Tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân (học sinh giỏi)

---

---

Phân tích diễn biến tâm trạng và hành động nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân ở Hồng Ngài điểm cao, hay nhất được chọn lọc từ những bài văn hay của học sinh trên cả nước giúp bạn có thêm bài văn hay để tham khảo từ đó viết văn hay hơn.

Tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân (học sinh giỏi)

Bài giảng: Vợ chồng A Phủ - Cô Thúy Nhàn (Giáo viên VietJack)

Tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân - mẫu 1

    Đề tài Tây Bắc in đậm trong sự nghiệp văn chương của Tô Hoài: "Truyện Tây Bắc", "Miền Tây","Họ Giàng ở Phìn Sa"... Truyện "Vợ chồng A mang ý nghĩa như một "chiến công" của nhà văn Hà Nội này khi theo bộ đội vào giải phóng Tây Bắc (1952). Truyện kể về cuộc đời của Mị và A Phủ ở Hồng Ngài trong nhà thống lí Pá Tra và khi làm chiến sĩ du kích ở căn cứ Phiềng Sa. Qua đó, tác giả nói lên nỗi thống khổ sự vùng dậy của người Mèo ở Tây Bắc, một lòng quyết tâm tham gia kháng chiến để giành lấy tự do, tình yêu và hạnh phúc.

    Nhân vật Mị là một sáng tạo đặc sắc của Tô Hoài. Đêm tình mùa xuân ở Hồng Ngài là tình tiết cảm động nhất, hay nhất của truyện đã thể hiện khát vọng sống, khao khát tình yêu của người con dâu gạt nợ.

    Mị mồ côi mẹ, ở với cha già. Mị xinh đẹp, tuổi xuân phơi phới. Vì món nợ truyền kiếp. Mị trở thành con dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra. Tuổi xuân của Mị bị thằng A Sử, con trai thống lí tước đoạt, giày xéo. Mị khổ như con trâu con ngựa. Mị toan ăn lá ngón tự tử, nhưng thương cha già, Mị chết không đành lòng. Sống trong đau khố, Mị gần như vô cảm vô hồn "càng không nói, lùi lủi như con rùa nuôi trong xó cửa".

    Xuân qua rồi xuân lại trở lại. Đêm tình mùa xuân ở Hồng Ngài lại đến. Cả một không gian tưng bừng. Lúa ngô ở các nương đã thu hoạch xong. Gió và rét dữ dội. Cảnh sắc làng Mèo càng đẹp. Màu "vàng ửng" của cỏ gianh. Màu trắng, màu đỏ au, đỏ thậm, màu tím man mát của hoa thuốc phiện vừa nở. Màu "sặc sỡ" của những chiếc váy hoa phơi trên mỏm đá xòe như con bướm. Tiếng "cười ầm" của đám trẻ con chơi quay. Tiếng sáo thổi rủ bạn đi chơi. Tiếng chó sủa xa xa... Trước cảnh tưng bừng ấy, cứ tưởng Mị "Riêng mình nào biết có xuân là gì?". Nhưng thật bất ngờ. Những đêm tình mùa xuân ỡ Hồng Ngài đã hồi sinh và hồi xuân tâm hồn Mị. Tâm trạng và hành động Mị được Tô Hoài thể hiện một cách tinh tế, xúc động.

    Trong lúc trai gái và lũ trẻ con tụ tập đánh pao, đánh quay, thổi sáo, thổi khèn và nhảy trên sân chơi thì Mị "tha thiết bồi hồi" khi nghe tiếng sáo từ đầu núi "vọng lại". Mị "nhẩm thầm" bài hát của người đang thổi sáo:

    "... Ta không có con trai con gái - Ta đi tìm người yêu...". Sau bao mùa xuân câm lặng, có lẽ đây là lần đầu tiên người con dâu gạt nợ khẽ thầm hát?

    Tiếng sáo đã gợi thương gợi nhớ và thức tỉnh. Mị lén lấy hũ rượu, "uống ừng ực từng bát". Uống rượu như nuốt hận. Hay uống cho vơi đi nỗi đau khổ? Say rượu "lịm mặt", tâm trạng Mị diễn biến. Mị hồi tưởng "sống về ngày trước". Tiếng sáo gọi bạn tình "văng vẳng" trong tai Mị. Bao kỉ niệm đẹp thời con gái sống dậy trong lòng Mị. Mị thổi sáo giỏi... Có biết bao nhiêu người mê, ngày đem đã thổi sáo đi theo Mị. Hồi tưởng lại mùa xuân đẹp thời con gái, điều đó cho thấy Mị đã được thức tỉnh. Khát vọng sống như ngọn lửa đã bừng sáng tâm hồn Mị.

    Mị "từ từ bước vào buồng"v ới tâm trạng "thấy phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng như những đêm Tết ngày trước". Mị được thức tỉnh, tự ý thức là mình "trẻ lắm", "vẫn còn trẻ". Mị khao khát "Mị muốn đi chơi".

    Khát vọng sống như ngọn lửa bừng cháy bao nhiêu Mị lại phẫn uất bấy nhiêu! Phẫn uất và đau khổ cho thân phận và số phận trớ trêu đầy bi kịch. Bao nhiêu người có chồng cũng đi chơi ngày Tết. A Sử với Mị "không có lòng với nhau mà vẫn phải ở với nhau!". Không thể cam chịu mãi kiếp con dâu gạt nợ. Mị muốn ăn lá ngón cho chết ngay! Uất ức, nước mắt Mị ứa ra, khi tiếng sáo gọi bạn yêu "vẫn lửng lờ bay ngoài đường". Tâm hồn Mị diễn biến phức tạp trong quá trình thức tỉnh, nổi loạn. Mị đang sống trong nghịch lí giữa thân phận con dâu gạt nợ và niềm phơi phới muốn đi chơi Tết. Liệu Mị có dám phá tung và cắt đứt sợi dây oan nghiệt đang thít chặt lấy số phận, thân phận mình để đến với những cuộc chơi cùng với tiếng sáo gọi bạn yêu?

