10+ Phân tích, đánh giá Lời má năm xưa (điểm cao)

Viết văn bản nghị luận phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật của một tác phẩn tự sự hoặc tác phẩm kịch: Lời má năm xưa điểm cao, hay nhất được chọn lọc từ những bài văn hay của học sinh trên cả nước giúp bạn có thêm bài văn hay để tham khảo từ đó viết văn hay hơn.

10+ Phân tích, đánh giá Lời má năm xưa (điểm cao)

Dàn ý Phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật: Lời má năm xưa

a) Mở bài:

- Giới thiệu tác phẩm “Lời má năm xưa” của tác giả Bảo Định.

- Nêu khái quát nội dung cần phân tích: Nội dung và nghệ thuật của “Lời má dặn năm xưa”.

b) Thân bài:

- Kí ức của tác giả về đám trẻ trong làng:

+ Kí ức về những câu nói gắn với tuổi thơ của tất cả những đứa trẻ trong làng.

+ Những suy nghĩ về cách những đứa trẻ trong xóm rình bắt chim.

⇒ Tuổi thơ của những đứa trẻ trong xóm êm đềm thơ mộng với những câu vè và những trò chơi gắn liền với thiên nhiên.

- Kí ức của tác giả về tuổi thơ của mình:

+ Lời của người mẹ khi tác giả bắt chài rớt rơi bên sông

+ Những suy ngẫm của tác giả về lời của mẹ

+ Hối hận và bối rối

+ Quyết tâm đem chài rớt về sinh sống

+ Trời rớt khỏe mạnh lại và tâm trạng của đứa trẻ năm nào bỗng trở nên tinh khôi, vui vẻ.

⇒ Những trò chơi của những đứa trẻ nghịch ngợm vô tình làm tổn thương những loài vật nhỏ bé. Người mẹ đã phát hiện ra điều này và nhắc nhở đứa con. Lời của người mẹ ảnh hưởng sâu sắc đến suy nghĩ của đứa trẻ.

- Những suy nghĩ về thực tại:

Nhà văn nhớ lại lời người mẹ năm xưa và coi đó là bài học tuổi thơ của mình.

- Nghệ thuật:

+ Tình huống truyện độc đáo, hấp dẫn

+ Ngôn ngữ giản dị, mang màu sắc Nam Bộ

c) Kết bài:

- Khẳng định lại giá trị của chủ đề và hình thức nghệ thuật của tác phẩm.

- Nêu ý nghĩa của tác phẩm đối với bản thân và người đọc.

Phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật: Lời má năm xưa - mẫu 1

Trong kho tàng văn học Việt Nam, những tác phẩm viết về tình cảm gia đình luôn có sức lay động mạnh mẽ đối với người đọc. Lời má năm xưa là một câu chuyện giàu cảm xúc, gợi lên trong lòng người đọc những suy ngẫm sâu sắc về tình mẫu tử thiêng liêng và giá trị của những lời dạy giản dị mà sâu sắc. Qua đó, tác phẩm không chỉ chạm đến trái tim người đọc mà còn khẳng định ý nghĩa bền vững của tình thân trong cuộc sống.

Trước hết, về nội dung, tác phẩm xoay quanh những hồi ức của nhân vật về người má và những lời dạy năm xưa. Những lời nói tưởng chừng giản đơn nhưng lại chứa đựng bao yêu thương, lo lắng và hi sinh của người mẹ dành cho con. Khi còn nhỏ, nhân vật có thể chưa hiểu hết ý nghĩa của những lời dạy ấy, thậm chí có lúc còn vô tâm, không để tâm. Nhưng theo dòng chảy của thời gian, khi trưởng thành và trải qua nhiều biến cố, nhân vật mới thấm thía giá trị của những lời má đã dặn dò.

Qua đó, tác phẩm thể hiện sâu sắc tình mẫu tử – một tình cảm thiêng liêng, bền chặt và không gì có thể thay thế. Người mẹ hiện lên với hình ảnh tảo tần, giàu đức hi sinh, luôn lo lắng và hướng con đến những điều tốt đẹp. Những lời dạy của má không chỉ là kinh nghiệm sống mà còn là bài học đạo đức, là hành trang giúp con vững bước trên đường đời. Từ đó, tác phẩm gửi gắm thông điệp ý nghĩa: hãy biết trân trọng tình cảm gia đình khi còn có thể, bởi có những điều khi mất đi rồi mới nhận ra thì đã quá muộn.

Không chỉ dừng lại ở việc thể hiện tình cảm gia đình, Lời má năm xưa còn khơi gợi trong người đọc sự tự vấn về thái độ sống của bản thân. Mỗi người đều từng có những lúc vô tâm với cha mẹ, nhưng chính sự thức tỉnh sau đó mới làm nên giá trị nhân văn của tác phẩm. Đây cũng là điểm làm nên chiều sâu tư tưởng và sức sống lâu bền của câu chuyện.

Về nghệ thuật, tác phẩm gây ấn tượng bởi lối kể chuyện nhẹ nhàng, giàu cảm xúc. Việc sử dụng ngôi kể thứ nhất giúp câu chuyện trở nên chân thực và gần gũi, đồng thời tạo điều kiện để tác giả khắc họa sâu sắc diễn biến tâm lí nhân vật. Dòng hồi tưởng được triển khai tự nhiên, đan xen giữa quá khứ và hiện tại, góp phần làm nổi bật sự thay đổi trong nhận thức của nhân vật.

Ngôn ngữ trong tác phẩm giản dị, mộc mạc nhưng giàu sức gợi. Những lời nói của má được tái hiện chân thực, mang đậm hơi thở đời sống, vừa gần gũi vừa sâu sắc. Bên cạnh đó, việc sử dụng các chi tiết giàu tính biểu cảm đã góp phần khắc họa rõ nét hình ảnh người mẹ và làm nổi bật chủ đề tác phẩm. Giọng điệu trầm lắng, tha thiết cũng là yếu tố quan trọng tạo nên sức lay động mạnh mẽ cho câu chuyện.

Đặc biệt, hình tượng “lời má” được xây dựng như một biểu tượng nghệ thuật xuyên suốt tác phẩm. Đó không chỉ là lời nói mà còn là kết tinh của tình yêu thương, là sợi dây gắn kết giữa quá khứ và hiện tại, giữa mẹ và con. Chính yếu tố này đã tạo nên chiều sâu cảm xúc và giá trị nhân văn bền vững cho tác phẩm.

Tóm lại, Lời má năm xưa là một tác phẩm giàu ý nghĩa về cả nội dung và nghệ thuật. Qua câu chuyện giản dị mà sâu sắc, tác phẩm đã khắc họa thành công tình mẫu tử thiêng liêng và gửi gắm những bài học quý giá về cách sống, cách yêu thương. Đây là một tác phẩm có giá trị giáo dục cao, đồng thời cũng là lời nhắc nhở mỗi người hãy biết trân trọng gia đình – nơi luôn đầy ắp yêu thương và bao dung.

Phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật: Lời má năm xưa - mẫu 2

Trong dòng chảy của văn học Nam Bộ hiện đại, Trần Bảo Định nổi lên như một cây bút đôn hậu, người luôn dành trọn tâm huyết để viết về những vẻ đẹp bình dị của đất và người phương Nam. Truyện ngắn "Lời má năm xưa" là một viên ngọc nhỏ lấp lánh trong sự nghiệp của ông. Tác phẩm không xây dựng những xung đột kịch tính hay những bối cảnh lớn lao, mà chỉ là một dòng hồi tưởng nhẹ nhàng về một lỗi lầm thời thơ ấu. Tuy nhiên, đằng sau những con chữ mộc mạc ấy là một bài học sâu sắc về sự sống, lòng nhân giáo và sức mạnh cảm hóa của tình mẫu tử.

Trước hết, nội dung của tác phẩm là hành trình đi từ sự vô ưu của tuổi trẻ đến sự thức tỉnh của lương tri. Câu chuyện bắt đầu bằng một kỷ niệm đầy ám ảnh: nhân vật "tôi" khi còn là một cậu bé đã dùng ná thun bắn bị thương một con chim chim xanh (chim trả) bên dòng sông quê. Hành động ấy, trong mắt một đứa trẻ, ban đầu chỉ là trò vui tiêu khiển, là sự khẳng định "tay nghề" thiện xạ. Thế nhưng, thái độ và lời nói của người má đã thay đổi hoàn toàn cục diện tâm lý của nhân vật: "Sao con ác vậy? Nó cũng là sinh linh, cũng biết đau, cũng có gia đình...".

Lời trách móc của người má không hề gay gắt nhưng lại xoáy sâu vào tâm khảm, buộc đứa trẻ phải đối diện với sự tàn nhẫn của chính mình. Hình ảnh cậu bé hối lỗi, nỗ lực cứu chữa cho con chim, chăm sóc nó cho đến ngày nó có thể cất cánh trở lại rừng xanh là một minh chứng cho sự hồi sinh của lòng nhân hậu. Qua đó, Trần Bảo Định đã gửi gắm một thông điệp nhân văn cao cả: lòng nhân ái không phải là điều gì xa xôi, nó bắt đầu từ việc biết trân quý quyền được sống của những sinh linh nhỏ bé nhất xung quanh ta.

Bên cạnh nội dung nhân văn, giá trị của tác phẩm còn nằm ở hình tượng người má – biểu tượng của đạo lý và sự bao dung. Người má trong truyện hiện lên không chỉ bằng hình dáng mà chủ yếu bằng những lời giáo huấn thấm đẫm tình người. Cách bà không trừng phạt bằng đòn roi mà dùng lời nói để khơi dậy lòng trắc ẩn trong con là một phương pháp giáo dục đầy tinh tế. Lời má dặn năm xưa trở thành chiếc kim chỉ nam, thành sợi dây neo giữ tâm hồn nhân vật "tôi" khỏi những cám dỗ tàn nhẫn của cuộc đời. Hình ảnh người má chính là hiện thân của vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ Nam Bộ: hiền hậu, yêu thiên nhiên và luôn hướng con cái đến bến bờ của thiện lương.

Về phương diện nghệ thuật, "Lời má năm xưa" ghi dấu ấn bởi lối trần thuật giàu chất trữ tình và phong vị địa phương đậm nét. Tác giả lựa chọn điểm nhìn hồi tưởng, giúp câu chuyện mang màu sắc hoài niệm, khiến những bài học đạo lý trở nên mềm mại, dễ đi vào lòng người hơn. Ngôn ngữ của tác phẩm mang đậm phong cách Nam Bộ, vừa mộc mạc, gần gũi như hơi thở của đất đai sông nước, vừa giàu sức gợi cảm. Những hình ảnh như "dòng sông cuộn đỏ phù sa", "bóng tràm", "tiếng chim kêu" không chỉ gợi ra không gian quê hương hữu tình mà còn góp phần thanh lọc tâm hồn độc giả.

Hơn thế nữa, nghệ thuật xây dựng tình huống truyện của Trần Bảo Định rất giản dị nhưng đầy ám ảnh. Chi tiết con chim bị thương, sự chăm sóc vụng về nhưng thành tâm của đứa trẻ và khoảnh khắc con chim cất cánh bay đi đã tạo nên một cấu trúc kịch tính nội tâm hoàn chỉnh. Sự tương phản giữa hành động "bắn hạ" lúc đầu và hành động "phóng thích" lúc sau đã khắc họa rõ nét sự trưởng thành trong nhân cách của nhân vật. Đây chính là nét đặc sắc trong bút pháp của ông: dùng cái nhỏ để nói cái lớn, dùng chuyện loài vật để dạy chuyện làm người.

Tóm lại, "Lời má năm xưa" là một đóa hoa nhân ái ngát hương giữa đời thường. Tác phẩm không chỉ là lời sám hối chân thành của một cá nhân mà còn là bài học về trách nhiệm của con người đối với thiên nhiên và sự sống. Qua những dòng văn đầy xúc cảm, Trần Bảo Định nhắc nhở mỗi chúng ta rằng: thế giới này sẽ trở nên tốt đẹp hơn không phải bằng những điều kỳ vĩ, mà bằng những lời dạy bảo bao dung của mẹ và bằng sự thức tỉnh của lòng trắc ẩn trong mỗi trái tim. "Lời má" sẽ còn vang vọng mãi, như một lời thề nguyền giữ gìn phần "người" trong sáng nhất giữa dòng đời vạn biến.

Phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật: Lời má năm xưa - mẫu 3

Trong hành trình trưởng thành của mỗi con người, có những lời dạy giản dị nhưng lại trở thành hành trang quý giá theo ta suốt cuộc đời. Lời má năm xưa là một tác phẩm như thế. Không cần những tình tiết kịch tính hay cao trào dữ dội, câu chuyện vẫn lặng lẽ chạm đến trái tim người đọc bằng chính sự chân thành và chiều sâu cảm xúc về tình mẫu tử thiêng liêng.

Trước hết, tác phẩm nổi bật ở nội dung giàu ý nghĩa nhân văn. Câu chuyện xoay quanh những hồi tưởng của nhân vật “tôi” về người má cùng những lời dặn dò năm xưa. Khi còn nhỏ, “tôi” có thể chưa nhận thức hết giá trị của những lời nói ấy, thậm chí đôi lúc còn vô tâm, hờ hững. Nhưng theo thời gian, khi trải qua những va vấp trong cuộc sống, những lời má dặn bỗng trở nên sâu sắc và thấm thía hơn bao giờ hết. Qua đó, tác phẩm gợi lên một quy luật quen thuộc của đời sống: con người thường chỉ nhận ra giá trị của yêu thương khi đã trưởng thành hoặc khi có nguy cơ đánh mất.

Hình ảnh người má trong tác phẩm hiện lên không cầu kì mà rất đỗi gần gũi. Đó là người mẹ tảo tần, giàu đức hi sinh, luôn âm thầm lo lắng cho con. Những lời má dạy không phải là những triết lí cao siêu mà chỉ là những điều rất đời thường, nhưng lại chứa đựng cả một tấm lòng yêu thương sâu nặng. Chính sự giản dị ấy lại làm nên sức mạnh bền vững của tác phẩm, bởi nó chạm đến những giá trị phổ quát nhất của con người: tình thân và lòng biết ơn.

