giáo và Hin-đu giáo ảnh hưởng của văn hoá Ấn Độ nhưng vẫn có nét độc đáo riêng, thể hiện bản sắc văn hoá của từng dân tộc.

- Trước khi tiếp thu ảnh hưởng của các nền văn hoá lớn từ bên ngoài, cư dân ở Đông Nam Á đã sáng tạo ra nghệ thuật tạo hình độc đáo và đa dạng, thể hiện qua nghệ thuật chạm khắc hoa văn trang trí trên các hiện vật bằng gốm, đồng,... Cùng với các công trình kiến trúc đồ sộ là hàng loạt tác phẩm điêu khắc nổi tiếng, với hai loại hình chủ yếu là phù điêu và tượng.

- Kiến trúc và điêu khắc Đông Nam Á đạt đến đỉnh cao rực rỡ với nhiều công trình đặc sắc, tiêu biểu là:

+ Quần thể kiến trúc đền Bô-rô-bu-đua (In-đô-nê-xi-a),

+ Quần thể kiến trúc Ăng-co Vát và Ăng-co Thom (Cam-pu-chia)

+ Chùa Phật Ngọc (Thái Lan)

+ Chùa Vàng (Mi-an-ma)

+ Khu đền tháp Mỹ Sơn (Việt Nam),...

Lý thuyết Lịch Sử 10 Kết nối tri thức Bài 8: Hành trình phát triển và thành tựu của văn minh Đông Nam Á thời cổ - trung đại