    Mị vào buồng lần này không phải để nhìn qua "cái lỗ vuông" để nghĩ đến cái chết, mà Mị đã hành động một cách mạnh mẽ, ngang nhiên trước mặt A Sử khi hắn xuất hiện bất ngừ trong buồng. A Sử thay áo mới, khoác thêm hai vòng bạc... để đi chơi rình bắt gái đem về làm vợ. Mị cũng chuẩn bị đi chơi Tết. Như thách thức. Mị đã hành động. Xắn thêm miếng mỡ bỏ vào đĩa đèn cho sáng. Quấn lại tóc. Với tay lấy cái váy hoa. Rút thêm cái áo. A Sử nhìn Mị, Mị "cũng không nói" hay không thèm nói? Hàng loạt hành động "nổi loạn" của Mị diễn ra liên tiếp khi tiếng sáo đang "rập rờn" trong đầu Mị. Tiếng sáo gọi bạn tình như đem đến cho Mị một sức mạnh mới, khơi gợi lòng khao khát yêu đương và hạnh phúc. Khi Mị với tay lấy váy hoa... là Mị thực sự được thức tỉnh, được sống lại thời con gái với bao ước mơ đẹp.

    Sự phản kháng Sự phản kháng của Mị phải trả giá nặng nề. Chỉ sau một câu hỏi: "Mày muốn đi chơi à? Thằng A Sử độc ác đã trói Mị vào cột nhà bằng một thúng sợi đay. Hai tay Mị bị trói bằng dây thắt lưng, tóc Mị quấn lên cột, Mị "không cúi, không nghiêng được đầu nữa". Thể hiện diễn biến tâm trạng và hành động Mị trong cảnh Mị bị trói trong đêm tình mùa xuân, ngòi bút nghệ thuật của Tô Hoài như đã "nhập hồn" vào nhân vật. Trong bóng tối, Mị "đứng im lặng". Hơi rượu còn như nâng đỡ tâm hồn Mị. Quên đau khổ, đau đớn thực tại, Mị "vẫn nghe tiếng sáo đưa Mị theo cuộc chơi,những đám chơi". Mị vùng bước đi, lòng "bồi hồi" theo tiếng sáo: "Em không yêu, quả pao rơi rồi – Em yêu người em bắt pao nào...". Mị lại trở lại thực tại đau đớn, khổ nhục "tay chân đầu không cựa được". Mị thức "thổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa" khi nghe tiếng ngựa "gai chân", nhai cỏ, tiếng chó sủa xa xa. Mị nghĩ đến những cảnh tình tự của bao cặp tình nhân giờ này đã "dỡ vách ra rừng chơi". Mị nín khóc, Mị lại bồi hồi trong trạng thái lúc mẽ lúc tỉnh. Dây trói thít lại, đau nhức. Hơi rượu tỏa, Mị "nồng nàn tha thiết nhớ".

    Bị trói đứng suốt đêm, Mị "bàng hoàng tỉnh" lúc trời sáng. Chỉ nghe tiếng lửa réo - Không một tiếng động - Mị nghĩ đến các vợ chú, thương những người đàn bà "khốn khổ sa vào nhà quan"; thương người đàn bà nọ bị chồng trói chết trong nhà thống lí. Mị vừa thương mình, vừa thương người, thương cho thân phận những người dàn bà ở Hồng Ngài "một đời con người chỉ biết đi theo con ngựa của chồng". Mị sợ hãi "cựa quậy" xem mình còn sống hay chết. Dây trói xiết lại "đau dứt từng mảnh thịt".

    Nhờ một sự tình cờ mà Mị thoát chết trong đêm hãi hùng đó. Đoạn văn đêm tình mùa xuân có 3 cảnh. Cảnh Mị ngồi nhẩm thầm tiếng sáo và lén uống rượu ừng ực từng bát. Cảnh Mị chuẩn bị váy áo đi chơi. Cảnh Mị bị A Sử trói đứng suốt đêm trong buồng. Cảnh nào, chi tiết nào cũng sinh động, điển hình cho bi kịch của Mị, của người con dâu gạt nợ. Đoạn văn đêm tình mùa xuân thể hiện ngòi bút kể chuyện cảm động, phân tích diễn biến tâm trạng và hành động nhân vật một cách tinh tế, sâu sắc. Tiếng sáo gọi bạn tình được Tô Hoài nhắc đi nhắc lại 13 lần đầy ám ảnh, như thức tỉnh, như lay gọi, như vổ về niềm khao khát đi chơi Tết, khao khát được sống trong tình yêu và mùa xuân của người con dâu gạt nợ.

    Sự "nổi loạn"của Mị cho thấy sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị mà máu và sự dã man không thể nào vùi dập được! Đem tình mùa xuân thấm đẫm tính nhân vãn, Nó đã góp phần tô đậm tính cách nhân vật Mị. Nó đã thổ hiện một cách xúc động giá trị hiện thực và tinh thần nhân đạo của truyện "Vợ chồng A Phủ".

Dàn ý Tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân

1. Mở bài

- Giới thiệu tác giả và tác phẩm.

- Giới thiệu vào vấn đề phân tích tâm trạng của Mị trong đêm mùa xuân.

2. Thân bài

* Phân tich tâm trạng của Mị trước đêm tình mùa xuân:

- Từ ngày làm dâu cho nhà thống lý, Mị bị đọa đầy, áp chế, thời gian dần khiến Mị trở thành một người phụ nữ “vô hồn”, mất hết ý niệm về thời gian lẫn không gian. Cuộc sống của Mị giờ đây chẳng khác nào kiếp sống con trâu, con ngựa trong nhà thống lí Pá Tra. Nhưng có thể nói sức sống trong Mị chưa hoàn toàn lụi tắt. 

