Vở bài tập Vật Lí 9 Bài 45 trang 124-125

Bài 45: Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì

A - HỌC THEO SGK

Quảng cáo

I – ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ

C1. Làm thí nghiệm:

   + Đặt vật ở một vị trí bất kì trước thấu kính phân kì.

   + Đặt màn hứng ở trước thấu kính. Từ từ đưa màn ra xa thấu kính và quan sát xem có ảnh trên màn hay không.

   + Thay đổi vị trí của vật và cũng làm tương tự, ta vẫn được kết quả là không có vị trí nào của vật để thu được ảnh trên màn quan sát.

C2.

   + Quan sát được ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì bằng cách: ta đặt mắt trên đường truyền của chùm tia ló.

   + Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì: ảnh ảo, cùng chiều với vật và nhỏ hơn vật.

II - CÁCH DỰNG ẢNH

C3. Cách dựng ảnh của vật qua thấu kính phân kì:

Muốn dựng ảnh của một vật AB qua thấu kính phân kì khi AB vuông góc với trục chính, A nằm trên trục chính, ta làm như sau:

Vở bài tập Vật Lí 9 Bài 45 trang 124-125 | Giải vở bài tập Vật Lí 9

Dùng hai trong ba tia sáng đã học để dựng ảnh B’ của điểm B.

   + Tia BI đi song song với trục chính nên cho tia ló có đường kéo dài đi qua F

   + Tia tới BO là tia đi quang tâm O nên cho tia ló đi thẳng

   + Hai tia ló trên có đường kéo dài giao nhau tại B’, ta thu được ảnh ảo B’ của B qua thấu kính.

   + Từ B’ hạ vuông góc với trục của thấu kính, cắt trục chính tại điểm A’. A’ là ảnh của điểm A. A’B’ là ảnh ảo của AB tạo bởi thấu kính phân kỳ.

C4. Dựng ảnh A’B’ của vật AB (hình 45.1).

Vở bài tập Vật Lí 9 Bài 45 trang 124-125 | Giải vở bài tập Vật Lí 9

III - ĐỘ LỚN CỦA ẢNH ẢO TẠO BỞI THẤU KÍNH

C5. Ảnh của vật AB tạo bởi thấu kính hội tụ (H.45.2a).

Vở bài tập Vật Lí 9 Bài 45 trang 124-125 | Giải vở bài tập Vật Lí 9

Ảnh của vật AB tạo bởi thấu kính phân kỳ (H.45.2b).

Vở bài tập Vật Lí 9 Bài 45 trang 124-125 | Giải vở bài tập Vật Lí 9

IV - VẬN DỤNG

C6. Phân biệt ảnh ảo ở thấu kính hội tụ và phân kỳ:

- Giống nhau: Cùng chiều với vật.

- Khác nhau:

+ Đối với thấu kính hội tụ thì ảnh lớn hơn vật và ở xa thấu kính hơn vật.

+ Đốì với thâu kính phân kì thì ảnh nhỏ hơn vật và ở gần thấu kính hơn vật.

Cách nhận biết nhanh chóng một thấu kính hội tụ hay phân kì: Đưa thấu kính lại gần dòng chữ trên trang sách. Nếu nhìn qua thấu kính thấy hình ảnh dòng chữ cùng chiều, to hơn so với khi nhìn trực tiếp thì đó là thấu kính hội tụ. Ngược lại, nếu nhìn thấy hình ảnh dòng chữ cùng chiều, nhỏ hơn so với nhìn trực tiếp thì đó là thẩu kính phân kì.

C7.

Ta đặt: OA = d; OA’ = d’; OF = OF’ = f

- Thấu kính là hội tụ.

Vở bài tập Vật Lí 9 Bài 45 trang 124-125 | Giải vở bài tập Vật Lí 9

Trên hình 45.3a, xét hai cặp tam giác đồng dạng:

ΔA’B’F’ và ΔOIF’; ΔOAB và ΔOA’B’.

Từ hệ thức đồng dạng ta có:

Vở bài tập Vật Lí 9 Bài 45 trang 124-125 | Giải vở bài tập Vật Lí 9

Vì AB = OI (tứ giác BIOA là hình chữ nhật)

Vở bài tập Vật Lí 9 Bài 45 trang 124-125 | Giải vở bài tập Vật Lí 9

Chia cả hai vế của (2) cho tích d.d’.f ta được:

Vở bài tập Vật Lí 9 Bài 45 trang 124-125 | Giải vở bài tập Vật Lí 9

(đây được gọi là công thức thấu kính cho trường hợp ảnh ảo)

Thay d = 8 cm, f = 12 cm ta tính được: OA’ = d’ = 24 cm

Thay vào (*) ta được:

Vở bài tập Vật Lí 9 Bài 45 trang 124-125 | Giải vở bài tập Vật Lí 9

+ Thấu kính là phân kỳ.

Vở bài tập Vật Lí 9 Bài 45 trang 124-125 | Giải vở bài tập Vật Lí 9

Trên hình 45.3b, xét hai cặp tam giác đồng dạng:

ΔA’B’F và ΔOIF; ΔOAB và ΔOA’B’.

Từ hệ thức đồng dạng ta có:

Vở bài tập Vật Lí 9 Bài 45 trang 124-125 | Giải vở bài tập Vật Lí 9

Vì AB = OI (tứ giác BIOA là hình chữ nhật)

Vở bài tập Vật Lí 9 Bài 45 trang 124-125 | Giải vở bài tập Vật Lí 9

Chia cả hai vế của (2) cho tích d.d’.f ta được:

Vở bài tập Vật Lí 9 Bài 45 trang 124-125 | Giải vở bài tập Vật Lí 9

(đây được gọi là công thức thấu kính phân kỳ)

Thay d = 8 cm, f = 12 cm ta tính được: OA’ = d’ = 4,8 cm

Thay vào (**) ta được:

Vở bài tập Vật Lí 9 Bài 45 trang 124-125 | Giải vở bài tập Vật Lí 9

C8. Bạn Đông bị cận thị nặng. Nếu Đông bỏ kính ra, ta nhìn thây mắt bạn to hơn khi nhìn thấy mắt bạn đang đeo kính, vì kính của bạn là thấu kính phân kì. Khi ta nhìn mắt bạn qua thấu kính phân kì, ta đã nhìn thấy ảnh ảo của mắt, nhỏ hơn mắt khi không đeo kính.

Quảng cáo

Các bài giải bài tập vở bài tập Vật Lí 9 (VBT Vật Lí 9) khác:

Xem thêm các loạt bài Để học tốt Vật Lí lớp 9 hay khác:

Ngân hàng trắc nghiệm lớp 9 tại khoahoc.vietjack.com

GIẢM GIÁ 75% KHÓA HỌC VIETJACK HỖ TRỢ DỊCH COVID

Phụ huynh đăng ký mua khóa học lớp 9 cho con, được tặng miễn phí khóa ôn thi học kì. Cha mẹ hãy đăng ký học thử cho con và được tư vấn miễn phí. Đăng ký ngay!

Tổng đài hỗ trợ đăng ký khóa học: 084 283 45 85

Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng....miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.

Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k6: fb.com/groups/hoctap2k6/

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Loạt bài Giải vở bài tập Vật Lí lớp 9 | Giải VBT Vật Lí 9 được biên soạn bám sát nội dung VBT Vật Lí lớp 9.

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

bai-45-anh-cua-mot-vat-tao-boi-thau-kinh-phan-ki.jsp

Nhóm hỏi bài 2k6