Không chỉ dừng lại ở việc ca ngợi tình mẫu tử, Lời má năm xưa còn mang ý nghĩa thức tỉnh. Tác phẩm như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng mà sâu sắc rằng mỗi người cần biết trân trọng gia đình, lắng nghe những lời dạy bảo của cha mẹ khi còn có thể. Đây chính là chiều sâu tư tưởng khiến câu chuyện tuy nhỏ bé nhưng có sức lan tỏa lớn.

Về nghệ thuật, tác phẩm ghi dấu ấn bởi lối kể chuyện đậm chất trữ tình. Việc sử dụng ngôi kể thứ nhất giúp câu chuyện mang tính chân thực cao, đồng thời tạo điều kiện cho dòng cảm xúc được bộc lộ một cách tự nhiên. Kết cấu theo dòng hồi tưởng đã giúp quá khứ và hiện tại đan xen, làm nổi bật sự thay đổi trong nhận thức của nhân vật.

Ngôn ngữ trong tác phẩm giản dị, gần gũi với đời sống nhưng giàu sức gợi cảm. Những lời của má được tái hiện chân thật, không trau chuốt cầu kì nhưng lại mang sức nặng của tình cảm. Giọng điệu chung của tác phẩm là nhẹ nhàng, sâu lắng, phù hợp với chủ đề tình cảm gia đình. Bên cạnh đó, việc xây dựng hình tượng “lời má” như một biểu tượng xuyên suốt đã góp phần tạo nên sự liên kết chặt chẽ và chiều sâu nghệ thuật cho tác phẩm.

Tóm lại, Lời má năm xưa là một tác phẩm giàu giá trị cả về nội dung lẫn nghệ thuật. Bằng câu chuyện giản dị mà sâu sắc, tác phẩm đã khơi dậy trong lòng người đọc những cảm xúc chân thành về tình mẫu tử và ý thức trân trọng những điều bình dị trong cuộc sống. Đây không chỉ là một câu chuyện để đọc mà còn là một bài học để suy ngẫm và trưởng thành.

Phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật: Lời má năm xưa - mẫu 4

Văn chương nếu được xem xét từ góc độ cao cả nhất, nó mang trong mình khả năng cống hiến cho cuộc sống một loạt câu chuyện đẹp về con người và cuộc sống. Tại đó, cảm xúc mạnh mẽ và thông điệp ý nghĩa được trình bày qua lăng kính của tâm hồn nghệ sĩ. Những giá trị vĩnh cửu này thường được thể hiện qua những bài văn, truyện ngắn, và tác phẩm của các nhà văn và nghệ sĩ. Một ví dụ cụ thể về điều này là đoạn trích từ tác phẩm "Lời má năm xưa" của nhà văn Trần Bảo Định.

Tác phẩm "Lời má năm xưa" thể hiện mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên, đặc biệt là động vật. Đoạn trích nói về một câu chuyện đơn giản về một sự kiện từ quá khứ của nhân vật chính, trong đó anh ấy bắn một con chim thằng chài. Bằng cách này, tác giả đã truyền tải thông điệp về tình cảm và trách nhiệm của con người đối với môi trường và động vật. Câu hỏi từ người mẹ "Sao con cướp đi sự sống của nó? Rồi, ai cướp sự sống của con?" đặt ra bài học về lòng nhân ái và lòng thương xót đối với loài vật và cả môi trường.

Tác phẩm còn tập trung vào việc thể hiện tâm trạng hối hận và ý nghĩa của câu chuyện cho nhân vật chính. Nhân vật "tôi" trải qua nhiều cảm xúc, từ hối hận đến lòng thương xót và trách nhiệm đối với con chim thằng chài. Đoạn trích này giúp người đọc cảm nhận được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và động vật và cảm nhận sâu sắc về tình mẫu tử.

Tổng cộng, đoạn trích từ "Lời má năm xưa" của Trần Bảo Định giúp thể hiện ý nghĩa cao cả của văn chương trong việc tôn vinh và bảo vệ cuộc sống và môi trường. Bằng cách trình bày một câu chuyện đơn giản, tác giả đã truyền đạt một thông điệp sâu sắc về tình yêu và trách nhiệm của con người đối với thiên nhiên.

Phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật: Lời má năm xưa - mẫu 5

Văn chương là một thứ tuyệt diệu mang lại cho con người nhiều cảm xúc. Nó hướng tới nhiều chủ đề khác nhau, phong phú và đặc sắc tùy theo từng phong cách viết của những tác giả. Đặc biệt, nó còn phản ánh nội tâm của người nghệ sĩ, thể hiện được cả những điều giấu kín và thậm chí người viết cũng không biết. Lời má năm xưa được tác giả Trần Bảo Định viết lên và là một tác phẩm tiêu biểu về nội tâm. Bài đọc là những cảm xúc vấn vương, làm lòng người đọc rung động.

Lời má năm xưa là nhan đề, cũng là một hoàn cảnh của câu chuyện. Đó chính là những lời dạy bất chợt của người mẹ trong quá khứ, sau này người con luôn nhớ tới và học theo nó. Cốt truyện của tác phẩm rất đơn giản nhưng lại đủ phản ánh chủ đề. Nó chỉ là những khung cảnh bình thường, nhưng lại tạo nên sự day dứt cho tác giả qua hàng chục năm. Qua sự việc bắn bị thương một chú chim, nhân vật “tôi” trong tác phẩm lại cảm thấy tội lỗi trong hàng chục năm sau đó. Tưởng chừng như đây là một tình huống đơn giản, nhưng nếu phân tích kỹ ta mới thấy nó có ý nghĩa chừng nào.

Ngay trong đoạn đầu, tác giả đã cho người đọc một thông tin: Ở quê tôi, trai gái đều thuộc lòng câu hò :

Chim thằng chài có ngày mắc bẫy

Em cho anh hay anh hãy tránh xa

Mẹ cha không thể chịu hòa

Em đâu dám cãi để mà theo anh

Đây được xem như một đặc sắc của vùng miền, cũng là một câu mở đầu độc đáo. Câu hò trên của quê hương mang trong mình đầy tình yêu thương giữa đôi tình nhân, nhưng đôi bên cha mẹ lại chẳng đồng ý. Người con gái không cãi lời cha mẹ, vậy nên mới lảng tránh người con trai lại gần mình.

Đoạn sau, tác giả lại miêu tả về những chú chim bói cá về một số đặc điểm và cách sống của chúng. Những chú chim con không được bảo vệ dưới đôi cánh mẹ mà phải tự lập, tự kiếm ăn để sống sót. Chúng cũng có lòng thương người, thương vật, một thứ tình cảm mà chúng ta chẳng hề nghĩ tới. Chúng bảo vệ lẫn nhau, chúng nhường cá tôm đầy đặn cho kẻ chài già yếu trong đàn.