* Phân tích tâm trạng của Mị trong đêm tình mùa xuân:

- Không khí đêm tình mùa xuân (Mùa xuân năm ấy ở Hồng Ngài đẹp và gợi cảm biết bao).

- Yếu tố tác động vào tâm trạng của:

+ Tiếng sáo vô tình hay cố ý chạm vào nỗi nhớ... ).

+ Rượu - chính chất men trong người đã đánh thức Mị hồi tỉnh, đánh thức phần đời đã mất của Mị (Khi uống rượu say, Mị lại được sống về những ngày trước.... Mị không còn là cô con dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra nữa. Mị đang uống rượu bên bếp và thổi sáo rồi Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo. Có biết bao người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị. Ra thế, Mị còn trẻ lắm). 

+ Chính sự đối lập giữa hoàn cảnh đêm xuân, giữa thế giới được đánh thức với cuộc sống thực tại. Khi say, Mị nhớ và sống lại với ngày xưa, nhưng thực ra, Mị vẫn đang ở nhà thống lý Pá Tra và chịu sự đày đọa của A Sử. 

=> Sự đối lập giữa một bên là hạnh phúc tuổi trẻ với một bên là kiếp sống trâu ngựa đã khiến Mị suy nghĩ đến việc kết liễu đời mình để không buồn nhớ lại quá khứ nữa. 

+ Cuối cùng, Mị đã tìm cách bỏ trốn ra ngoài chơi để giải thoát cho mình. (Mị đến góc nhà, tay lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏ thêm vào đĩa đèn cho sáng…Mị quấn lại tóc, Mị với tay lấy cái váy hoa vắt ở trong vách… Mị rút thêm cái áo. Mị làm tất cả, thật bình thản và quyết liệt như ngày xưa, khi trong đầu Mị đang rập rờn tiếng sáo).

+ Sau khi bị A Sử bắt lại, ý định chạy trốn không thành. Mị bị A Sử đánh đập để dập tắt ý định bỏ trốn (A Sử bước lại, nắm lấy Mị, lấy thắt lưng trói hai tay Mị. Nó xách cả một thúng sợi đay ra trói Mị đứng vào cột nhà. Tóc Mị xoã xuống mặt, A Sử quấn luôn tóc lên cột làm cho Mị không cúi, không nghiêng đầu được nữa…).

3. Kết bài

- Đánh giá giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật trong đoạn trích phân tích tâm trạng của Mị trong đêm tình mùa xuân.

Tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân - mẫu 2

Khi nhắc tới tác giả Tô Hoài, người ta thường nhớ ngay đến những tác phẩm gắn liền với con người miền núi. Nổi bật hơn cả phải nhắc đến tác phẩm "Vợ chồng A Phủ". Qua ngòi bút của Tô Hoài, nhân vật Mị - nhân vật trung tâm của tác phẩm đã được khắc họa rõ nét từng diễn biến tâm trạng, hành động, suy nghĩ của Mị đặc biệt là cảnh Mị trong đêm tình mùa xuân.

Những ngày tháng bị bắt làm con dâu gạt nợ cho nhà thống lí Pá tra giống như địa ngục trần gian với Mị. Ngày ngày, Mị phải quay sợi, thái cỏ ngựa, dệt vải, chẻ củi, đi cõng nước dưới khe suối lên, hái thuốc phiện, giặt đay, xe đay, bung ngô, tước đay thành sợi.... Mị bị đối xử như thể là trâu, là ngựa trong nhà. Chính địa ngục trần gian ấy đã biến một cô gái hồn nhiên, yêu đời, năm nào thành một người phụ nữ vô hồn, vô cảm “ lùi lũi như con rùa nuôi sống xó cửa”. Mị bị những hủ tục mê tín của nhà Pá tra, khiến Mị tin rằng mình đã được cúng trình ma “ Ta là thân đàn bà. Nó đã bắt ta về trình ma nhà nó rồi thì còn biết đợi ngày rũ xương ở đây thôi”. Cho nên, Mị lựa chọn sống nhẫn nhục, thầm lặng, vô cảm, không có chút hi vọng vào sự đổi thay của tương lai.

Thế nhưng mùa xuân trên mảnh đất Hồng Ngài lại về. Khung cảnh thiên nhiên mùa xuân nơi đây thật thơ mộng, tình tứ và bừng sức sống: “ Gió thổi vào cỏ gianh vàng ửng”, “ trong các làng Mèo đỏ, những chiếc váy hoa đã đem ra phơi trên mỏm đá xòe như con bướm sặc sỡ. Hoa thuốc phiện vừa nở trắng lại đổi ra màu đỏ hay, đỏ thẫm, rồi sang màu tím man mát”. Cùng với vẻ đẹp thiên nhiên là không khí náo nức, nhộn nhịp của ngày hội. “ Trai gái, trẻ con ra sân chơi tụ tập đánh pao, đánh quay, thổi sáo, thổi khèn và nhảy”; “ chiêng đánh ầm ỉ”; “ văng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng”. Chính cái không khí ấy đã đánh thức tâm trí Mị - nơi bề sâu hun hút trong tâm hồn Mị. Khiến Mị nhớ về những ngày tháng quá khứ tuổi xuân, nghĩ đến đây mà đau thắt lòng, chỉ muốn chết quách đi cho khỏi phải nghĩ. Mị lén lấy hũ rượu, cứ uống ừng ựng từng bát. Uống ừng ực như muốn nuốt trôi những phẫn uốt. Rồi Mị lịm mặt ngồi đấy nhìn mọi người nhảy đồng, người hát, nhưng lòng Mị thì đang sống về ngày trước. Tai Mị văng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng. Ngày trước, Mị thổi sáo giỏi. Mùa xuân này, Mị uống rượu bên bếp và thổi sáo. Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo. Có biết bao người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị. Nhưng khi tâm trạng bồi hồi, sung sướng vô ngần ấy vừa xuất hiện thì nổi đắng cay, chua xót, u sầu cũng chạy đến vây lấy Mị. Mị ý thức được cảnh ngộ éo le của cuộc đời mình. Mị liền nghĩ đến cái chết: “ Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này, Mị sẽ ăn hết cho chết ngay”. Nhưng rồi, “ tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoài đường: Anh ném pao, em không bắt; Em không yêu, quả pao rơi rồi…” đã giục giã, thôi thúc Mị, khiến Mị dường như quên hết cảnh ngộ bi thảm hiện tại. Mị đứng lên hành động, tìm lại tự do cho mình. "Mị đến góc nhà lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏ thêm vào đĩa đèn cho sáng”. Cái hành động “ quấn lại tóc”, “ với tay lấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách”, “ rút thêm cái áo” chuẩn bị đi chơi là sự chiến thắng bất ngờ của bản năng. Bản năng đã làm cho Mị không biết sợ sệt là gì.

