Soạn bài Giới thiệu dưới hình thức nói về một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết - Kết nối tri thức

Với soạn bài Chuyên đề Văn 10 Phần 3: Giới thiệu dưới hình thức nói về một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết trong Chuyên đề 3 Chuyên đề Văn 10 Kết nối tri thức hay nhất, ngắn gọn giúp học sinh dễ dàng làm bài tập Chuyên đề học tập Ngữ văn 10.

Soạn bài Giới thiệu dưới hình thức nói về một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết - Kết nối tri thức

Yêu cầu

- Xác định được mục đích của việc trình bày bài giới thiệu.

- Nêu được các thông tin về tập thơ, tập truyện ngắn hoặc tiểu thuyết: tác giả, tên tác phẩm, nhà xuất bản, nơi xuất bản, năm xuất bản, lần xuất bản / tái bản,...

- Trình bày được một số khía cạnh cơ bản về nội dung, nghệ thuật của tập thơ, tập truyện ngắn hoặc tiểu thuyết phù hợp với mục đích của việc giới thiệu.

Trong đời sống văn học, việc giới thiệu một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết có thể được thực hiện theo nhiều hình thức khác nhau, rất phong phú, đa dạng, tùy thuộc quy mô, mục đích, sự sáng tạo của người tổ chức. Trình bày bằng hình thức nói phù hợp với hai hướng: giới thiệu quảng bá và đánh giá, phê bình. Hướng trình bày phải được xác định ngay từ đầu để chuẩn bị nội dung và chọn hình thức thể hiện.

Với điều kiện cụ thể ở trường, lớp, bạn có thể thực hiện theo một trong hai hình thức sau đây:

I. Trình bày trước lớp

1. Chuẩn bị

Chuẩn bị bài nói tiến hành theo hai phương án:

- Phương án 1: Giới thiệu một tập thơ, tập truyện chưa được thực hiện ở phần Viết

- Phương án 2: Bài nói thực hiện trên cơ sở bài viết đã có. Tóm tắt bài viết và chuyển bản tóm tắt đó thành dàn ý cho bài nói.

* Mở đầu:

- Giới thiệu quan niệm về truyện ngắn của Thạch Lam

- Đặc điểm xuyên suốt truyện

* Triển khai:

- Sự thành thực đến mức trở nên can đảm trong văn Thạch Lam.

- Những rung động của ngòi bút Thạch Lam và khả năng tác động của nó.

- Thiên về cảm giác – bút pháp nổi bật trong thơ ca Thạch Lam.

* Kết thúc:

Nhận định một hướng đi của Thạch Lam trong sáng tác.

2. Trình bày bài giới thiệu

- Mở bài

+ Tìm hiểu trước đối tượng tham dự để có cách chào thưa phù hợp

+ Tự giới thiệu ngắn gọn về bản thân

+ Nêu mục đích của việc trình bày giới thiệu tác phẩm

+ Nêu các thông tin tổng quát.

- Triển khai:

+ Bám vào đề cương đã chuẩn bị hoặc trình chiếu slide, lần lượt trình bày từng ý.

+ Nếu có video chiếu xen kẽ, cần làm rõ sự kết nối giữa bài giới thiệu và hình ảnh

+ Khi trình bày, tùy thái độ, sự phản ứng của người nghe để điều chỉnh, bổ sung thông tin khi cần thiết.

+ Giọng nói to, nhỏ, nhanh, chậm phải phù hợp với thể loại tác phẩm.

* Kết thúc:

+ Khẳng định lại giá trị của tâp thơ, truyện.

+ Sẵn sàng giải đáp những điều người nghe muốn tìm hiểu rõ thêm.

II. Tổ chức sự kiện

* Chuẩn bị:

+ Xác định mục tiêu của việc tổ chức hoạt động

+ Thống nhất về việc chọn tập thơ, tiểu thuyết, truyện

+ Người được giao nhiệm vụ trình bày phải đọc kĩ, trao đổi soạn đề cương.

+ Người đọc giao dẫn chương trình chuẩn bị kịch bản cho buổi giới thiệu

+ Bộ phận phụ trách trang trí làm sân khấu, áp phích và chuẩn bị các thiết bị kĩ thuật

* Triển khai:

Công việc của người dẫn chương trình:

+ Giới thiệu thầy cô, khách mời, thành phần tham gia.

+ Nêu lí do và mục đích tổ chức

+ Giới thiệu và mời diễn giả

Công việc của người trình bày:

+ Mỗi người đảm nhiệm trình bày về một khía cạnh

+ Diễn giả dựa bào đề cương và những gì đã chuẩn bị để giới thiệu

+ Bằng sự kết nối của người dẫn chương trình, có thể trao đổi ngắn.

