Thái sư Trần Thủ Độ - Ngữ văn lớp 10

Thái sư Trần Thủ Độ

Tải xuống

Nhằm mục đích giúp học sinh nắm vững kiến thức trọng tâm Ngữ văn lớp 10, VietJack biên soạn tài liệu tác giả, tác phẩm Thái sư Trần Thủ Độ trình bày đầy đủ, chi tiết về bố cục, tóm tắt, dàn ý, đôi nét về tác giả, thể loại, dàn ý đọc hiểu văn bản, sơ đồ tư duy và bài văn phân tích mẫu về tác phẩm. Hi vọng qua loạt bài này sẽ giúp bạn dễ dàng soạn bài Thái sư Trần Thủ Độ.

Bài giảng: Thái sư Trần Thủ Độ - Cô Trương Khánh Linh (Giáo viên VietJack)

A. Tóm tắt tác phẩm

Đoạn trích là câu chuyện xoay quanh về cuộc đời của nhân vật lịch sử Thái sư Trần Thủ Độ. Nhân cách cao dẹp của Trần Thủ Độ được thể hiện qua bốn sự kiện: Có người nói rằng Trần Thủ Độ chuyên quyền, lấn lướt quyền hạn của nhà vua. Trước mặt của nhà vua, Trần Thủ Độ đã xác nhận người nọ chỉ đúng tội và còn xin ban thưởng cho hắn ta. Người lính gác ngăn kiệu của Linh Từ Quốc Mẫu - vợ của Trần Thủ Độ, không cho đi qua cửa cấm, biết chuyện, Trần Thủ Độ không những không trách phạt mà còn khen ngợi và ban thưởng cho tên lính gác giữ nguyên phép nước. Vợ của Trần Thủ Độ xin một chức quan nhỏ cho người làm. Trần Thủ Độ đồng ý nhưng với điều kiện người kia phải chặt một ngón chân để phân biệt với người khác, người kia van xin và cũng từ ấy không ai dám đến phủ người xin làm “câu đương” nữa. Vua Trần Thái Tông có ý phong chức tướng cho anh trai của Trần Thủ Độ là Trần An Quốc, Trần Thủ Độ kiên quyết từ chối để chống lại thói gia đình trị, kéo bè kết đảng, sử dụng những người không có thực lực.

Xem thêm các bài soạn Thái sư Trần Thủ Độ hay, ngắn khác:

B. Đôi nét về tác phẩm

1. Tác giả

- Ngô Sĩ Liên chưa rõ năm sinh và năm mất.

- Quê quán: làng Chúc Lí, huyện Chương Đức, nay thuộc xã Chúc Sơn, huyện Chương Mĩ, Hà Nội.

- Ông đỗ Tiến sĩ năm 1442 dưới triều Lê Thái Tông, được cử vào Viện Hàn lâm.

- Đời Lê Thánh Tông, ông giữa chức Hữu thị lang bộ lễ, Triều liệt đại phu kiêm Tư nghiệp Quốc Tử Giám, Tu soạn Quốc sử quán.

2. Tác phẩm

a. Hoàn cảnh sáng tác: Đại Việt sử kí toàn thư là bộ chính sử lớn của Việt Nam thời trung đại do Ngô Sĩ Liên biên soạn, hoàn tất năm 1479, gồm 15 quyển, ghi chép lịch sử từ thời Hồng Bàng cho đến khi Lê Thái Tổ lên ngôi (năm 1428).

b. Xuất xứ: Trích trong Đại Việt sử kí toàn thư.

c. Thể loại: Kí.

d. Phương thức biểu đạt: Tự sự

e. Bố cục: Bố cục: 3 phần

+ Đoạn 1 (Từ đầu đến … quyền hơn cả vua): Khái quát về nhân vật lịch sử Trần Thủ Độ và việc Trần Thủ Độ mất.

+ Đoạn 2 (Bấy giờ có người hặc… đến …Vua bèn thôi): Bốn sự kiện lịch sử xảy ra trong cuộc đời Trần Thủ Độ.