Nhưng cũng chính lúc lòng yêu đời đang trỗi dậy mãnh liệt cũng là lúc Mị bị vùi dập một cách tàn nhẫn, không thương tiếc. Mặc dù đang “ thay áo mới, khoác thêm hai vòng bạc vào cổ rồi bị cái khăn trắng lên đầu” để đi chơi nhưng A Sử biết được ý định của Mị, hắn chỉ hỏi một câu: “ Mày muốn đi chơi à?” rồi “ bước lại, nắm Mị, lấy thắt lưng trói hai tay Mị. Nó xách cả một thùng sợi đay ra trói đứng Mị vào cột nhà. Tóc Mị xõa xuống. A Sử quấn luôn tóc lên dây cột, làm cho Mị không cúi, không nghiêng được đầu nữa”. Sau một loạt hành động vô nhân tính, không xứng mặt một người chồng như thế thì hắn đã bỏ đi. Trong bóng tối, dù bị trói như một thứ đồ vật nhưng Mị vẫn sống với bản năng. Mị không biết mình đang bị trói. Mị vẫn nghe tiếng sáo đưa mị đi theo những cuộc chơi, những đám chơi. Mị vẫn nghe lời ca, tiếng hát ngọt ngào, tình tứ vang lên: “ Em không yêu, quả pao rơi rồi. Em yêu người nào, em bắt pao nào…”. Mãi đến lúc Mị “vùng bước đi”, cô mới giật mình trở về với thực tại, mới thấm hiểu rõ cái cảnh ngộ bi thảm của mình: “ Tay chân đau không cựa được” và cô mới thổn thức nỗi lòng, biết mình không bằng con ngựa. Nhưng khi nghe tiếng chó sủa xa xa, đêm đã về khuya thì Mị mới khóc, lòng Mị lại bồi hồi. Trong suốt đêm Mị bị trói đứng như thế, Mị rơi vào tâm trạng lúc tỉnh, lúc mê. Lúc mê lòng lại “ nồng nàn tha thiết nhớ”. Lúc tỉnh thì khắp người bị dây trói thít lại, đau nhức. Đến sáng “ khi bàng hoàng tỉnh thì cô “ sợ quá”, “ cựa quậy”, xem mình còn sống hay chết”. Tâm trạng lo sợ ấy đã thể hiện ý thức về sự sống của Mị. Tâm trạng và hành động của Mị trong đêm tình mùa xuân đã dự liệu cho sự trỗi dậy của sức sống tiềm tàng đã thôi thúc Mị có những hành động táo bạo, mạnh mẽ sau này, cô cắt dây cởi trói để cứu A Phủ thoát khỏi cảnh ngộ bi thảm đồng thời cũng là tự cứu mình.

Bằng ngòi bút khắc họa nội tâm nhân vật sâu sắc, Tô Hoài đã làm nổi bật sức sống tiềm tàng, trẻ trung không dập tắt được của Mị. Đồng thời cũng là một bản cáo trạng đanh thép về tội ác của bọn phong kiến, thần quyền cùng núi cao Tây Bắc.

Tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân - mẫu 3

Tô Hoài là một nhà văn tài năng, sở hữu một lượng tác phẩm đáng kể trong văn học hiện đại Việt Nam. Những sáng tác của ông chủ yếu làm nổi bật vẻ đẹp của cuộc sống hàng ngày, được diễn đạt thông qua lối viết gần gũi, giản dị và giao thoa với văn hóa dân gian. Trong tập truyện Tây Bắc, truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” đứng làm tác phẩm độc đáo, với sức thu hút vẫn nguyên vẹn qua hơn nửa thế kỷ, kể từ khi được xuất bản. Câu chuyện xoay quanh cuộc sống của nhân vật Mị, đặc biệt là tập trung vào sự biến động tâm lý của cô trong từng giai đoạn. Đêm tình mùa xuân là điểm quan trọng đánh dấu sự thay đổi lớn trong tâm hồn và hành động của người con gái này.

Vì sao sau nhiều năm sống như một người bất hạnh, chấp nhận cuộc sống không bằng con trâu, con ngựa, sức sống của Mị lại bùng cháy trong đêm tình mùa xuân? Có lẽ không khí mùa xuân, hội xuân, sắc áo rực rỡ và những trò chơi đã góp phần làm thay đổi tâm hồn của Mị. Hoặc có thể không phải là sắc màu hay hương xuân, mà chính là âm thanh của chiếc sáo thân quen. Tiếng sáo gọi người yêu đã trở nên quen thuộc, đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của người dân Hồng Ngài, họ sử dụng tiếng sáo để bày tỏ tình cảm, để diễn đạt lòng mình. Nghe tiếng sáo, Mị nhớ lại quá khứ của mình, tiếng sáo dẫn dắt Mị qua những khoảnh khắc vui chơi, hình ảnh tiếng sáo lặp lại nhiều lần trong tác phẩm. Tiếng sáo đơn giản, mộc mạc nhưng lại là nguồn cảm hứng mạnh mẽ, biểu tượng của tình yêu nam nữ. Tiếng sáo làm cho trái tim của người con gái này bồi hồi, vì nó là biểu tượng của tình yêu trai gái. Tiếng sáo đánh thức những kí ức đẹp, làm cho Mị nhớ về những ngày trẻ trung, nơi cô thỏa sức vùng vẫy trong tự do và tình yêu. Chính tiếng sáo đã tác động mạnh mẽ đến năng lượng tiềm tàng trong Mị. Bên cạnh tiếng sáo, men rượu cũng là một yếu tố đóng góp vào sự thay đổi của Mị. Mị uống rượu một cách say sưa, như một người say rượu chính hiệu, để quên đi những khó khăn hiện tại, nhục nhã và để không nghĩ đến tương lai mơ hồ, không có niềm hy vọng. Hành động uống rượu là cách Mị bày tỏ nỗi oan trái và đau buồn trong tâm hồn, nhưng cũng là nguồn sức mạnh để cô tỉnh lại.