Trong truyện, nhân vật chính đại diện cho tác giả thường đi chơi với lũ bạn. Những lúc đó, bọn trẻ nghịch ngợm thường lấy ná thun bắn vào những con chim bói cá. Những chú chim ấy cũng thường được gọi là thằng chài. Những con chim tội nghiệp đó con bị thương, con thì chết, những đứa trẻ ngây ngô cứ lấy đó làm trò tiêu khiển. Chẳng ai trong số chúng nghĩ rằng, những chú chim đó sẽ đau khổ như thế nào, sinh mạng của chúng sẽ mất đi vì những trò đùa của bọn nhỏ. Có lẽ lúc đó, chúng chưa hiểu được, cũng không muốn hiểu vì đang độ tuổi ham chơi, nghịch ngợm. Vậy là, chúng vô tình làm tổn thương những loại động vật nhỏ bé, hiền lành.

Câu nói của nhân vật người mẹ đã thức tỉnh nhân vật tôi là  “Sao con cướp đi sự sống của nó? Rồi, ai cướp sự sống của con?”. Chỉ một câu hỏi đơn giản, nhưng người mẹ đã làm cho con bỗng hiểu được hành động của mình là sai trái. Mẹ bắt ông đi ra sông, vớt thằng chài vừa bị bắn lên bờ, chăm sóc nó, nhưng chú chim nhỏ lại như giận dỗi mà không thèm ăn những miếng mồi nhân vật tôi đút. Đây cũng là một hành động thể hiện cho sự “quay đầu” của một đứa nhóc nghịch ngợm. Hình ảnh người mẹ trong chi tiết này thật nổi bật. Mẹ là người đỡ đầu, dạy con những điều đúng sai, nên và không ở đời. Chính nhờ sự dạy dỗ của người mẹ, một sinh mệnh nhỏ được cứu, và sau này cũng có thể là nhiều sinh mệnh khác.

Trở về thực tại, sau rất nhiều năm, khi nhắc về câu chuyện đó vẫn khiến cho tác giả, lúc này đã trưởng thành hối hận và day dứt rất nhiều năm. Đặc biệt, câu nói của má “Sao con cướp đi sự sống của nó? Rồi, ai cướp sự sống của con?” xuất hiện lặp đi lặp lại và xuyên suốt cả câu chuyện như một lời dạy, lời nhắc nhở thấm đẫm tình người làm ta không thể nào quên. Lời nói đó làm nổi bật lên chủ đề và nhan đề của tác phẩm, cũng khiến người đọc cảm động về tình mẫu tử thiêng liêng.

Tác giả sử dụng phép điệp lặp lại câu hỏi tu từ nhiều lần làm nổi bật lên nội dung truyện. Bên cạnh đó, ông cũng sử dụng một loạt các biện pháp tu từ khác như liệt kê, nhân hoá đã khiến cho những hình ảnh trong truyện trở nên chân thực. Bằng việc xây dựng cốt truyện cảm động và dòng thời gian hợp lý, những cảm xúc của nhân vật được thể hiện rất rõ.

Thứ mà tác giả muốn truyền tải đến người đọc qua bài viết này cũng là bài học mà người mẹ đã dạy con mình: phải biết yêu thương các loài vật, coi chúng như con người. Tác phẩm Lời má năm xưa để lại nhiều loại cảm xúc trong lòng người đọc, qua đó cũng làm bật lên nội dung và chủ đề của truyện.

Phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật: Lời má năm xưa - mẫu 6

Nếu phải chọn một tầm cao của văn chương, thì chắc chắn đó là khả năng của nó trong việc gửi gắm những thông điệp quý báu và tạo ra những rung cảm mạnh mẽ thông qua những trang viết. Văn chương là nguồn cảm hứng về con người và cuộc sống, một khung cảnh để thể hiện những tầm quan trọng nhất của tâm hồn người nghệ sĩ. Đã qua bao thăng hoa và trí tuệ của những nhà văn tài hoa, như Trần Bảo Định, qua bài "Lời má năm xưa," những thông điệp ý nghĩa về tình yêu, sự hối hận, và lương tâm vẫn lan tỏa và gợi lại những cảm xúc sâu sắc cho độc giả.

"Lời má năm xưa" không chỉ là một câu chuyện đơn giản, mà còn là một tác phẩm đích thực đầy ý nghĩa. Nó xoay quanh những trải nghiệm thông thường mà chúng ta và tác giả đã trải qua. Văn bản này đích thực chứa đựng những thông điệp quý báu thông qua lời dạy của người mẹ và sự hối hận bao trùm tác giả trong những năm tháng sau đó. Nó thể hiện việc người má hỏi nhân vật tôi, "Tại sao con cướp đi sự sống của nó? Rồi, ai cướp sự sống của con?" đã thay đổi tâm hồn của nhân vật tôi. Cuốn văn trải qua những tình huống đáng đau lòng của tuổi thơ, khi mà tác giả và bạn bè đi săn bắn chim bói cá. Nó là một màn hình chi tiết về cuộc sống, tình yêu đôi lứa, và sự quan tâm gia đình.

Từ văn bản này, chúng ta có thể thấy rõ hơn về cuộc sống của chim bói cá. Nó là một loài chim đơn giản, sống một cuộc sống đơn giản, nhưng vẫn truyền tải thông điệp về sự tự lập, lòng nhân ái và tình cảm đáng quý. Nó dám hy sinh cho bạn tình hoặc đồng loại, và thậm chí cả những thằng chài già yếu. Cuộc sống của chú chim bói cá cho chúng ta thấy sự mạnh mẽ và tự lập, mặc cho sự đau đớn và khó khăn.

Câu chuyện quay về những ngày thơ ấu của tác giả, khi ông tham gia vào việc bắn chim bói cá bên bến sông. Một hành động sai lầm khi con người tấn công thiên nhiên và loài vật. Nhưng sự thay đổi xảy ra khi người má của tác giả thấy ông bắn chim thằng chài rơi xuống. Điều này khiến người má đánh đòn ông và hỏi câu hỏi cay đắng: "Sao con cướp đi sự sống của nó? Rồi, ai cướp sự sống của con?" Nhưng cũng chính câu hỏi này đã đánh thức tâm hồn của tác giả và thúc đẩy ông cứu chim thằng chài, thể hiện lòng nhân ái và trách nhiệm.

Cuộc đời của con chim thằng chài tiếp tục qua sự chăm sóc và tình thương của nhân vật tôi. Khi nó được đặt dưới gốc cây mận, nó được đồng loại và thằng chài khác bao quanh và đưa thức ăn cho nó. Những tưởng nó đã quên đi cuộc trải nghiệm đau thương, nó vươn vai và hót mấy tiếng như muốn cảm ơn nhân vật tôi. Cuộc sống của nó và cách mà nó tương tác với đồng loại thể hiện sự hiểu biết và đồng cảm giữa loài vật. Cuộc sống này đánh dấu sự thay đổi và cách con chim thằng chài đối xử với món thức ăn mà tác giả đưa, cho thấy sự hối hận và lòng nhân ái. Cuộc đời của chú chim bói cá là một ví dụ sống động về cảm xúc và sự thấu hiểu đối với mọi dạng của cuộc sống.

