Soạn bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội (Hình thành lối sống tích cực trong xã hội hiện đại) - ngắn nhất Kết nối tri thức

Soạn bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội (Hình thành lối sống tích cực trong xã hội hiện đại) trang 114, 115, 116, 117, 118, 119 ngắn nhất mà vẫn đủ ý được biên soạn bám sát sách Ngữ văn lớp 11 Kết nối tri thức giúp học sinh soạn văn 11 dễ dàng hơn.

Soạn bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội (Hình thành lối sống tích cực trong xã hội hiện đại) - ngắn nhất Kết nối tri thức

Xã hội hiện đại đang đặt ra trước mỗi chúng ta nhiều thử thách mới. Để hòa nhịp một cách tích cực với cuộc sống hiện nay, bạn cần biết suy tư về một số vấn đề có khả năng tác động mạnh mẽ đến cách lựa chọn thái độ ứng xử của chúng ta trong cuộc vận động mang tính chất toàn cầu, hướng đến sự chung sống hài hòa giữa các quốc gia, dân tộc; giữa con người với toàn bộ môi trường sống. Viết văn bản nghị luận bàn về những vấn đề như vậy quả thực là một cơ hội khám phá, nhận thức đầy ý nghĩa.

* Yêu cầu:

- Nêu được vấn đề thực sự có ý nghĩa, hướng đến việc hình thành lối sống tích cực trong xã hội hiện đại.

- Triển khai hệ thống luận điểm chặt chẽ, phù hợp với logic của vấn đề bàn luận; sử dụng các lí lẽ thuyết phục và bằng chứng chính xác, thích hợp, đầy đủ.

- Nêu được ý kiến về vấn đề bàn luận từ một góc nhìn khác.

- Rút ra được ý nghĩa của việc bàn luận về vấn đề.

* Phân tích bài viết tham khảo

Cư dân của hành tinh

1. Nêu vấn đề cần bàn luận theo lối gián tiếp.

Dẫn dắt nêu vấn đề nghị luận: Cư dân của hành tinh.

2. Luận điểm 1: Xem xét vấn đề từ nguồn gốc chung của loài người.

- Loài người hiện nay trên thế giới vốn cùng chung một nguồn gốc, được định danh bằng tên Hô-mô Xa-piên.

3. Luận điểm 2: Xem xét vấn đề từ thực tiễn lịch sử cận – hiện đại của thế giới.

Từ thế kỉ XVI, xét theo quy mô rộng, con người của các dân tộc bắt đầu tìm cách liên hệ, liên kết với nhau.

4. Nêu bằng chứng xác nhận sự kết nối với nhau của con người trên Trái Đất hiện nay.

Tất cả những tiện nghi … là những minh chứng rõ ràng.

5. Luận điểm 3: Xem xét vấn đề từ mối quan hệ giữa các quốc gia, dân tộc.

Nhìn ở phạm vi quốc gia, dân tộc, chúng ta cũng có thể thấy rõ: không một quốc gia nào muốn phát triển, không một dân tộc nào muốn “ngẩng mặt” mà lại quay lưng với thế giới.

6. Nêu bằng chứng từ những sự kiện mang tính chất đại chúng.

- Một mẫu điện thoại di động … quốc gia, lãnh thổ.

- Một cú sút thần sầu của … phấn khích.

7. Luận điểm 4: Xem xét vấn đề từ góc nhìn khác.

Xu hướng toàn cầu hóa kéo theo nhiều hệ lụy.

8. Nêu bằng chứng cho ý kiến từ góc nhìn khác: toàn cầu hóa gặp nhiều thách thức.

Phản ứng co cụm … vô lối của con người.

9. Luận điểm 5: Ứng xử thực tế cần có của mỗi người khi nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề bàn luận.

Mỗi con người cần có ý thức và cách ứng xử có trách nhiệm với các vấn đề toàn cầu, với tương lai chung của nhân loại và Trái Đất.

10. Thay lời kết luận bằng một trích dẫn phù hợp.

Lần đầu tiên, con người đã thực sự …. cả mặt toàn cầu nữa.

Trả lời câu hỏi cuối bài

Câu 1 (trang 118 sgk Ngữ văn 11 Tập 1): Nêu vấn đề chính được bàn luận trong bài viết và ý nghĩa của nó.

Trả lời:

- Vấn đề: Cư dân của hành tinh

- Ý nghĩa: Đây là vấn đề đáng suy ngẫm để xác định được cho mình một thái độ sống tích cực, có trách nhiệm với cuộc đời và sự sống nói chung.

Câu 2 (trang 118 sgk Ngữ văn 11 Tập 1): Xác định hệ thống luận điểm được triển khai trong bài viết.

Trả lời:

Luận điểm 1: Xem xét vấn đề từ nguồn gốc chung của loài người.

Luận điểm 2: Xem xét vấn đề từ thực tiễn lịch sử cận – hiện đại của thế giới.

Luận điểm 3: Xem xét vấn đề từ mối quan hệ giữa các quốc gia, dân tộc.

Luận điểm 4: Xem xét vấn đề từ góc nhìn khác.

Luận điểm 5: Ứng xử thực tế cần có của mỗi người khi nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề bàn luận.

Câu 3 (trang 118 sgk Ngữ văn 11 Tập 1): Nhận xét về mức độ thuyết phục của các bằng chứng được người viết đưa ra.

