Ý nghĩa Thương thay thân phận con tằm / Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ (chi tiết nhất)

Bài viết Ý nghĩa câu ca dao, tục ngữ Thương thay thân phận con tằm / Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ chi tiết nhất đầy đủ nghĩa đen, nghĩa bóng cũng như các trường hợp áp dụng trong đời sống hàng ngày. Mời các bạn đón đọc:

Ý nghĩa Thương thay thân phận con tằm / Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ (chi tiết nhất)

Xem thử Câu hỏi ôn thi TNTV lớp 1 Xem thử Câu hỏi ôn thi TNTV lớp 3 Xem thử Câu hỏi ôn thi TNTV lớp 4 Xem thử Câu hỏi ôn thi TNTV lớp 5

Chỉ từ 250k mua trọn bộ Câu hỏi ôn thi Trạng Nguyên Tiếng Việt mỗi lớp bản word có lời giải chi tiết, dễ dàng chỉnh sửa:

Quảng cáo

– Thể loại: Ca dao (thuộc chùm ca dao “Thương thay” – than thân).

– Thuộc nhóm ca dao tục ngữ về: Nỗi niềm thương cảm cho số phận người lao động nghèo khổ, bị áp bức hoặc những người nghệ sĩ cống hiến trọn đời.

Câu ca dao “Thương thay thân phận con tằm / Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ” là tiếng thở dài đầy xót xa cho những kiếp người nhỏ bé, làm lụng vất vả để dâng hiến cái đẹp, cái quý cho đời nhưng bản thân lại chẳng được hưởng thụ là bao.

1. Giải thích từ ngữ, hình ảnh

“Thương thay”: cụm từ cảm thán quen thuộc mở đầu cho các bài ca dao than thân, biểu thị niềm xót thương, đồng cảm sâu sắc của tác giả dân gian.

“Con tằm”: loài vật nhỏ bé, ăn lá dâu (thức ăn bình thường) nhưng lại nhả ra tơ vàng (sản phẩm quý giá). Đây là ẩn dụ cho người lao động hoặc người nghệ sĩ.

“Kiếm ăn được mấy”: chỉ sự hưởng thụ ít ỏi, thời gian sống cho bản thân ngắn ngủi, đạm bạc.

Quảng cáo

“Phải nằm nhả tơ”: chỉ quy luật nghiệt ngã, bắt buộc phải làm việc, phải cống hiến đến kiệt cùng sức lực (rút ruột) để tạo ra thành quả.

– Hình ảnh: Sự đối lập bất công giữa “ăn” (nhận vào ít ỏi, rẻ tiền) và “nhả tơ” (cho đi nhiều, quý giá).

2. Giải thích nghĩa đen, nghĩa bóng

– Nghĩa đen: Vòng đời của con tằm rất ngắn, chỉ được ăn lá dâu một thời gian rồi phải tự giam mình trong kén, rút ruột nhả tơ làm đẹp cho đời cho đến khi chết đi.

– Nghĩa bóng:

* Góc nhìn xã hội: Phản ánh kiếp đời nô lệ, người nông dân trong xã hội cũ bị giai cấp thống trị bóc lột sức lao động. Họ làm ra của cải vật chất nhưng bản thân lại sống nghèo khổ, đói khát.

* Góc nhìn nghệ thuật/cống hiến: Tượng trưng cho kiếp “tằm tơ” của người nghệ sĩ hoặc những người có tài. Họ chắt chiu vốn sống (ăn lá dâu) để sáng tạo ra những tác phẩm để đời (nhả tơ), cống hiến hết mình cho xã hội dù cuộc sống riêng tư có thể thiếu thốn, thiệt thòi.

Quảng cáo

3. Ý nghĩa, bài học rút ra

Bài học về sự đồng cảm và giá trị của sự hy sinh:

- Khơi dậy lòng trắc ẩn, biết thương cảm cho những người lao động vất vả làm ra của cải cho xã hội.

- Trân trọng những thành quả nghệ thuật, những giá trị được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt và tâm huyết của người khác ("rút ruột nhả tơ").

- Tố cáo sự bất công của xã hội phong kiến nơi "kẻ ăn không hết, người làm không ra".

4. Trường hợp áp dụng (ví dụ minh họa)

– Trong văn học: Các nhà thơ thường ví mình như con tằm, mang "nợ dâu" với cuộc đời, phải làm thơ, viết văn để trả nợ đời, dù quá trình sáng tạo vô cùng gian khổ (Kiếp con tằm cuối xuân còn vương tơ).

– Trong xã hội: Dùng để nói về những người công nhân, thợ thủ công lành nghề làm ra những sản phẩm tinh xảo, đắt tiền cho giới thượng lưu dùng, nhưng bản thân họ lại có thu nhập thấp, đời sống bấp bênh.

Quảng cáo

5. Câu thành ngữ, tục ngữ, ca dao, châm ngôn liên quan

– Thương thay lũ kiến li ti / Kiếm ăn được mấy phải đi tìm mồi.

– Thương thay hạc lánh đường mây / Chim bay mỏi cánh biết ngày nào thôi.

– Tằm tơ mang nặng kiếp tằm / Không vương tơ nữa cũng nằm trong tơ.

– Rút ruột nhả tơ.

– Dã tràng xe cát biển Đông / Nhọc nhằn mà chẳng nên công cán gì.

Xem thử Câu hỏi ôn thi TNTV lớp 1 Xem thử Câu hỏi ôn thi TNTV lớp 3 Xem thử Câu hỏi ôn thi TNTV lớp 4 Xem thử Câu hỏi ôn thi TNTV lớp 5

Xem thêm ý nghĩa các câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ chọn lọc hay khác:

Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng....miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.


Đề thi, giáo án các lớp các môn học