Hướng dẫn viết dạng bài Process trong IELTS Writing Task 1

Trong IELTS Writing Task 1, dạng Process (quy trình) thường khiến nhiều bạn khó xử lý vì không có số liệu cụ thể mà đòi hỏi mô tả trình tự, giai đoạn của một quá trình sản xuất hoặc một chu trình tự nhiên. Tuy nhiên, chỉ cần nắm rõ cách nhận diện, phân tích logic theo dòng chảy và sử dụng đúng từ vựng mô tả quy trình, bạn hoàn toàn có thể chinh phục dạng bài này. VietJack sẽ hướng dẫn bạn chi tiết nhất, đi kèm bài mẫu band 8.0 để bạn áp dụng ngay. Hãy cùng theo dõi nhé!

Hướng dẫn viết dạng bài Process trong IELTS Writing Task 1

1. Tổng quan về dạng bài Process trong IELTS Writing Task 1

Trong IELTS Writing Task 1, dạng Process/Diagram yêu cầu thí sinh mô tả các bước của một quy trình một cách rõ ràng, mạch lạc. Hiểu đúng loại quy trình là bước đầu tiên để viết bài hiệu quả và đạt điểm cao. Quy trình thường được chia thành hai nhóm chính: Quy trình sản xuất (Man-made Process) và Quy trình tự nhiên (Natural Process).

Ví dụ về dạng bài Process trong IELTS Writing Task 1

1.1. Quy trình sản xuất (Man-made Process)

Quy trình sản xuất mô tả cách một sản phẩm được tạo ra hoặc chế biến từ nguyên liệu thô đến thành phẩm. Ví dụ điển hình bao gồm sản xuất giấy, chế tạo rượu vang, hoặc sản xuất năng lượng. Khi viết IELTS Writing Task 1 Process, việc xác định đúng loại quy trình giúp thí sinh lựa chọn từ vựng phù hợp, chia các bước hợp lý trong bài, đồng thời trình bày logic và dễ hiểu cho giám khảo.

Ví dụ: The picture below shows the recycling process of wasted glass bottles.

1.2. Quy trình tự nhiên (Natural Process)

Bên cạnh quy trình sản xuất, Natural Process là dạng bài mô tả các quá trình diễn ra trong tự nhiên mà không có sự can thiệp của con người. Dạng này thường xuất hiện trong IELTS Writing Task 1 Process, yêu cầu thí sinh giải thích tuần tự các giai đoạn của hiện tượng tự nhiên bằng ngôn ngữ học thuật và logic.

Ví dụ: Carbon Cycle Diagram

( Ảnh: Internet )

Khi làm Process Writing Task 1, bạn cần chú ý mô tả mối liên hệ giữa các giai đoạn, sử dụng đúng thì hiện tại đơn, và lựa chọn từ vựng mô tả hiện tượng tự nhiên một cách chính xác. Việc nhận biết đúng loại quy trình sẽ giúp bài viết mạch lạc hơn, tránh nhầm lẫn giữa các dạng biểu đồ và ghi điểm cao hơn trong phần Task Achievement.

2. Chiến thuật làm dạng bài IELTS Writing Task 1 Process đạt điểm cao

Khi làm bài IELTS Writing Task 1 Process, nhiều thí sinh vội vàng mô tả theo kiểu liệt kê và bị rối. Chiến thuật làm bài hiệu quả giúp bạn viết nhanh, đúng trọng tâm và giữ được mạch logic. Dưới đây là 6 bước cụ thể, mỗi bước kèm lời giải thích, mẹo thực hành và câu mẫu để bạn xử lý process diagram một cách chuyên nghiệp.

Bước 1: Tìm hiểu kỹ về quy trình 

Trước khi viết, dành 2 – 3 phút quan sát toàn bộ sơ đồ. Xác định: quy trình là tuyến tính hay tuần hoàn; có bao nhiêu bước chính; bước nào là bắt đầu và kết thúc; có các luồng nào nối các bước; có mũi tên quay trở lại (loop/cycle) hay không. 

Mẹo làm bài: đánh dấu hoặc ghi sơ qua trên nháp các bước chính (ví dụ: Harvest -> Crush -> Extract -> Purify -> Pack). Tránh mô tả mọi chi tiết nhỏ, hãy tìm 5 – 7 điểm then chốt để kể chuyện quy trình.