Chính từ những yếu tố kích thích bên ngoài và bản chất mạnh mẽ của bản thân, Mị đã trải qua quá trình hồi sinh cảm xúc trong đêm tình mùa xuân. Nghe tiếng sáo, Mị trở nên thiết tha và hồi hợp. Những cảm xúc nhẹ nhàng đó làm cho Mị nhớ lại quá khứ - một quá khứ tươi đẹp mà cô chưa bao giờ nghĩ rằng có thể trải qua một lần nữa. Ngày xưa, Mị thổi sáo cũng giỏi không kém việc thổi lá, tài năng và vẻ đẹp của cô làm cho nhiều chàng trai Hồng Ngài mê mẩn, họ theo đuổi Mị ngày đêm. Từ những kí ức tuyệt vời đó, Mị cảm thấy trẻ trung trở lại và nhận ra rằng mình vẫn còn trẻ. Điều kỳ lạ là người ta không biết mình đang ở trong trạng thái gì cho đến một ngày, khi họ nhận ra rằng họ vẫn còn trẻ. Điều này giống như những ngày trước đó, Mị không biết liệu mình đang sống hay chỉ là tồn tại như một xác chết, và đêm nay, cô bỗng tỉnh dậy, nhận thức rằng mình vẫn còn trẻ, mình vẫn còn sống và phải làm gì để chứng minh điều đó.

Điều đầu tiên cô muốn làm khi trải lại cảm giác trẻ trung là đi chơi. Suốt những năm qua, từ khi Mị bị đưa về nhà thống lí Pá Tra, trở thành vợ A Sử, cô không bao giờ tham gia các hoạt động vui chơi xuân, trong khi những người phụ nữ có chồng khác vẫn thường xuyên tham gia. Mị muốn rời khỏi không gian kín đáo, chỉ có một cửa sổ nhỏ, mỗi ngày nhìn ra không biết là sáng hay tối. Cô bắt đầu chuẩn bị, cô chọn chiếc váy hoa, thêm dầu vào đèn để làm sáng căn phòng tối tăm và cài tóc. Đây là những hành động được xem là sự phản kháng của Mị, cô bắt đầu phản đối cuộc sống, bắt đầu hồi sinh cảm xúc của mình. Tuy nhiên, ngọn lửa sức sống đang bùng cháy mạnh mẽ thì lại bị dập tắt, và người tàn nhẫn nhất không ai khác là A Sử - con trai thống lí và cũng là chồng của Mị. Anh ta đột ngột trở về nhà và kinh ngạc khi thấy Mị sửa soạn để đi chơi. Người này đã trói Mị lại, độc ác hơn, và lấy tóc của Mị quấn quanh cột, không cho cô di chuyển. Nhưng mặc dù bị trói, hơi rượu vẫn lan tỏa trong Mị, chi phối tư duy của cô. Cô nghe thấy tiếng sáo, tiếng sáo gọi người yêu của người khác như đang gọi lời cô, bất giác cô bước đi, muốn theo đuổi âm nhạc tình yêu đó, đó mới là cuộc sống mà Mị đáng lẽ phải trải qua. Nhưng sợi dây trói cắm sâu vào da thịt, đau đớn vật lên. Cô buộc lòng phải quay trở lại với hiện thực đắng cay, nhận ra rằng thân phận của mình không thể sánh kịp với con ngựa trong nhà thống lí. Thật đau lòng.

Sự hồi sinh của Mị không chỉ là quá trình biến đổi từ những cảm xúc hồ tưởng về quá khứ sang hành động phản kháng muốn trải nghiệm cuộc sống, mà còn là quá trình nhận thức một điều quan trọng. Trước đây, Mị coi bản thân như con trâu, con ngựa nhà thống lí, mà thậm chí cả con trâu và con ngựa đó cũng không sánh kịp với thế vị của Mị trong ngôi nhà này. Sự hồi sinh này xuất phát từ những yếu tố bên ngoài như tiếng sáo và men rượu, nhưng chúng chưa đủ mạnh để tạo ra những hành động mạnh mẽ đủ để tự giải thoát. Do đó, sau đó, Mị trở lại với cuộc sống như cũ.

Qua nghệ thuật mô tả tâm lý cùng việc sử dụng ngôn ngữ giản dị, thông thường, Tô Hoài đã tạo ra hình ảnh của một người con gái mạnh mẽ. Mặc dù đã bị đè bẹp, vẫn giữ nguyên sức sống mạnh mẽ, chỉ cần có cơ hội để hồi sinh, để bùng cháy.

Tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân - mẫu 4

Tô Hoài, một tên tuổi lớn trong văn học hiện đại Việt Nam, đã tạo ra những kiệt tác sâu sắc về đời sống và con người miền núi Tây Bắc. Trong truyện ngắn 'Vợ chồng A Phủ', ông mô tả cuộc sống đau thương của nhân dân nghèo miền núi dưới sự áp bức của phong kiến và thực dân. Một điểm đặc biệt của tác phẩm là diễn biến tâm trạng của nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân ở Hồng Ngài.