Những từ ngữ và câu văn trong văn bản là nguồn cảm hứng thể hiện tâm trạng của nhân vật tôi: hối hận, bối rối, ray rứt, và sự đau khổ. Sự dụng liệt kê các từ và cụm từ như "tôi hối hận và bối rối," "tần ngần," và "hối hận và bối rối" giúp thể hiện sâu sắc những cảm xúc và tâm trạng của nhân vật. Câu hỏi của người má, "Sao con cướp đi sự sống của nó? Rồi, ai cướp sự sống của con?" được lặp lại, tôn thêm ý nghĩa và tính nhấn mạnh của câu chuyện. Nó là một sự trách nhiệm và nhắc nhở về việc bảo vệ và tôn trọng cuộc sống của loài vật và thiên nhiên.

Văn bản này cho thấy mối quan hệ phức tạp giữa con người, thiên nhiên và loài vật. Cuộc sống của chú chim thằng chài là một ví dụ về sự kết nối giữa con người và thiên nhiên, cũng như sự trách nhiệm của chúng ta đối với cuộc sống của loài vật. Nó tạo ra một thông điệp sâu sắc về tình yêu và lương tâm, thể hiện cách chúng ta nên đối xử với môi trường và loài vật xung quanh chúng ta.

Cuối cùng, tác giả Trần Bảo Định đã sử dụng ngôn ngữ của mình để chia sẻ lại câu chuyện của mình và truyền tải những cảm xúc riêng của mình. Cuộc đời và tình cảm đối với cuộc sống và thiên nhiên đã được thể hiện một cách chân thành và chân thực thông qua cuốn văn "Lời má năm xưa". Tác phẩm này khuyến khích mọi người yêu quý và bảo vệ thiên nhiên, tôn trọng cuộc sống của loài vật, và chúng ta không nên làm tổn thương hoặc cướp sự sống của chúng. Đây là một thông điệp nhân văn mà người mẹ muốn truyền tải cho nhân vật chính và nhân vật chính lại muốn chia sẻ với độc giả. Cuốn văn này khám phá mối quan hệ phức tạp giữa con người và thiên nhiên và thể hiện tình yêu và trách nhiệm của con người đối với loài vật và môi trường.

Phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật: Lời má năm xưa - mẫu 7

Văn chương là nơi thể hiện những câu chuyện về cuộc sống và con người, là nguồn gốc của những cảm xúc mạnh mẽ và những thông điệp đầy ý nghĩa về tâm hồn người nghệ sĩ. Tác giả Trần Bảo Định đã mang tất cả những giá trị vĩnh cửu này đến với độc giả thông qua trích đoạn "Lời má năm xưa," tạo ra những dấu ấn khó quên trong lòng độc giả.

Trong bài viết "Lời má năm xưa," Trần Bảo Định tả lại một câu chuyện đơn giản nhưng mang ý nghĩa sâu sắc. Đó là câu chuyện về sự hối hận và sự hiểu biết về giá trị của cuộc sống. Tác phẩm này nhấn mạnh sự quan trọng của tình mẫu tử và lời dạy của người má, người đã cứu một con chim thằng chài khỏi sự nguy hiểm và đã đánh thức lòng tử tế trong nhân vật chính.

Nhân vật chính chia sẻ câu chuyện từ tuổi thơ, khi anh cùng bạn bè bắn trúng một con chim thằng chài. Tuy rằng đó chỉ là một con chim bói cá đơn giản, nhưng câu chuyện này thể hiện sự cảm thông và hiểu biết về cuộc sống tự nhiên. Một loài chim đơn giản có thể đánh thức tình cảm và ý nghĩa tương tác giữa con người và thiên nhiên. Đây là sự hiểu biết rằng con người không nên gây hại đối với thiên nhiên và loài vật xung quanh, mà nên thể hiện lòng nhân ái và tử tế.

Mặc dù sự việc xảy ra đã lâu, nhân vật chính vẫn mang trong lòng sự hối hận và day dứt về việc đã làm mất đi một phần của cuộc sống của con chim. Câu hỏi của người má, "Sao con cướp đi sự sống của nó? Rồi, ai cướp sự sống của con?" đặt ra cho nhân vật chính là một lời nhắc nhở về tình cảm và trách nhiệm của mỗi người đối với tự nhiên. Sự hiểu biết và học hỏi từ sai lầm của tuổi thơ được thể hiện qua việc nhân vật chính bất quyết cứu sống con chim thằng chài, chăm sóc và trị thương nó.

Tác phẩm "Lời má năm xưa" là một câu chuyện đẹp về tình cảm gia đình, sự hiểu biết về tự nhiên và loài vật, và sự hối hận về việc đã gây tổn thương đối với cuộc sống xung quanh. Nó là một lời nhắc nhở cho chúng ta về tầm quan trọng của việc đối xử với môi trường và loài vật một cách tử tế và trách nhiệm.

Phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật: Lời má năm xưa - mẫu 8

Đối với tôi văn chương đã cống hiến cho cuộc đời này rất nhiều mẩu chuyện ý nghĩa và đẹp đẽ về con người về cuộc sống. Và khi nhắc tới nhà văn Trần Bảo Định ta không thể không kể tới đoạn trích Lời má năm xưa. Cho đến nay, với những câu từ tràn đầy ý nghĩa, tác phẩm ấy để lại sự lắng đọng, nỗi vấn vương trong lòng biết bao độc giả

Lời má năm xưa là một tác phẩm có cốt truyện đơn giản. Là một văn bản đầy ý nghĩa đó là những lời dạy bảo của người mẹ, đồng thời là nỗi ân hận day dứt không nguôi của tác giả từ ngày ấy cho tới tận bây giờ.

Mở đầu tác phẩm, nhà văn đã giới thiệu những câu hò thân thương nơi quê hương yêu quý của mình: Ở quê tôi, trai gái đều thuộc lòng câu hò :

“Chim thằng chài có ngày mắc bẫy

Em cho anh hay anh hãy tránh xa

Mẹ cha không thể chịu hòa

Em đâu dám cãi để mà theo anh”

Có thể thấy đây là những câu hò dân ca, thể hiện tình yêu của đôi lứa. “Chim thằng chài” hay có tên gọi khác là chim bói cá, chúng thường hay lao đầu xuống hoặc bay phía trên trên mặt nước nhằm bắt những con mồi. Nhưng với tập tính săn bắt ấy, thì loài chim này thường rất dễ bị mắc bẫy, đã được tác giả thể hiện rõ qua câu hò trên “Chim thằng chài có ngày mắc bẫy”. Nhưng “em” đã có lời nhắc nhở rằng anh hãy tránh xa, chớ sa vào bẫy của kẻ thù. Người con gái vì mẹ cha không cho phép nên chẳng dám theo chàng bỏ đi. Những câu ca dao ấy vang vừa thấm đậm thứ tình tình yêu đôi lứa vừa xen kẽ thêm tình cảm gia đình.

Qua những câu văn, tác giả đã phần nào giúp chúng ta hiểu thêm về đặc điểm và cách sinh tồn của loài chim bói cá. Từ nhỏ chúng đã phải sống tự lập, tự thích nghi với môi trường, chẳng có mẹ chăm sóc, nên khi lớn lên chúng kết giao với đồng loại của mình và cùng sinh sống, bảo vệ cho nhau. Tuy là loài vật, nhưng chúng cũng có lòng thương người, thương đồng loại, sẵn sàng nhường mồi cho bạn tình hoặc những chú chim thiếu cái ăn và hơn hết chùng còn nhường mặt nước đầy tôm cá cho kẻ chài ốm yếu bệnh tật. Khi chúng ta đọc đến đây độc giả không khỏi xúc động và phải thán phục trước sự mạnh mẽ, tự lập cũng như tấm lòng nhân hậu của loài chim này.