Bước 2: Paraphrase lại đề bài viết Introduction 

Không copy nguyên đề, kết hợp dùng động từ thay thế và đổi cấu trúc câu để paraphrase. Ví dụ thay “shows” bằng “illustrates”, “process” bằng “procedure/sequence”. Câu mở ngắn gọn nên nêu rõ đối tượng và mục đích của sơ đồ. 

Ví dụ câu mẫu:

The diagram illustrates the process of producing sugar from sugar cane.

The flow chart shows how wastewater is treated before being released into the environment.

 Bước 3: Mô tả quy trình trong Overview 

Viết 1 – 2 câu tóm tắt tổng quan: nêu số bước chính và đặc điểm nổi bật, overview không đi vào từng chi tiết của các bước. Đây là phần quan trọng nhất để ghi điểm Task Achievement, cần đảm bảo overview rõ ràng, ngắn gọn và bao quát.

Ví dụ: There are six stages, beginning with … and finishing with …”, hoặc “Overall, the process is cyclical, with waste being reused at step 4. 

Bước 4: Xác định cách chia phần Body

Với quy trình dài, hãy gom những bước nhỏ cùng chức năng thành 1 mô tả chung. Luôn viết theo trình tự thời gian từ đầu đến cuối, trừ khi là quy trình tuần hoàn thì chọn một điểm bắt đầu hợp lý và duy trì nó. Quyết định chia thân bài thành hai đoạn sao cho hợp lý, thường là:

Body 1: Mô tả các bước đầu

Body 2: Mô tả các bước còn lại hoặc vòng lặp.

Bước 5: Phân tích chi tiết từng phần

Khi mô tả từng bước, dùng câu ngắn, rõ ràng và ưu tiên câu bị động cho quy trình sản xuất man-made: is harvested, is crushed, is filtered. Với quy trình tự nhiên, dùng hiện tại đơn: evaporates, condenses, forms. Sử dụng các từ nối diễn tiến: first/initially -> next -> then -> subsequently -> finally.

Nếu có chu kỳ, giải thích cách vòng lặp hoạt động: after X, the process returns to Y. Mẹo ngữ pháp để tăng điểm: kết hợp mệnh đề quan hệ và liên từ so sánh: which, while, whereas để nối thông tin và tránh câu thô.

Ví dụ cụ thể (cách viết Body 1/2):

Firstly, the sugar cane is harvested and transported to the mill, where it is crushed to extract juice. Next, the juice is clarified and boiled to remove impurities.

Subsequently, the concentrated syrup is crystallised and centrifuged; finally, the crystals are dried and packed for distribution.

Bước 6: Kiểm tra lại bài viết

Dành 2 – 3 phút cuối để rà soát: đảm bảo bạn có Introduction, Overview, Body 1 & Body 2; dùng thì và voice nhất quán; kiểm tra chính tả, dấu câu và liên kết giữa câu; kiểm soát số từ (khoảng 160 – 180 từ cho Task 1). Kiểm tra xem bạn có nhắc đến tất cả các bước trọng yếu không, nếu thiếu bước quan trọng thì hãy thêm một câu ngắn trước khi nộp.

3. Hướng dẫn cách viết IELTS Writing Task 1 Process

Sau khi nắm được chiến thuật làm bài, bước tiếp theo là học cách triển khai bài viết một cách logic và chuẩn cấu trúc. Dạng IELTS Writing Task 1 Process đòi hỏi người viết không chỉ mô tả chính xác các bước, mà còn phải thể hiện khả năng tổ chức thông tin và sử dụng ngôn ngữ học thuật tự nhiên.

Một bài viết đạt band cao thường gồm 3 phần chính: Introduction – Overview – Body. Mỗi phần đóng vai trò riêng: giới thiệu, tóm tắt xu hướng và mô tả chi tiết. Ở phần này, bạn sẽ được hướng dẫn cụ thể cách viết từng phần trong bài Writing Task 1 Process, bắt đầu với phần Introduction – phần mở đầu ngắn gọn nhưng cực kỳ quan trọng.

3.1. Introduction

Phần Introduction là nơi bạn giới thiệu khái quát quy trình và paraphrase lại đề bài để tránh lặp từ. Thông thường, chỉ cần 1 câu duy nhất cho phần này. Mẹo viết bài hiệu quả:

Sử dụng các cấu trúc như “The diagram illustrates…”, “The process shows…” hoặc “The flow chart demonstrates…”.

Dùng động từ miêu tả trung tính, tránh thêm nhận xét cá nhân.

Nếu đề có nêu rõ loại quy trình (man-made hay natural), bạn nên đề cập trong câu mở đầu để tạo ấn tượng rõ ràng với giám khảo.