* Kết thúc:

+ Tóm tắt lại một số hoạt động diễn ra

+ Cảm ơn sự có mặt của mọi người

+ Tuyên bố kết thúc sự kiện

Câu hỏi 1 (Trang 94, SGK Chuyên đề học tập Ngữ văn 10 – Kết nối): Chọn một tập thơ, lập đề cương bài giới thiệu và tập trình bày trước nhóm bạn cùng lớp.

Trả lời:

1. Mở đầu: Giới thiệu chung

- Chào thầy/cô và các bạn.

- Giới thiệu tập thơ Nhật ký trong tù của Hồ Chí Minh – một tác phẩm nổi tiếng của văn học Việt Nam hiện đại.

- Nêu mục đích bài trình bày: giới thiệu những nét tiêu biểu về hoàn cảnh ra đời, nội dung và giá trị nghệ thuật của tập thơ.

2. Nội dung

a) Thông tin cơ bản về tác phẩm

- Tác giả: Hồ Chí Minh

- Tên tác phẩm: Nhật ký trong tù

- Thời gian sáng tác: khoảng 1942 – 1943 khi tác giả bị chính quyền Tưởng Giới Thạch giam giữ tại Trung Quốc.

- Thể loại: Tập thơ chữ Hán gồm 134 bài thơ.

- Nhà xuất bản: thường được xuất bản bởi Nhà xuất bản Văn học tại Việt Nam (nhiều lần tái bản).

- Hoàn cảnh ra đời của tập thơ

+ Năm 1942, Hồ Chí Minh sang Trung Quốc để liên lạc với cách mạng quốc tế.

+ Người bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam và giải đi qua nhiều nhà lao ở tỉnh Quảng Tây.

+ Trong hoàn cảnh tù đày gian khổ, Người đã sáng tác tập thơ Nhật ký trong tù để ghi lại những suy nghĩ và cảm xúc của mình.

- Nội dung chính của tập thơ

+ Phản ánh cuộc sống khắc nghiệt trong nhà tù

+ Tập thơ miêu tả cảnh tù đày gian khổ: đói rét, xiềng xích, sự áp bức của nhà tù.

+ Qua đó tố cáo chế độ nhà tù tàn bạo.

- Thể hiện tinh thần lạc quan và ý chí kiên cường

+ Dù trong hoàn cảnh khó khăn, tác giả vẫn giữ vững tinh thần lạc quan, tin tưởng vào tương lai.

+ Thể hiện bản lĩnh của người chiến sĩ cách mạng.

- Tình yêu thiên nhiên và con người

+ Nhiều bài thơ miêu tả thiên nhiên rất đẹp và giàu cảm xúc.

+ Qua đó cho thấy tâm hồn nhạy cảm, yêu đời của tác giả.

b) Giá trị nghệ thuật

- Thơ viết bằng chữ Hán, ngắn gọn, hàm súc.

- Hình ảnh thơ giản dị nhưng giàu ý nghĩa.

- Kết hợp giữa chất cổ điển và tinh thần hiện đại.

c) Ý nghĩa và giá trị của tác phẩm

- Nhật ký trong tù không chỉ là tập thơ ghi lại cuộc sống trong tù mà còn là bản ghi chép tinh thần của một chiến sĩ cách mạng kiên cường.

- Tác phẩm góp phần làm phong phú nền văn học Việt Nam và giúp người đọc hiểu thêm về nhân cách của Hồ Chí Minh.

3. Kết thúc

- Khẳng định giá trị của tập thơ.

- Nêu cảm nghĩ cá nhân: tập thơ truyền cảm hứng về ý chí, nghị lực và tình yêu cuộc sống.

- Cảm ơn thầy/cô và các bạn đã lắng nghe.

Câu hỏi 2: (Trang 94, SGK Chuyên đề học tập Ngữ văn 10 – Kết nối): Chọn một tập truyện ngắn hoặc một cuốn tiểu thuyết để tổ chức một buổi giới thiệu. Phân công các thành viên trong nhóm đảm nhiệm từng khâu (viết kịch bản dẫn chương trình), thiết kế sân khấu, áp phích, làm đề cương trình bày bài nói). Đưa sản phẩm mà các thành viên đã chuẩn bị ra trước nhóm để cùng trao đổi, thảo luận.

Trả lời:

1. Phân công nhiệm vụ trong nhóm

Nhóm gồm 5–6 thành viên, mỗi người đảm nhiệm một công việc cụ thể:

Thành viên 1:

Viết kịch bản dẫn chương trình

 

Thành viên 2

: Chuẩn bị nội dung thuyết trình (giới thiệu tác giả, tác phẩm)

 

Thành viên 3:

Thiết kế sân khấu (bố trí bàn, phông nền, trang trí)

 

Thành viên 4:

Thiết kế áp phích / poster giới thiệu sách

 

Thành viên 5:

Lập đề cương và trình bày bài nói

 

Thành viên 6 (nếu có):

Chuẩn bị hình ảnh minh họa, slide hoặc trích đoạn đọc

2. Kịch bản dẫn chương trình (MC)

a) Mở đầu

- MC chào các bạn trong lớp.

