Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 10 trang 26 Tập 2 - Kết nối tri thức

Với soạn bài Thực hành tiếng Việt: Sử dụng từ Hán Việt (tiếp theo) trang 26 Tập 2 Ngữ văn 10 Kết nối tri thức sẽ giúp học sinh lớp 10 trả lời câu hỏi từ đó dễ dàng soạn văn 10.

Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 10 trang 26 Tập 2 - Kết nối tri thức

Câu 1 (trang 26 sgk Ngữ văn 10 Tập 2):

a) Giải nghĩa các từ

- Trừ bạo là hành động loại bỏ, tiêu diệt những kẻ tàn ác, gây hại cho dân chúng.

- Phong tục là những thói quen, nếp sống đã hình thành từ lâu đời và được cộng đồng chấp nhận, duy trì.

- Độc lập là trạng thái một quốc gia có chủ quyền riêng, không phụ thuộc vào bất kì thế lực nào; đồng thời cũng chỉ sự tự chủ của con người.

b) Tác dụng của việc sử dụng từ Hán Việt

- Từ Hán Việt giúp lời văn trở nên trang nghiêm, mang sắc thái cổ điển và phù hợp với văn bản chính luận.

- Việc sử dụng những từ này làm tăng tính uy nghiêm và chính thống của nội dung được trình bày.

- Hệ thống từ Hán Việt góp phần nâng cao tính khái quát và sức thuyết phục trong lập luận.

- Đồng thời, nó tạo nên giọng điệu mạnh mẽ, hùng hồn, giàu sức truyền cảm cho văn bản.

c) Đặt câu

- Người lãnh đạo anh minh luôn quyết tâm trừ bạo để mang lại cuộc sống bình yên cho nhân dân.

- Mỗi vùng miền đều có những phong tục riêng cần được bảo tồn và trân trọng.

- Nhân dân ta luôn kiên định bảo vệ nền độc lập và chủ quyền của Tổ quốc.

Cách 2

a) - Trừ bạo: diệt trừ những kẻ bạo ngược, làm hại dân lành (trừ: trừ bỏ, loại bỏ; bạo: tàn bạo).

- Phong tục: thói quen đã ăn sâu vào đời sống xã hội, được mọi người công nhận và làm theo (phong: thói quen được ưa chuộng; tục: cái được công nhận, ham chuộng).

- Độc lập: nước có chủ quyền, không lệ thuộc vào nước khác; người tự mình tồn tại không lệ thuộc vào ai (độc: một mình; lập: đứng thẳng, gây dựng).

b) Tác dụng biểu đạt của hệ thống từ Hán Việt

- Việc sử dụng từ Hán Việt giúp câu văn trở nên trang trọng, cổ kính và mang tính chính luận cao.

- Những từ này làm nổi bật tính chất nghiêm túc, chính thống của một bản tuyên ngôn.

- Hệ thống từ Hán Việt góp phần tăng sức thuyết phục và tính khái quát cho lập luận.

- Đồng thời, nó còn tạo nên giọng điệu hùng hồn, đanh thép cho văn bản.

c) Đặt câu

- Nhà vua đã quyết tâm trừ bạo để bảo vệ cuộc sống yên bình cho nhân dân.

- Những phong tục tốt đẹp cần được gìn giữ và phát huy trong đời sống hiện đại.

- Dân tộc Việt Nam luôn kiên cường đấu tranh để giành và giữ vững nền độc lập.

Câu 2 (trang 26 sgk Ngữ văn 10 Tập 2):

STT	Điển tích	Tác dụng biểu đạt
1	Nếm mật nằm gai Lấy từ điển vua nước Việt thời Đông Chu là Câu Tiễn bị vua nước Ngô là Phù Sai cướp nước, bèn nuôi chí phục thù, trước khi ăn thì nếm mật đắng, khi ngủ thì nằm trên gai để không quên mối thù cũ	Nhấn mạnh mối thù cướp nước cùng những khó khăn trong thời gian nuôi chí phục thù
2	Dựng cần trúc Lấy từ tích Hoàng Sào dấy binh khởi nghĩa không kịp làm cờ phải giơ cây sào lên thay.	Ý nói cuộc kháng chiến mới đầu còn gian khổ, đồng thời nói lên tính chất cuộc khởi nghĩa của nhân dân, đứng lên vì nghĩa lớn.
3	Hòa nước sông chén rượu ngọt ngào Lấy từ điển xưa, nước Tấn và nước Sở đánh nhau, có người dâng vua Sở một bình rượu ngon, vua sai đổ rượu xuống sông để quân sĩ đón dòng cùng uống. Sau nước Sở đánh thắng nước Tấn.	Ý nói tinh thần đồng cam cộng khổ, chia ngọt sẻ bùi giữa tướng lĩnh và binh sĩ Lam Sơn.