Truyện được sáng tác vào năm 1952, thuộc tập 'Truyện Tây Bắc', phần đầu kể về cuộc sống khốn khổ của Mị và A Phủ ở Hồng Ngài, phần sau mô tả họ sống ở Phiềng Sa sau khi A Phủ trở thành tiểu đội trưởng du kích. Mị, bông hoa ngát hương của núi rừng Tây Bắc, được miêu tả với vẻ đẹp tự do, hạnh phúc, và lòng tự trọng.

Mị, mặc dù gặp khó khăn và tủi nhục, vẫn giữ nguyên khát vọng tự do và tình yêu lao động. Không chỉ đẹp ngoại hình, Mị còn đẹp nết với lòng hiếu thảo, tình yêu tự do, và lòng tự trọng cao quý. Tô Hoài thông qua lời của Mị đã truyền đạt những giá trị cao quý này.

Truyện với cảnh Mị nghe tiếng sáo trong đêm tình mùa xuân là điểm đặc sắc nhất, khi âm thanh của tiếng sáo làm thức tỉnh tâm hồn Mị, gợi lên những ký ức đẹp và kích thích lòng khao khát tự do. Ngay cả khi bị trói, Mị vẫn giữ nguyên sức sống và khát vọng, đánh thức bản thân qua tiếng sáo và âm thanh của tiếng chân ngựa.

Điểm độc đáo của Tô Hoài là khả năng tạo hình nhân vật, miêu tả thiên nhiên, và sử dụng ngôn ngữ tươi mới, sáng tạo. Cuộc sống, tâm lý, và tình cảm của Mị được ông diễn đạt một cách chân thực và tinh tế.

Tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân - mẫu 5

Mỗi lần nhắc đến 'Vợ chồng A Phủ', tâm trạng dấy lên như hồi chuông nhắc nhở về cô Mị. Cô gái này, biểu tượng của sự đau khổ và cực nhọc trong cuộc sống, đồng thời là biểu tượng của cuộc sống khó khăn của người dân miền núi dưới bóng ách thống trị của phong kiến và bọn chúa đất. Tô Hoài đã vẽ nên hình ảnh đắng cay của cuộc sống làm dâu gạt nợ cho nhà thống lí Pá Tra, nhưng dưới bàn tay nhân đạo, Mị không chỉ là một con người sống nhẫn nhục, mà còn là người đang nỗ lực thức tỉnh sức sống tiềm ẩn trong mình. Đêm tình mùa xuân là khoảnh khắc tâm trạng của Mị lột xác, ghi điểm sâu sắc trong trái tim độc giả.

Theo lời Nguyễn Du, 'người buồn cảnh có vui đâu bao giờ'. Cảnh thiên nhiên xuân miền núi đã góp phần làm thay đổi tâm trạng của Mị. 'Những chiếc váy hoa phơi trên mỏm đá xòe ra như những con bướm sặc sỡ'. Đám trẻ con đùa nảy trên bản. Gió heo may, cỏ vàng ửng.... Cảnh xuân rực rỡ, bản làng hân hoan chào đón Tết. Đặc biệt, tiếng sáo gọi bạn tình rộn ràng bổng tai, làm thức tỉnh khao khát trong Mị. Rồi Mị thật lặng lẽ uống rượu. 'Mị uống ừng ực từng bát'. Từng hơi men rượu như là để đẩy lùi nỗi buồn, nỗi khổ. Mị uống như là để quên đi những đau khổ của quá khứ, để ước mơ về những điều tốt đẹp trong tương lai. 'Chén rượu tiêu sầu, sầu càng sầu thêm'. Mỗi giọt rượu chạm vào cơ thể, Mị tỉnh lại, nhận ra sức sống của bản thân. Mị nhớ về những kỷ niệm xưa. 'Ngày xưa Mị thổi sáo giỏi', có tài thổi lá hay hơn thổi sáo. Những đêm tình mùa xuân, trai bản ngẩng đầu trước bước đi của Mị. Mị thấy 'phơi phới trở lại, lòng đột nhiên vui sướng'. Mị ý thức 'mình còn trẻ lắm'. Điều này đưa đến ý định 'muốn đi chơi xuân'. Nhưng trong khi hồi tưởng về quá khứ, Mị bắt gặp hiện thực, nhận ra cuộc sống, số phận, và đau khổ của bản thân. 'Nếu có nắm lá ngón trong tay, Mị sẽ ăn cho chết ngay chứ không buồn sống lại nữa'. Tiếng sáo và tiếng hát trở thành những âm thanh bất tận, mời gọi và giận dữ. Tiếng sáo rộn ràng, cùng men rượu nồng nàn, thổi bùng lên khát vọng tình yêu và tự do trong tâm hồn Mị. Điều này thúc đẩy Mị chuẩn bị cho hành trình chơi xuân.

Như bao cô gái khác trong làng, Mị cũng chuẩn bị cho cuộc vui xuân, dù 'Mị và A Sử chẳng có lòng với nhau'. Cô tự làm đẹp, khoác lên mình chiếc váy hoa rực rỡ. Mị 'xắn thêm mỡ' để thắp sáng buồng nhà, thắp sáng tâm hồn u tối, thắp sáng niềm tin vào tương lai. Mị sẵn sàng cho cuộc chơi xuân. Nhưng không may, A Sử đã bắt gặp. Anh ta không cho Mị tham gia, trói cô trong căn phòng tối tăm. Nhưng A Sử không biết rằng, hắn chỉ trói được thể xác, tâm hồn Mị vẫn bay theo những cuộc vui. Mị mơ mộng, nhưng dây trói kéo Mị trở lại hiện thực. Tiếng sáo mời gọi, Mị mơ mộng, nhưng tiếng chân ngựa đập vào vách làm Mị tỉnh giấc. Mị nhận ra rằng, mình không bằng con ngựa. Khao khát chơi xuân của Mị bị gián đoạn, nhưng sức sống trong Mị vẫn mãnh liệt. Khao khát ấy, là tư tưởng nhân đạo, đặt trong bối cảnh bi kịch. Mặc dù bị đè nén, sức sống của Mị vẫn tồn tại, giống như một đốm lửa nhỏ trong tro tàn, chỉ chờ dịp để bùng cháy. Bút phê nhân đạo của Tô Hoài đã không ngần ngại trước khao khát sống sót của Mị.