Phần mở đầu tuy ngắn nhưng vô cùng quan trọng vì nó thể hiện khả năng paraphrase và nhận diện dạng bài chính xác, yếu tố giúp bạn ghi điểm ngay từ đầu trong tiêu chí Task Achievement..

3.2. Overview

Sau phần Introduction, bạn cần viết Overview – phần “xương sống” của bài IELTS Writing Task 1 Process. Đây là đoạn mà giám khảo luôn đọc đầu tiên để đánh giá khả năng khái quát thông tin của thí sinh. Một Overview tốt không cần liệt kê chi tiết từng bước, mà chỉ cần thể hiện bạn nắm được toàn bộ quy trình, hiểu bắt đầu từ đâu, kết thúc ở đâu, và có bao nhiêu giai đoạn chính. Mục tiêu của phần overview:

Giúp giám khảo hiểu bức tranh tổng thể của quy trình.

Thể hiện khả năng tổng hợp, khái quát, thay vì liệt kê chi tiết.

Góp phần nâng điểm Task Achievement và Coherence & Cohesion.

Phần Overview không yêu cầu số liệu chi tiết, mà tập trung vào xu hướng, số lượng giai đoạn, điểm bắt đầu – kết thúc và tính chất của quy trình (tuần hoàn hoặc tuyến tính). Viết đúng phần này giúp bạn ghi điểm cao trong tiêu chí Task Achievement – yếu tố quan trọng để đạt band 7.0+ IELTS. Hãy tập trung trình bày những thông tin tổng quát, tránh liệt kê chi tiết:

Nêu số lượng giai đoạn hoặc bước chính (nếu có thể xác định).

Chỉ ra điểm bắt đầu và kết thúc của quy trình.

Xác định đặc điểm của quy trình: là tuyến tính (linear) hay tuần hoàn (cyclical).

Nhiều thí sinh mắc lỗi khi đưa quá nhiều thông tin vào Overview, khiến phần này giống Body. Hãy nhớ phần Overview chỉ tóm tắt không mô tả cụ thể. Các bước, công cụ, hay dữ liệu chi tiết sẽ được trình bày trong Body Paragraphs, giúp bài viết mạch lạc và đạt điểm cao ở tiêu chí Coherence & Cohesion.

3.3. Body

Phần Body trong bài IELTS Writing Task 1 Process là nơi bạn thể hiện khả năng mô tả quá trình một cách mạch lạc, chính xác và có tổ chức. Đây là phần chiếm trọng số điểm cao nhất trong tiêu chí Task Achievement và Coherence & Cohesion, vì vậy việc chia đoạn hợp lý và sử dụng ngôn ngữ học thuật là vô cùng quan trọng.

Để viết phần Body hiệu quả, bạn nên trình bày lần lượt các bước trong quy trình, chọn lọc thông tin nổi bật và dùng từ nối hợp lý để bài viết trôi chảy, dễ theo dõi.

Body 1: Mô tả các bước đầu tiên

Trình bày các giai đoạn mở đầu của quy trình theo đúng thứ tự, thường là từ trái sang phải hoặc từ trên xuống dưới của sơ đồ.

Sử dụng thì hiện tại đơn và cấu trúc bị động để đảm bảo tính học thuật.

Tập trung vào ý chính của mỗi bước, tránh mô tả quá chi tiết.

Một số cách mở đoạn hiệu quả:

At the beginning of the process, the raw materials are collected.

Initially, water is heated until it evaporates to form steam.

Body 2: Mô tả các bước còn lại và giai đoạn kết thúc

Sau khi trình bày phần đầu, bạn tiếp tục mô tả các bước tiếp theo cho đến khi hoàn tất quy trình. Nếu là quy trình tuần hoàn, cần nêu rõ sự lặp lại ở giai đoạn cuối.

Sử dụng các từ nối chỉ trình tự như: Then, After that, Subsequently, Finally, In the final stage…

Khi mô tả các giai đoạn trung gian, nên liên kết các bước bằng câu phức để tăng điểm Grammar và Coherence.

While the mixture is cooling, it is transferred into molds.

The liquid, which is filtered through a mesh, is then collected in a container.

Nâng cao kỹ năng IELTS Writing Task 1 Process Hướng dẫn chi tiết từng dạng biểu đồ (Map, Line, Bar, Pie, Table, Process…) với công thức và từ vựng chuyên biệt.