Cách 2

STT	Điển tích	Tác dụng biểu đạt
1	Nếm mật nằm gai (Thường đảm ngọa tân)	Thể hiện ý chí, nhiệt huyết cứu nước của người lãnh đạo nghĩa quân Lam Sơn.
2	Dựng cần trúc (Yết can vi kì)	Tái hiện những ngày đầu dấy nghĩa đầy thiếu thốn, gian nan nhưng vẫn toát lên khí thế hào hùng.
3	Hòa nước sông chén rượu ngọt ngào (Đầu giao hưởng sĩ)	Khẳng định, ngợi ca tinh thần đoàn kết của nghĩa quân Lam Sơn: trên dưới một lòng, gắn bó, yêu thương như tình cha con.

Câu 3 (trang 26 sgk Ngữ văn 10 Tập 2):

- nhân nghĩa (trong các câu: “Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân”, “Bại nhân nghĩa nát cả đất trời”): “nhân” là lòng thương người, “nghĩa” là đạo nghĩa, lẽ phải. “Nhân nghĩa” là lòng thương người và lối sống theo đúng đạo nghĩa.

- dấy nghĩa (dấy quân khởi nghĩa): nổi dậy vì việc nghĩa

- cờ nghĩa: cờ giương lên vì việc nhân nghĩa

- đại nghĩa: nghĩa lớn, đạo lý lớn

Cách 2

- Nhân nghĩa là đạo lí vì con người, bảo vệ lẽ phải và đem lại cuộc sống yên bình cho nhân dân.

- Đại nghĩa là nghĩa lớn, chính nghĩa của dân tộc, gắn với độc lập và quyền sống của nhân dân.

-  Chính nghĩa là lẽ phải, phù hợp với đạo lí và công lí, được mọi người ủng hộ. => Các từ này đều thể hiện tư tưởng cốt lõi của Nguyễn Trãi, đó là lấy dân làm gốc và đề cao công lí.

Câu 4 (trang 26 sgk Ngữ văn 10 Tập 2):

- bất nhân: không có lòng thương người, nhẫn tâm.

- nhân ái: nhân hậu, từ ái, yêu thương người khác như yêu thương chính mình

- nhân hậu: có lòng thương người, sống phúc hậu

- nhân từ: hiền lành, tốt bụng

Cách 2

- Nhân nghĩa là lòng thương người, làm điều đúng đắn vì con người.

- Nhân dân là toàn thể người dân trong một quốc gia.

- Nhân ái là tình yêu thương, sự quan tâm giữa con người với nhau.

- Nhân hậu là tấm lòng hiền lành, bao dung, biết thương người.

=> Các từ này đều thể hiện phẩm chất tốt đẹp của con người, gắn với tình thương và đạo lí sống.

Xem thêm các bài Thực hành tiếng Việt lớp 10 Kết nối tri thức hay khác:

• Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 10 trang 59 Tập 2

• Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 10 trang 89 Tập 2

• Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 10 trang 111 Tập 2

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 10 Kết nối tri thức hay nhất, ngắn gọn khác:

• Viết văn bản nghị luận về một vấn đề xã hội

• Thảo luận về một vấn đề xã hội có ý kiến khác nhau

• Củng cố, mở rộng trang 33

• Thực hành đọc: Ngôn chí trang 34

• Thực hành đọc: Bạch Đằng hải khẩu trang 35

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 10 hay khác:

• Soạn văn 10 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 10 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn văn 10 Kết nối tri thức (siêu ngắn)
• Giải Chuyên đề học tập Văn 10 Kết nối tri thức
• Giải lớp 10 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 10 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 10 Cánh diều (các môn học)

---