Thông qua nghệ thuật mô tả tâm trạng nhân vật tinh tế, Tô Hoài đã in dấu ấn sâu sắc trong lòng độc giả. Ông vẽ nên bức tranh không chỉ đen tối và u uất mà còn chứa đựng ánh sáng của cuộc sống. Tâm trạng của Mị trong đêm tình mùa xuân là bước chuyển mình quan trọng cho tác phẩm. Nó mang lại màu sắc mới cho câu chuyện ngắn. Khao khát sống tiềm ẩn, ẩn sau những bi kịch, là tư tưởng nhân đạo của Mị. Dù bị chìm đắm trong đau khổ, sức sống của Mị vẫn hiện hữu. Nó như một điểm sáng trong bức tranh tối tăm của cuộc sống. Khao khát đó đã tạo nên điều đặc biệt trong tác phẩm.

Tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân - mẫu 6

Đề tài Tây Bắc in đậm trong sự nghiệp văn chương của Tô Hoài: "Truyện Tây Bắc", "Miền Tây","Họ Giàng ở Phìn Sa"... Truyện "Vợ chồng A mang ý nghĩa như một "chiến công" của nhà văn Hà Nội này khi theo bộ đội vào giải phóng Tây Bắc (1952). Truyện kể về cuộc đời của Mị và A Phủ ở Hồng Ngài trong nhà thống lí Pá Tra và khi làm chiến sĩ du kích ở căn cứ Phiềng Sa. Qua đó, tác giả nói lên nỗi thống khổ sự vùng dậy của người Mèo ở Tây Bắc, một lòng quyết tâm tham gia kháng chiến để giành lấy tự do, tình yêu và hạnh phúc. Nhân vật Mị là một sáng tạo đặc sắc của Tô Hoài. Đêm tình mùa xuân ở Hồng Ngài là tình tiết cảm động nhất, hay nhất của truyện đã thể hiện khát vọng sống, khao khát tình yêu của người con dâu gạt nợ.

Mị mồ côi mẹ, ở với cha già. Mị xinh đẹp, tuổi xuân phơi phới. Vì món nợ truyền kiếp. Mị trở thành con dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra. Tuổi xuân của Mị bị thằng A Sử, con trai thống lí tước đoạt, giày xéo. Mị khổ như con trâu con ngựa. Mị toan ăn lá ngón tự tử, nhưng thương cha già, Mị chết không đành lòng. Sống trong đau khổ, Mị gần như vô cảm vô hồn "càng không nói, lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa".

Xuân qua rồi xuân lại trở lại. Đêm tình mùa xuân ở Hồng Ngài lại đến. Cả một không gian tưng bừng. Lúa ngô ở các nương đã thu hoạch xong. Gió và rét dữ dội. Cảnh sắc làng Mèo càng đẹp. Màu "vàng ửng" của cỏ gianh. Màu trắng, màu đỏ au, đỏ thẫm, màu tím man mát của hoa thuốc phiện vừa nở. Màu "sặc sỡ" của những chiếc váy hoa phơi trên mỏm đá xòe như con bướm. Tiếng "cười ầm" của đám trẻ con chơi quay. Tiếng sáo thổi rủ bạn đi chơi. Tiếng chó sủa xa xa... Trước cảnh tưng bừng ấy, cứ tưởng Mị "Riêng mình nào biết có xuân là gì?". Nhưng thật bất ngờ. Những đêm tình mùa xuân ở Hồng Ngài đã hồi sinh và hồi xuân tâm hồn Mị. Tâm trạng và hành động Mị được Tô Hoài thể hiện một cách tinh tế, xúc động.

Trong lúc trai gái và lũ trẻ con tụ tập đánh pao, đánh quay, thổi sáo, thổi khèn và nhảy trên sân chơi thì Mị "tha thiết bồi hồi" khi nghe tiếng sáo từ đầu núi "vọng lại". Mị "nhẩm thầm" bài hát của người đang thổi sáo: "... Ta không có con trai con gái - Ta đi tìm người yêu...". Sau bao mùa xuân câm lặng, có lẽ đây là lần đầu tiên người con dâu gạt nợ khẽ thầm hát? Tiếng sáo đã gợi thương gợi nhớ và thức tỉnh. Mị lén lấy hũ rượu, "uống ừng ực từng bát". Uống rượu như nuốt hận. Hay uống cho vơi đi nỗi đau khổ? Say rượu "lịm mặt", tâm trạng Mị diễn biến. Mị hồi tưởng "sống về ngày trước". Tiếng sáo gọi bạn tình "văng vẳng" trong tai Mị. Bao kỉ niệm đẹp thời con gái sống dậy trong lòng Mị. Mị thổi sáo giỏi... Có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị. Hồi tưởng lại mùa xuân đẹp thời con gái, điều đó cho thấy Mị đã được thức tỉnh. Khát vọng sống như ngọn lửa đã bừng sáng tâm hồn Mị.