+ Đoạn 3 (Còn lại): Khẳng định vẻ đẹp phẩm chất và vai trò lịch sử quan trọng của Trần Thủ Độ.

f. Giá trị nội dung: Ca ngợi nhân cách cao cả, tấm lòng yêu nước của Trần Thủ Độ. Người giữ nghiêm phép nước: Chí công vô tư, thẳng thắn và luôn khích lệ cấp dưới làm như mình. Cao thượng bao dung, không để tình riêng lấn át.

g. Giá trị nghệ thuật:

- Xây dựng tình huống giàu kịch tính, lựa chọn chi tiết đắt giá.

- Mỗi câu chuyện đều có những xung đột đi đến cao trào và được giải quyết một cách bất ngờ.

- Ngôn từ hàm súc, chỉ kể, không bình luận. Lời kể khách quan, trung thành với sự thật

- Lối viết sử rất kiệm lời, không miêu tả phân tích tâm lí, nhân vật vẫn hiện lên sâu sắc.

C. Đọc hiểu văn bản

1. Giới thiệu thời gian và sự kiện

- Sự kiện: Thái sư từ trần.

- Vị trí và công trạng của thái sư: được truy tặng "Thượng phụ Thái sư Trung Vũ Đại Vương".

⇒ Cách giới thiệu: Ngắn gọn, hấp dẫn.

2. Bốn câu chuyện có thật về Thái sư

*Chuyện xử người hạch tội mình

- Trước hết: ông thừa nhận người hặc tội nói đúng về mình.

- Sau đó: Khen thưởng cho anh ta.

⇒ Công minh, thẳng thắn, nghiêm khắc với bản thân → Tôn trọng sự thật, độ lượng.

*Chuyện bắt tên quân hiệu

- Khi nghe Linh từ quốc mẫu nói: sai bắt tên lính quân hiệu.

- Nghe được sự thật: khen ngợi thưởng vàng.

⇒ Chí công vô tư giữ nghiêm phép nước.

*Chuyện người xin làm câu đương

- Ghi tên và địa chỉ người đút lót.

- Chặt ngón chân hắn vì chạy chức chạy quyền.

⇒ Răn đe kẻ hay ỷ thế cạnh, nhờ nơi quyền thế để xin chức tước → Liêm khiết, công minh.

*Chuyện việc làm tướng của anh trai

- Ông bày tỏ quan điểm: Đặt công việc lên trên hết, việc nhà chỉ là thứ yếu (chống lại việc đưa anh em họ hàng vào nắm giữ chức vụ quan trọng trong triều đình, chỉ chọn những người tài giỏi để giúp nước).

→ Là người luôn đặt việc công lên trên lợi ích cá nhân, gia đình, không tư lợi, gây bè, kéo cánh → Một lòng vì đất nước.

⇒ Kết luận: Trần Thủ Độ là người ứng xử khéo léo, tế nhị, nghiêm khắc, không tư lợi, thẳng thắn, cầu thị, độ lượng, nghiêm minh, chí công vô tư → Những phẩm chất đáng quý.

D. Sơ đồ tư duy

Thái sư Trần Thủ Độ

Tải xuống

Xem thêm các bài soạn về tác giả tác phẩm Ngữ văn lớp 10 đầy đủ, chi tiết hay khác:

Ngân hàng trắc nghiệm lớp 10 tại khoahoc.vietjack.com

CHỈ CÒN 250K 1 KHÓA HỌC BẤT KÌ, VIETJACK HỖ TRỢ DỊCH COVID

Tổng hợp các video dạy học từ các giáo viên giỏi nhất - CHỈ TỪ 199K cho teen 2k5 tại khoahoc.vietjack.com

Toán lớp 10 - Thầy Phạm Như Toàn

4.5 (243)

799,000đs

399,000 VNĐ

Vật Lý 10 - Thầy Quách Duy Trường

4.5 (243)

799,000đ

399,000 VNĐ

Tiếng Anh lớp 10 - Thầy Quang Hưng

4.5 (243)

799,000đ

399,000 VNĐ

Hóa Học lớp 10 - Cô Nguyễn Thị Thu

4.5 (243)

799,000đs

399,000 VNĐ

Hóa học lớp 10 - cô Trần Thanh Thủy

4.5 (243)

799,000đ

399,000 VNĐ

Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng....miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.

Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k5: fb.com/groups/hoctap2k5/

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.


Các loạt bài lớp 10 khác
Nhóm hỏi bài 2k6