Chấm sửa bài trực tiếp 1:1 cùng giáo viên để nắm rõ điểm mạnh, điểm yếu và cách cải thiện cụ thể. 

Bộ đề thật cập nhật liên tục, bám sát xu hướng ra đề của IDP & BC.

Giáo viên 8.0+ IELTS trực tiếp giảng dạy, truyền kinh nghiệm thực chiến và mẹo đạt điểm cao trong từng tiêu chí.

4. Các lỗi thường gặp khi làm dạng bài Process và cách khắc phục

4.1. Thiếu Overview

Khắc phục: Luôn dành 1-2 câu đầu tiên của đoạn 2 để tóm tắt tổng quan quy trình (tổng số bước, điểm bắt đầu/kết thúc, tính chất). Đây là “điểm neo” cho toàn bài.

4.2. Sử dụng sai thể (chủ động/bị động) hoặc lạm dụng một thể

Khắc phục: Nhớ nguyên tắc cốt lõi: Man-made = Bị động; Natural = Chủ động. Đồng thời, luyện tập các cấu trúc đa dạng hóa câu để tránh lặp lại một thể quá nhiều lần.

4.3. Thiếu từ nối (linking words) hoặc dùng lặp lại

Khắc phục: Tạo một danh sách các từ nối trình tự (First, Next, Subsequently, Finally, Meanwhile…) và luân phiên sử dụng chúng. Đảm bảo mỗi câu hoặc nhóm câu có một liên kết rõ ràng với câu/nhóm câu trước đó.

4.4. Mô tả sai thứ tự các bước

Khắc phục: Áp dụng kỹ thuật “Visual Blueprinting” (đánh số, vẽ mũi tên theo dõi luồng) trong giai đoạn phân tích. Hãy tuân thủ tuyệt đối trình tự đó khi viết.

4.5. Chỉ liệt kê các bước, không có sự liên kết giữa các ý tưởng/ mối quan hệ

Khắc phục: Áp dụng kỹ thuật “Bridging Sentences”. Thay vì chỉ kể A xong đến B, hãy giải thích tại sao A dẫn đến B, hoặc mối quan hệ giữa A và B. “X is done, which then leads to Y.” “The completion of A allows for B to begin.”

4.6. Bài quá ngắn hoặc quá dài

Khắc phục:

Với bài ít chi tiết: Có thể thêm mục đích của quy trình (nếu rõ ràng từ sơ đồ), mô tả rõ hơn chức năng của từng bộ phận/thiết bị (nếu là Diagram of a System), hoặc mở rộng câu bằng các mệnh đề phụ, tính từ, trạng từ miêu tả chi tiết hơn hành động.

Với bài nhiều chi tiết: Tập trung vào việc nhóm các bước (như đã hướng dẫn ở “Phân nhóm các bước/giai đoạn”). Chỉ mô tả những thay đổi/chuyển hóa quan trọng nhất của vật liệu/đối tượng sau mỗi giai đoạn. Tránh mô tả những tiểu tiết không cần thiết làm dài bài mà không thêm thông tin quan trọng.

4.7. Đưa ý kiến cá nhân/thông tin ngoài biểu đồ

Khắc phục: Đây là lỗi nghiêm trọng. Luôn tự nhắc nhở bản thân đây là bài miêu tả. Chỉ tập trung vào những gì được thể hiện trực tiếp hoặc suy luận rõ ràng từ sơ đồ.

Dạng Process yêu cầu bạn mô tả theo trình tự logic thay vì phân tích số liệu. Chỉ cần nắm chắc cách paraphrase mở bài, viết Overview khái quát đúng trọng tâm và mô tả mạch lạc từng bước, bạn sẽ dễ dàng đạt band điểm cao. VietJack tin rằng những chia sẻ trên sẽ giúp bạn hiểu rõ cách triển khai một bài Task 1 dạng Process hoàn chỉnh, đúng chuẩn giám khảo mong đợi.

Xem thêm các thông tin mới nhất về kỳ thi IELTS:

• Hướng dẫn viết dạng bài Map trong IELTS Writing Task 1

• Hướng dẫn làm dạng bài Multiple Chart trong IELTS Writing Task 1

• Trọn bộ từ vựng và cấu trúc IELTS Writing Task 1 mà thí sinh cần nắm rõ

• Tổng hợp 5 dạng đề của phần thi IELTS Writing Task 2

• Các nhóm chủ đề phổ biến trong phần thi IELTS Writing Task 2

• Chiến lược làm bài tối ưu cho dạng Agree–Disagree trong Writing Task 2

---