Theo thời gian quay ngược về thời thơ ấu, tác giả đã ngậm ngùi mà chia sẻ lại câu chuyện cũ với biết bao niềm bâng khuâng, xúc cảm. Khi còn nhỏ, ông thường cùng với tụi bạn thường lấy những viên đạn được tạo nên bằng đất sắt rồi bắn vào những chú chim bói cá, con nào may mắn thì chỉ bị thương còn không bay kịp thì chết. Khi nghĩ về về quá khứ, tác giả không khỏi hối hận, và ray rứt khi bản thân từng hại một loài chim sống tình cảm như thế.

Và khi thấy con mình mắc sai lầm như vậy, má đã hỏi một câu khiến tác giả được thức tỉnh: “Sao con cướp đi sự sống của nó? Rồi, ai cướp sự sống của con?” Chỉ một câu hỏi đơn giản ấy, người con đã nhận ra hành động sai trái của mình. Sau đó má đã bắt tác giả ra sông, vớt thằng chài mình vừa bắn, mang lên bờ và chăm sóc nó. Ông mang chú chim nhỏ về nhà, rồi trị thương cho nó. Cá chính là món ăn mà nó thích nhất, thứ mà nó mạo hiểm đi săn bắt mỗi ngày, nhưng giờ đây khi ông đút cho nó lại chẳng ăn. Phải chăng giờ phút này nó như đang thể hiện sự giận dỗi đối với nhân vật tôi. Điều đó đã làm cho nhân vật tôi bối rối và hối hận về hành động của bản thân, giá như khi ấy mình chẳng bắn nó, thì giờ đây chú chim nhỏ thầy đã được thoải mái, tự do bay lượn ngoài kia. Qua đó độc giả có thể nhận thấy sự “quay đầu” của nhân vật tôi- một đứa trẻ nghịch ngợm, nhờ lời dạy dỗ của mẹ, một sinh mệnh nhỏ đã được cứu chữa kịp thời.

Tuy vết thương đã lành, nhưng thằng chài rất yếu, người ốm nhom, nó không còn đủ sức để bay lượn nữa. Thấy vậy tác giả đã đem thằng chài ra gốc mận gần cầu nước, ở đây, nó gặp được đồng loại, gặp được những người bạn cũ của mình, nó được những thằng chài khác bu xung quanh và đút mồi cho, có lẽ vì quá vui sướng mà hạnh phúc nên nó ăn rất ngon lành khiến cho tác giả đứng nhìn cũng phải thèm theo.Qua chi tiết này, một lần nữa lại đã gợi cho chúng ta thấy một lối sống tình cảm, đoàn kết gắn bó, keo sơn đùm bọc của những chú chim bói cá da diết, mãnh liệt đến nhường nào. Tuy chỉ là chim nhưng chúng lại sống rất tình cảm.

Quay trở về với thực tại, câu chuyện cũ kia đã xảy ra từ bảy mươi năm trước, nhưng giờ đây khi nhắc lại trong lòng vẫn cảm thấy hối hận, bối rối biết bao. Và đặt câu hỏi của má mới là thứ làm ông nhớ nhất “Sao con cướp đi sự sống của nó? Rồi, ai cướp sự sống của con?”.Câu hỏi hỏi này được lặp lại hai lần trong văn bản, vừa góp phần làm nổi bật nhan đề và chủ đề của tác phẩm đồng thời cũng nhấn mạnh sự hối hận da diết, mà nỗi nhớ khôn nguôi về lời má dạy bảo. Người má muốn dạy cho con mình biết cách thấu hiểu, yêu thương và trân trọng các loài vật.

Bằng những từ ngữ, câu văn bộc lộ trực tiếp tình cảm, cảm xúc kết hợp cùng thủ pháp liệt kê, tác phẩm mang bao ý nghĩa là bài học đầy nhân văn mà nhà văn muốn truyền tải tới các bạn đọc: hãy biết yêu quý, trân trọng và bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ các loài động vật. Bới chúng cũng có cảm xúc, cũng biết đau, biết buồn, đừng làm gì tổn hại đến chúng vì có thể sau này khi nhìn lại chúng ta sẽ chìm trong những cảm xúc ray rứt và hối hận.

Tác phẩm Lời má dặn đã để lại trong lòng bạn độc ấn tượng rất sâu nặng, văn bản này đã thành công vượt lên giới hạn của thời gian và không gian để trường tồn và đọng sâu mãi trong lòng độc giả.

Phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật: Lời má năm xưa - mẫu 9

Văn bản Lời má năm xưa là một trong những văn bản hay và đầy ý nghĩa khi nói về mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên.

Văn bản gợi lại câu chuyện tuổi ấu thơ của một chàng trai khi còn là một cậu bé đã lỡ bắn một con chim thằng chài bên bến sông. Nhờ có sự khuyên bảo của má, anh đã vớt nó về, băng bó chữa trị vết thương rồi cố gắng cứu sống nó, nhưng sự áy náy và ân hận về hành động này vẫn còn và đi theo anh đến mãi sau này. Từ chi tiết đó ta thấy được sự giáo dục của những người lớn trong gia đình là vô cùng quan trọng. Người mẹ chính là người đã cứu sống chú chim chào một cách gián tiếp. Nhờ lời nói và sự thấu hiểu, tình yêu thương và lòng vị tha bao dung bà đã giúp con mình hiểu rằng cần phải yêu thương và quý mến các loài vật trên cuộc sống này dù là những loài nhỏ bé nhất

Văn bản không chỉ mang tới những giá trị đặc sắc về mặt nội dung mà còn sâu sắc về cả phương diện nghệ thuật. Văn bản bộc lộ tâm trạng ăn năn, hối hận và day dứt của nhân vật “tôi” khi nhớ lại hành động mình đã làm với chú chim thằng chài, từ đó cho thấy cậu bé là một người giàu tình cảm, giàu lòng trắc ẩn và lương thiện.

Qua văn bản tác giả cũng cung cấp cho người đọc thông tin về loài chim thằng chài (chim bói cá) một loài chim với nhiều phẩm chất tốt đẹp biết hi sinh và giúp đỡ đồng loại, biết tự lập từ rất sớm. Tác giả đã khắc họa hình ảnh người má của nhân vật tôi (người đã thực sự cứu sống chú chim thằng chài trong cơn nguy kịch) với sự lương thiện, thông minh, sâu sắc và thấu hiểu của một người mẹ đã thức tỉnh đứa con ngây dại của mình. Qua đó cho thấy mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên là mối quan hệ gần gũi, gắn bó thân thiết và khuyến khích con người nên biết gìn giữ, bảo vệ môi trường

Có thể thấy văn bản Lời má năm xưa là một văn bản hay có giá trị về cả phương diện nội dung và nghệ thuật.

Phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật: Lời má năm xưa - mẫu 10

Nếu phải chọn ra ý nghĩa cao cả nhất của văn chương, thì đó là việc văn chương đã cống hiến cho cuộc đời này những câu chuyện đẹp đẽ về con người và cuộc sống. Những rung cảm mạnh mẽ và những thông điệp đầy ý nghĩa qua lăng kính của cảm xúc trong tâm hồn người nghệ sĩ. Tất cả những giá trị vĩnh cửu đó đã thăng hoa cùng ngòi bút của nhà văn Trần Bảo Định qua đoạn trích Lời má năm xưa. Đến nay vẫn còn vấn vương trong lòng biết bao độc giả bởi những câu từ đầy ý nghĩa.

Văn bản Lời má năm xưa có cốt truyện đơn giản, xoay quanh những vấn đề thường thấy và trải qua đối với mỗi con người chúng ta và cả tác giả. Đây là một văn bản đầy ý nghĩa qua những lời dạy bảo của người má và cả nỗi ân hận day dứt của tác giả từ ngày ấy cho đến bây giờ.Tác phẩm đã bày tỏ nỗi ân hận của nhân vật xưng “tôi” khi kể lại câu chuyện 70 năm trước đã bắn bị thương một con chim thằng chài. Khi đi sâu vào phân tích văn bản,ta có thể thấy văn bản ý nghĩa đến nhường nào.

Mở đầu đoạn trích tác giả đã giới thiệu cho chúng ta những câu hò xuất xứ từ làng quê thân thương của mình : Ở quê tôi, trai gái đều thuộc lòng câu hò :

Chim thằng chài có ngày mắc bẫy

Em cho anh hay anh hãy tránh xa

Mẹ cha không thể chịu hòa

Em đâu dám cãi để mà theo anh

Có thể thấy đây là câu hò mang đậm tính chất về tình yêu đôi lứa, Chim thằng chài hay còn gọi là chim bói cá, một loài chim sống đơn giản ; thường lao đầu xuống mặt nước hoặc bay trên mặt nước để bắt những con mồi.trong câu hò trên mà tác giả trích dẫn “ chim thằng chài có ngày mắc bẫy” với tập tính săn bắt đó của mình thì loài chim ấy rất dễ bị mắc bẫy do con người hoặc do những kẻ thù tạo ra. Nhưng Đã có lời nhắc nhở của “Em” em cho anh hay anh hãy tránh xa những mối nguy hiểm đó để khỏi mắc bẫy của kẻ thù. Vì mẹ vì cha nên em chẳng thể nào dám bỏ theo anh. Đó là những câu ca dao mang đậm tính chất tình yêu đôi lứa nhưng cũng không quên xen kẽ về tình cảm gia đình.

Với những câu văn của tác chúng ta có thể hiểu thêm phần nào về loài chim bói cá. Một loài chim khiến cho chúng ta có thể thấy cảm động với cuộc sống của chúng. Chúng chẳng có mẹ ấp trứng, chẳng có mẹ để nuôi dưỡng và săn sóc, chúng tự thích nghi với môi trường và tự rèn luyện kĩ năng sống. Khi lớn lên chúng kết giao với đồng loại và tự bảo vệ cho nhau. Chúng nhường mồi cho bạn tình hoặc đồng loại thiếu cái ăn. Và nhường mặt nước đầy tôm cá cho những thằng chài già yếu bệnh tật. Khi chúng ta đọc đến đây, có lẽ sự mạnh mẽ, sự tự lập của chúng khiến cho ta trầm trồ thán phục, bởi chỉ là một loài chim nhưng chúng chẳng cần vòng tay của mẹ chẳng cần ai dạy dỗ mà tự mình lớn lên và hoàn thiện. Không những thế chúng còn là một loài chim tình cảm và cũng có cảm xúc yêu đương như con người chúng ta.

Quay ngược thời gian, trở về thời thơ ấu của tác giả, tác giả đã ngậm ngùi chia sẻ lại câu chuyện cũ với biết bao xúc cảm. Khi còn là một đứa trẻ, ông cùng với tụi bạn đi rình mò dùng cái ná thun với những viên đạn được vo tròn bằng đất sắt để bắn vào những con chim bói cá, có con may mắn thì bị thương còn không thì chết. Một loài chim sống tình cảm đáng trân quý, một loài chim như vậy ấy vậy mà lại bị những con người vô thức làm hại, khi nghĩ lại những chuyện ấy tác giả cảm thấy thật trớ trêu thay, cảm giác hối hận, ray rứt lại bắt đầu dằn xé trong tâm trí ông. Chim rình cá, người rình chim, cớ sự từ cái rình theo cuộc.

Chắc hẳn mỗi chúng ta ai cũng mẹ, và chính mẹ là người đã dạy dỗ chúng ta mỗi khi mắc sai lầm. Và tác giả cũng thế ; bởi chỉ sau khi nghe câu hỏi của má: “Sao con cướp đi sự sống của nó? Rồi, ai cướp sự sống của con?” đã thức tỉnh nhân vật tôi. Người thực sự cứu chim thằng chài chính là người má :”Tôi bị má đánh đòn khi bắn thằng chài rơi bên sông….Má bảo tôi ra bến vớt nó lên’‘. Sau đó là một loạt hành động của nhân vật tôi chăm sóc và cứu sống chim thằng chài. Khi người mẹ của ông nhìn thấy chính tay ông bắn thằng chài rớt bên sông, ông bị má đánh đòn. Với câu nói nhẹ nhàng sâu lắng của người má : “ sao con cướp đi sự sống của nó, rồi ai cướp đi sự sống của con” chính câu nói ấy đã khiến tác giả cảm thấy ân hận và ray rứt thâm tâm đến tận bây giờ.Với những lời của người mẹ, nhân vật tôi đã làm theo những lời chỉ bảo ấy, ông đem về nhà, trị thương băng bó cho nó. Nhưng trớ trêu thay khi ông đút cá cho nó, nó lại không ăn ; cá chính là món mồi mà nó vẫn mạo hiểm đi săn bắt mỗi ngày ấy vậy mà giờ đây nó lại làm ngơ trước miếng mồi ấy, đút thứ khác nó cũng không thèm ăn, phải chăng đây chính là sự tức giận trong nó, nó đang trầm trách rằng tại sao lại cướp đi sự sống của nó chăng. Chính vì điều đó đã làm cho nhân vật tôi hối hận và bối rối hơn bao giờ hết, giá như lúc đó mình không bắn nó thì có lẽ giờ nó đã được tự do bay lượn cùng với đồng loại chứ không phải là bị thương tật và nằm ngay đây.đến tận mấy ngày sau vết thương đã lành nhưng thể xác của nó cũng không như trước, nó ốm nhôm và không thể bay được có lẽ vì đuối sức.

Có thể thấy chẳng có gì thiêng liêng bằng tình mẫu tử và hình ảnh người má của nhân vật tôi – người đã thực sự cứu sống chú chim thằng chài trong cơn nguy kịch với sự lương thiện, thông minh, sâu sắc và thấu hiểu của một người mẹ đã thức tỉnh đứa con ngây dại của mình.