- Giới thiệu buổi sinh hoạt: giới thiệu tập truyện ngắn Gió lạnh đầu mùa.

Ví dụ:

“Xin chào cô và các bạn. Hôm nay nhóm chúng em xin giới thiệu một tập truyện ngắn nổi tiếng của nhà văn Thạch Lam – Gió lạnh đầu mùa. Đây là tác phẩm thể hiện sâu sắc tình cảm con người và những giá trị nhân văn trong cuộc sống.”

b) Nội dung chính

- Giới thiệu tác giả

- Giới thiệu khái quát tập truyện

- Phân tích một truyện tiêu biểu

- Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật

c) Kết thúc

“Qua buổi giới thiệu hôm nay, chúng em hy vọng các bạn sẽ hiểu hơn về tập truyện Gió lạnh đầu mùa và cảm nhận được vẻ đẹp nhân văn mà nhà văn Thạch Lam gửi gắm trong tác phẩm.”

3. Thiết kế sân khấu

Bố trí đơn giản:

- Phông nền: ghi tên tác phẩm “Giới thiệu tập truyện Gió lạnh đầu mùa – Thạch Lam”

- Bàn thuyết trình

- Trang trí thêm:

+ Hình ảnh bìa sách

+ Một số câu trích dẫn trong truyện

+ Màu sắc nhẹ nhàng, phù hợp không khí văn học

4. Áp phích (Poster) giới thiệu

Nội dung áp phích gồm:

- Tên tác phẩm: Gió lạnh đầu mùa

- Tên tác giả: Thạch Lam

- Hình ảnh minh họa mùa đông, trẻ em nghèo (gợi nội dung truyện)

- Một câu trích dẫn tiêu biểu

- Thông điệp:“Tình yêu thương và sự cảm thông giữa con người với con người.”

5. Đề cương bài nói

a) Mở đầu

- Giới thiệu nhà văn Thạch Lam

- Giới thiệu tập truyện Gió lạnh đầu mùa

b) Nội dung chính

* Khái quát tác phẩm

- Hoàn cảnh sáng tác

- Nội dung chung của tập truyện

* Phân tích truyện tiêu biểu “Gió lạnh đầu mùa”

- Tóm tắt cốt truyện

- Nhân vật chính

- Ý nghĩa câu chuyện

* Giá trị của tác phẩm

- Giá trị nội dung:

+ Ca ngợi tình người

+ Thể hiện lòng cảm thông với người nghèo

- Giá trị nghệ thuật:

+ Lối viết nhẹ nhàng, tinh tế

+ Miêu tả tâm lí nhân vật sâu sắc

c) Kết luận

- Khẳng định giá trị của tập truyện

- Nêu cảm nhận của nhóm

6. Hoạt động thảo luận

Sau khi trình bày:

- Các bạn trong lớp đặt câu hỏi

- Nhóm trả lời và trao đổi về:

+ Ý nghĩa truyện

+ Cảm nhận về nhân vật

+ Bài học rút ra

Tham khảo các bài soạn Chuyên đề Ngữ văn 10 Chuyên đề 3: Đọc, viết, giới thiệu một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết hay khác:

• Chuyên đề Ngữ văn 10 Chuyên đề 3: Tri thức tổng quát trang 67, 68, 69

• Chuyên đề Ngữ văn 10 Chuyên đề 3: Phần 1: Đọc một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết

• Chuyên đề Ngữ văn 10 Chuyên đề 3: Phần 2: Viết bài về một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết

Xem thêm các bài Soạn Chuyên đề học tập Ngữ văn 10 Kết nối tri thức hay, chi tiết khác:

• Chuyên đề Ngữ văn 10 Chuyên đề 1: Tập nghiên cứu và viết báo cáo về một vấn đề văn học dân gian
• Chuyên đề Ngữ văn 10 Chuyên đề 2: Sân khấu hóa tác phẩm văn học
• Chuyên đề Ngữ văn 10 Chuyên đề 3: Đọc, viết, giới thiệu một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 10 hay khác:

• Giải Chuyên đề học tập Văn 10 Kết nối tri thức
• Giải Chuyên đề học tập Văn 10 Chân trời sáng tạo
• Giải Chuyên đề học tập Văn 10 Cánh diều
• Giải lớp 10 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 10 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 10 Cánh diều (các môn học)

---