Mị "từ từ bước vào buồng"với tâm trạng "thấy phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng như những đêm Tết ngày trước". Mị được thức tỉnh, tự ý thức là mình "trẻ lắm", "vẫn còn trẻ". Mị khao khát "Mị muốn đi chơi". Khát vọng sống như ngọn lửa bừng cháy bao nhiêu Mị lại phẫn uất bấy nhiêu! Phẫn uất và đau khổ cho thân phận và số phận trớ trêu đầy bi kịch. Bao nhiêu người có chồng cũng đi chơi ngày Tết. A Sử với Mị "không có lòng với nhau mà vẫn phải ở với nhau!". Không thể cam chịu mãi kiếp con dâu gạt nợ. Mị muốn ăn lá ngón cho chết ngay! Uất ức, nước mắt Mị ứa ra, khi tiếng sáo gọi bạn yêu "vẫn lững lờ bay ngoài đường". Tâm hồn Mị diễn biến phức tạp trong quá trình thức tỉnh, nổi loạn. Mị đang sống trong nghịch lý giữa thân phận con dâu gạt nợ và niềm phơi phới muốn đi chơi Tết. Liệu Mị có dám phá tung và cắt đứt sợi dây oan nghiệt đang thít chặt lấy số phận, thân phận mình để đến với những cuộc chơi cùng với tiếng sáo gọi bạn yêu?

Mị vào buồng lần này không phải để nhìn qua "cái lỗ vuông" để nghĩ đến cái chết, mà Mị đã hành động một cách mạnh mẽ, ngang nhiên trước mặt A Sử khi hắn xuất hiện bất ngờ trong buồng. A Sử thay áo mới, khoác thêm hai vòng bạc... để đi chơi rình bắt gái đem về làm vợ. Mị cũng chuẩn bị đi chơi Tết. Như thách thức. Mị đã hành động. Xắn thêm miếng mỡ bỏ vào đĩa đèn cho sáng. Quấn lại tóc. Với tay lấy cái váy hoa. Rút thêm cái áo. A Sử nhìn Mị, Mị "cũng không nói" hay không thèm nói? Hàng loạt hành động "nổi loạn" của Mị diễn ra liên tiếp khi tiếng sáo đang "rập rờn" trong đầu Mị. Tiếng sáo gọi bạn tình như đem đến cho Mị một sức mạnh mới, khơi gợi lòng khao khát yêu đương và hạnh phúc. Khi Mị với tay lấy váy hoa... là Mị thực sự được thức tỉnh, được sống lại thời con gái với bao ước mơ đẹp.

Sự phản kháng Sự phản kháng của Mị phải trả giá nặng nề. Chỉ sau một câu hỏi: "Mày muốn đi chơi à? Thằng A Sử độc ác đã trói Mị vào cột nhà bằng một thúng sợi đay. Hai tay Mị bị trói bằng dây thắt lưng, tóc Mị quấn lên cột, Mị "không cúi, không nghiêng được đầu nữa". Thể hiện diễn biến tâm trạng và hành động Mị trong cảnh Mị bị trói trong đêm tình mùa xuân, ngòi bút nghệ thuật của Tô Hoài như đã "nhập hồn" vào nhân vật. Trong bóng tối, Mị "đứng im lặng". Hơi rượu còn như nâng đỡ tâm hồn Mị. Quên đau khổ, đau đớn thực tại, Mị "vẫn nghe tiếng sáo đưa Mị theo cuộc chơi,những đám chơi". Mị vùng bước đi, lòng "bồi hồi" theo tiếng sáo: "Em không yêu, quả pao rơi rồi – Em yêu người em bắt pao nào...". Mị lại trở lại thực tại đau đớn, khổ nhục "tay chân đầu không cựa được". Mị thức "thổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa" khi nghe tiếng ngựa "gai chan", nhai cỏ, tiếng chó sủa xa xa. Mị nghĩ đến những cảnh tình tự của bao cặp tình nhân giờ này đã "dỡ vách ra rừng chơi". Mị nín khóc, Mị lại bồi hồi trong trạng thái lúc mê lúc tỉnh. Dây trói thít lại, đau nhức. Hơi rượu tỏa, Mị "nồng nàn tha thiết nhớ".

Bị trói đứng suốt đêm, Mị "bàng hoàng tỉnh" lúc trời sáng. Chỉ nghe tiếng lửa réo - Không một tiếng động - Mị nghĩ đến các vợ chú, thương những người đàn bà "khốn khổ sa vào nhà quan"; thương người đàn bà nọ bị chồng trói chết trong nhà thống lí. Mị vừa thương mình, vừa thương người, thương cho thân phận những người đàn bà ở Hồng Ngài "một đời con người chỉ biết đi theo con ngựa của chồng". Mị sợ hãi "cựa quậy" xem mình còn sống hay chết. Dây trói siết lại "đau dứt từng mảnh thịt".

Nhờ một sự tình cờ mà Mị thoát chết trong đêm hãi hùng đó. Đoạn văn đêm tình mùa xuân có 3 cảnh. Cảnh Mị ngồi nhẩm thầm tiếng sáo và lén uống rượu ừng ực từng bát. Cảnh Mị chuẩn bị váy áo đi chơi. Cảnh Mị bị A Sử trói đứng suốt đêm trong buồng. Cảnh nào, chi tiết nào cũng sinh động, điển hình cho bi kịch của Mị, của người con dâu gạt nợ. Đoạn văn đêm tình mùa xuân thể hiện ngòi bút kể chuyện cảm động, phân tích diễn biến tâm trạng và hành động nhân vật một cách tinh tế, sâu sắc. Tiếng sáo gọi bạn tình được Tô Hoài nhắc đi nhắc lại 13 lần đầy ám ảnh, như thức tỉnh, như lay gọi, như vỗ về niềm khao khát đi chơi Tết, khao khát được sống trong tình yêu và mùa xuân của người con dâu gạt nợ.

Sự "nổi loạn" của Mị cho thấy sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị mà máu và sự dã man không thể nào vùi dập được! Đêm tình mùa xuân thấm đẫm tính nhân vãn, Nó đã góp phần tô đậm tính cách nhân vật Mị. Nó đã thể hiện một cách xúc động giá trị hiện thực và tinh thần nhân đạo của truyện "Vợ chồng A Phủ".

Xem thêm các bài văn mẫu lớp 12 Ôn thi THPT Quốc gia khác:

• Dàn ý Phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân

• Phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân

• Phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân

---

---

---