Lý thuyết Công nghệ 12 Bài 16: Thực hành: Mạch điều khiển tốc độ động cơ điện xoay chiều một pha (hay, chi tiết)

Lý thuyết Công nghệ 12 Bài 16: Thực hành: Mạch điều khiển tốc độ động cơ điện xoay chiều một pha (hay, chi tiết)

A. Lý thuyết

I - CHUẨN BỊ

1. Dụng cụ, vật liệu (cho một nhóm học sinh)

Triac BTA6-600 ( I=4A, U=600V) : 1 chiếc

Điac DB3: 1 chiếc

Tụ 0,1 (μF)-300V: 1 chiếc

Điện trở (1kΩ - 0,5W): 1 chiếc

Biến trở (50 ÷ 100) kΩ: 1 chiếc

Bo mạch thử : 1 chiếc

Một quạt bàn sải cánh 400mm, công suất 56W, điện áp 220V, tần số 50Hz, dòng điện 0,26A điều khiển tốc độ bằng phím bấm

Dây điện:

   - Dây đôi mềm dài 2m có phích cắm;

   - Dây cứng một sợi (dây điện thông tin): 10 ÷ 15 đoạn, dài 10cm.

Ổ cắm đôi có dây nối không phích cắm

Đồng hồ vạn năng

Máy dao động kí (nếu có)

Máy đo tốc độ của quạt (hay tốc độ gió nếu có)

2. Những kiến thức liên quan

Ôn lại bài 4, 5, 15

II - NỘI DUNG, QUY TRÌNH THỰC HÀNH

Bước 1: Thiết kế mạch điều khiển động cơ một pha.

a) Chọn sơ đồ mạch điều khiển động cơ một pha từ các sơ đồ đã giới thiệu trong bài 15.

b) Tìm hiểu, giải thích hoạt động của sơ đồ đã chọn.

c) Chọn các linh kiện cần thiết cho mạch điều khiển.

d) Tính toán thông số triac theo các công thức sau:

Lý thuyết Công nghệ 12 Bài 16: Thực hành: Mạch điều khiển tốc độ động cơ điện xoay chiều một pha (hay, chi tiết)

e) Vẽ sơ đồ lắp ráp các linh kiện (từ sơ đồ nguyên lí)

Bước 2: Lắp ráp mạch điều khiển động cơ 1 pha.

a) Nhận các linh kiện theo sơ đồ thiết kế.

b) Kiểm tra các linh đã nhận.

Cách kiểm tra triac theo gợi ý sau:

- Xác định chân triac: Chân triac có cách bố trí chân như trên sơ đồ hình 16.1

Lý thuyết Công nghệ 12 Bài 16: Thực hành: Mạch điều khiển tốc độ động cơ điện xoay chiều một pha (hay, chi tiết)

   - Dùng đồng hồ vạn năng đo kiểm tra các chân theo cả hai chiều

   - Các linh kiện được kiểm tra như đã giới thiệu trong bài 3 (hoặc coi là những linh kiện đảm bảo chất lượng).

c) Lắp ráp mạch theo sơ đồ đã vẽ

Bước 3: Giáo viên kiểm tra mạch điện đã lắp

Bước 4: Cho mạch làm việc và hiệu chỉnh

a) Cắm quạt vào nguồn điện. Bấm các phím và theo dõi tốc độ quay của quạt

b) Lắp quạt vào ổ cắm lấy ra từ mạch điện tử điều khiển, để phím bấm của quạt ở tốc độ cao nhất

c) Cấp nguồn cho mạch điện tử điều khiển rồi điều chỉnh chiết áp để điều chỉnh tốc độ. Ghi các trị số đo được (theo chỉ dẫn của giáo viên) điện áp quạt UQ, điện áp trên triac UT, tốc độ quạt (nếu có), đường cong điện áp đưa vào quạt (nếu có dao động kí) vào bảng theo mẫu báo cáo

d) Nhận xét về tốc độ của quạt khi được điều chỉnh bằng phím bấm

III – TỔNG KẾT, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HÀNH

1. Học sinh hoàn thành báo cáo theo mẫu, thảo luận và tự đánh giá

2. Giáo viên đánh giá kết quả dựa vào quá trình theo dõi và chấm bài báo cáo của học sinh.

MẪU BÁO CÁO THỰC HÀNH

MẠCH ĐIỀU KHIỂN TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ

ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA

Họ và tên:

Lớp:

1. Thiết kế mạch điều khiển động cơ một pha

Vẽ sơ đồ nguyên lí vào báo cáo thực hành

2. Lắp ráp mạch điều khiển động cơ một pha

Vẽ sơ đồ lắp ráp vào báo cáo thực hành

3. Điều chỉnh tốc độ động cơ một pha

Điều chỉnh chiết áp để có các điện áp như trong bảng mẫu báo cáo. Ghi các trị số đo được vào bảng.

Lý thuyết Công nghệ 12 Bài 16: Thực hành: Mạch điều khiển tốc độ động cơ điện xoay chiều một pha (hay, chi tiết)

4. Nhận xét

Nhận xét về tốc độ quay của quạt khi điều khiển bằng phím bấm và khi điều khiển bằng mạch điện tử.

Tương quan điện áp của quạt và triac khi điều chỉnh chiết áp.

So sánh mạch điều khiển của nhóm mình với mạch điều khiển của nhóm bạn.

Nhận xét về đường cong điện áp của quạt nếu có dao động kí.

5. Đánh giá kết quả thực hành

Học sinh tự đánh giá kết quả thực hành theo sự hướng dẫn của giáo viên

Xem thêm các bài Lý thuyết và câu hỏi trắc nghiệm Công nghệ lớp 12 có đáp án hay khác:

Ngân hàng trắc nghiệm miễn phí ôn thi THPT Quốc Gia tại khoahoc.vietjack.com

GIẢM GIÁ 40% KHÓA HỌC VIETJACK HỖ TRỢ DỊCH COVID

Tổng hợp các video dạy học từ các giáo viên giỏi nhất - CHỈ TỪ 399K tại khoahoc.vietjack.com

Tổng đài hỗ trợ đăng ký khóa học: 084 283 45 85

bai-16-thuc-hanh-mach-dieu-khien-toc-do-dong-co-dien.jsp

Các loạt bài lớp 12 khác
Khóa học 12