Trở về với câu chuyện cũ của tác giả, khi ông đem thằng chài để dưới gốc mận gần cầu nước, nó được những thằng chài khác, nó được những thằng chài khác bu quanh đút mồi, nó ăn một cách ngon lành, ngon đến nỗi khiến tác giả cũng phải thèm theo.Qua hình ảnh của tác giả, một lần nữa đã gợi lên cho chúng ta thấy lối sống tình cảm keo sơn đùm bọc của những con chim bói cá mãnh liệt đến nhường nào. Chỉ là một loài chim nhưng lại sống tình cảm như tác giả đã từng nghĩ đây là một loài “thú điện nhơn tâm” tuy hình hài là một con chim, gương mặt là một con chim nhưng lòng dạ tấm long trái tim là của một con người, thật sâu sắc và ý nghĩa đến nhường nào.

Quay lại với thực tại, quên đi câu chuyện cũ kia, nhưng đã gần bảy mươi năm kể từ khi xảy ra câu chuyện ấy, vậy mà giờ đây khi nhắc lại câu chuyện cũ ông không sao không thể dứt ra được sự hối hận và bối rối mỗi khi nhớ lại chuyện cũ, và đặc biệt không thể nào quên được câu hỏi của má “Sao con cướp đi sự sống của nó? Rồi, ai cướp sự sống của con?”.Câu hỏi của người má: “Sao con cướp đi sự sống của nó? Rồi, ai cướp sự sống của con?” được lặp lại hai lần trong văn bản. Việc lặp lại câu hỏi ấy vừa góp phần làm nổi bật tính chất của câu chuyện bởi đây là chuyện được kể lại, vừa nhằm nhấn mạnh tâm trạng hối hận, nỗi nhớ không quên được về lời má dặn của nhân vật tôi. Đây vừa như lời trách móc vừa như một lời dạy bảo: tại sao con lại làm thế với con chim ? Nó không có tội gì, không làm gì đến con. Con phải hiểu rõ. Người má như muốn dạy nhân vật chính sự thấu hiểu, lòng thương cảm đối với loài vật như con chim thằng chài

Những từ ngữ, câu văn thể hiện trực tiếp tình cảm, cảm xúc của nhân vật tôi: Tôi hối hận và bối rối, tôi tần ngần nhìn bầu trời xanh, tôi không thể nào quên câu nói của má, tận đáy lòng, tôi không thể dứt ra được sự hối hận và bối rối. Với thủ pháp liệt kê một số từ ngữ, câu văn thể hiện trực tiếp tình cảm, cảm xúc của nhân vật “tôi”: “tôi hối hận và bối rối”; “tần ngần”; “hối hận và bối rối”.Có thể thấy tác phẩm là những chuỗi cảm xúc đầy ý nghĩa với bài học đầy nhân văn của tác giả muốn truyền tải đến cho mỗi chúng ta, hãy yêu quý, bảo vệ thiên nhiên, động vật, đừng làm gì tổn hại đến chúng bởi sẽ có ngày nào đó chúng ta cảm thấy ray rứt và hối hận mỗi khi nhớ đến dù những chuyện đã qua đi rất lâu. Đây cũng là bài học mà người mẹ muốn dạy cho nhân vật chính và nhân vật chính ấy lại muốn truyền tải đến cho bao bạn đọc.

Giữa con người và thiên nhiên, loài vật có mối quan hệ có thể tác động lên nhau. Ở đây chính là cái cảm xúc. Cảm xúc của con người sẽ quyết định cái nhìn, hành động của họ đối với thiên nhiên, loài vật. Con vật cũng vậy, cảm xúc của chúng sẽ được quyết định từ hành động của con người. Ví dụ như là việc con chim thằng chài ”vươn vai, hót mấy tiếng như muốn cảm ơn tôi”

Con người, thiên nhiên và cảnh vật là những yếu tố có mối quan hệ gần gũi với nhau bởi tất cả đều luôn hiện hữu xung quanh nhau. Bởi vậy, không có lí do gì để con người phá vỡ mối quan hệ đó. Hãy đón nhận và xem đó giống như một đại gia đình, và những người trong gia đình luôn biết yêu thương và không hãm hại nhau,con người và thiên nhiên đều có quyền được sống, quyền bảo vệ sự sinh tồn của chính mình. Con người không thể tự cho mình quyền tước đoạt sự sống của thiên nhiên, loài vật.

Bằng ngòi bút của mình, ông đã kể lại câu chuyện cũ với những xúc cảm của mình Văn bản đã bộc lộ tâm trạng ăn năn, hối hận và day dứt của nhân vật “tôi” khi nhớ lại hành động mình đã làm với chú chim thằng chài, từ đó cho thấy cậu bé là một người giàu tình cảm, giàu lòng trắc ẩn và lương thiện. Văn bản gợi lại câu chuyện tuổi ấu thơ của một chàng trai khi còn là một cậu bé đã lỡ bắn một con chim thằng chài bên bến sông. Nhờ có sự khuyên bảo của má, anh đã vớt nó về, băng bó chữa trị vết thương rồi cố gắng cứu sống nó, nhưng sự áy náy và ân hận về hành động này vẫn còn và đi theo anh đến mãi sau này.Văn bản cho thấy mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên là mối quan hệ gần gũi, gắn bó thân thiết và khuyến khích con người nên biết gìn giữ, bảo vệ môi trường.

Cuộc đời là nơi xuất phát và cũng là nơi đi tới của văn học thế nên, Andersen đã từng nói : “không có câu chuyện cổ tích nào đẹp hơn câu chuyện do chính cuộc sống mình viết ra”.Quả đúng như vậy, nhà văn Trần Bảo Định với những trải nghiệm của riêng mình đã phát hiện ra cái đẹp ở chỗ không ai ngờ tới,tìm ra cái đẹp kín đáo bị che lấp để cho người đọc có thể ngắm nhìn và thưởng thức thông qua tác phẩm của mình.Và đoạn trích lời má dặn chính là câu chuyện đẹp đẽ về thiên nhiên cũng như lời thủ thỉ của người mẹ. Tác phẩm lời má dặn để lại những ấn tượng trong lòng bạn đọc, rồi vượt lên mọi giới hạn của thời gian không gian để mãi trường tồn và đọng sâu trong lòng người đọc

Xem thêm những bài văn mẫu đạt điểm cao của học sinh trên cả nước hay khác:

• Viết văn bản nghị luận phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật của một tác phẩn tự sự hoặc tác phẩm kịch: Đất rừng phương Nam
• Viết văn bản nghị luận phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật của một tác phẩn tự sự hoặc tác phẩm kịch: Buổi học cuối cùng
• Viết văn bản nghị luận phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật của một tác phẩn tự sự hoặc tác phẩm kịch: Hai vạn dặm dưới đáy biển
• Viết văn bản nghị luận phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật của một tác phẩn tự sự hoặc tác phẩm kịch: Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ
• Viết văn bản nghị luận phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật của một tác phẩn tự sự hoặc tác phẩm kịch: Hồn Trương Ba, da hàng thịt
• Viết văn bản nghị luận phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật của một tác phẩn tự sự hoặc tác phẩm kịch: Tuồng Đồ

Để học tốt lớp 10 các môn học sách mới:

• Giải bài tập Lớp 10 Kết nối tri thức
• Giải bài tập Lớp 10 Chân trời sáng tạo
• Giải bài tập Lớp 10 Cánh diều

---