Trả lời:

Dẫn chứng cụ thể, đa dạng tạo nên độ thuyết phục cao cho bài viết.

* Thực hành viết

1. Chuẩn bị viết

Đề tài bạn sẽ chọn, như được định hướng từ nhan đề chung của phần Viết, nên là đề tài có thể khơi dậy được thái độ sống tích cực trong hoàn cảnh sống có nhiều thách thức mới hiện nay. Cần bình tâm ngẫm nghĩ về những câu hỏi nảy sinh từ chính cuộc sống của mình, với những điều được gợi mở từ những thông tin mà các phương tiện truyền thông phổ biến vẫn truyền tải hằng ngày.

- Gợi ý một số đề tài có thể chọn đọc: Tự bảo vệ mình trước các tệ nạn xã hội; Thực hành lối sống xanh; Đấu tranh cho bình đẳng giới; Tôn trọng sự khác biệt; Sự cần thiết của việc học ngoại ngữ; Trách nhiệm với lớp người yếu thế trong xã hội; Ý nghĩa của các diễn đàn, câu lạc bộ khởi nghiệp…

- Khi đã xác định được đề tài, nên tìm cho bài viết một nhan đề phù hợp. Tên bài viết có thể là tên của đề tài và việc diễn đạt tường minh về đề tài sẽ tạo tiền đề để thuận lợi cho bạn triển khai thông suốt hệ thống luận điểm, lí lẽ, bằng chứng trong bài.

2. Tìm ý, lập dàn ý

Tìm ý

Gợi ý một số câu hỏi có thể dùng để tìm ý, huy động các bằng chứng:

- Có thể nhìn nhận vấn đề từ những góc độ và theo các cấp độ nào? Tác giả bài viết tham khảo đã triển khai vấn đề từ các góc nhìn: lịch sử, xã hội, đạo đức; đã chứng minh vấn đề theo từng cấp độ: cá nhân, quốc gia – dân tộc, nhân loại. Cách triển khai này khác cách triển khai của bài viết tham khảo ở Bài 3. Như vậy, việc xác định hệ thống luận điểm trong một bài văn nghị luận tùy thuộc vào vấn đề được bàn có thể nhìn nhận từ những góc độ hay theo cấp độ nào.

- Nên chọn những bằng chứng gì để làm sáng tỏ các luận điểm. (Trong bài viết tham khảo, các bằng chứng được nêu rất sinh động, phong phú, vừa gắn với sinh hoạt thường ngày, vừa gắn với những sự kiện gây ảnh hưởng lớn đến đời sống chung của nhân loại.)

- Những ý kiến sáng giá nào có thể trích dẫn? (Bài viết tham khảo đã trích dẫn nhận định có tầm khái quát rất cao của Gioóc-giơ Vơ-nát-xki).

- Có thể bàn về vấn đề từ góc nhìn trái chiều như thế nào? (Bài viết tham khảo nêu ý kiến từ một góc nhìn khác: Xu hương toàn cầu hóa đưa đến nhiều hệ lụy không mong muốn.)

- Việc nhận thức sâu sắc về vấn đề có ý nghĩa như thế nào đối với mỗi người, trước hết là với chính người viết?

Lập dàn ý

Mở bài: Nêu vấn đề cần bàn luận, hướng bàn luận và ý nghĩa chung của việc bàn luận về vấn đề. Bạn có thể giới thiệu vấn đề theo cách trực tiếp như bài viết tham khảo ở Bài 3 hoặc theo cách gián tiếp như bài viết tham khảo ở Bài 4 này. Dù theo cách giới thiệu nào thì phần Mở bài không được dài dòng và cần giúp người đọc nắm rõ ngay từ đầu bài viết sẽ bàn luận về vấn đề gì.

Thân bài:

- Miêu tả khái quát hoàn cảnh đời sống làm nảy sinh vấn đề.

- Phân tích lần lượt từng khía cạnh vấn đề theo trình tự từ hẹp đến rộng hoặc từ rộng đến hẹp với những lí lẽ và bằng chứng phù hợp.

- Làm rõ sự cần thiết phải nhận thức đầy đủ về vấn đề.

- Nêu trải nghiệm của bản thân với vấn đề được bàn luận.

- Bàn luận vấn đề từ góc nhìn trái chiều.

Kết bài: Tóm tắt những luận điểm chính đã trình bày và khẳng định ý nghĩa của vấn đề trên cơ sở thu thập nhiều tư liệu và bằng chứng mới.

3. Viết

- Bám sát dàn ý đã lập để viết, có thể điều chỉnh các nhận xét, đánh giá cho phù hợp với những bằng chứng được đưa ra.

- Mỗi luận điểm cần được triển khai thành một đoạn văn, có câu chủ đề với các ý nhỏ triển khai chủ đề.

- Thường xuyên chú ý mạch lạc và liên kết của bài viết, sử dụng chính xác và đúng chỗ các phương tiện liên kết.

- Việc trích dẫn các ý kiến bàn về vấn đề (nếu có) cần đảm bảo tính trung thực, không cắt xén, có ghi nguồn đầy đủ, chính xác (phần trích dẫn trực tiếp phải được đặt trong ngoặc kép).

- Chú ý sử dụng hình thức đối thoại (với các quan điểm khác) nhằm làm cho vấn đề trở nên nổi bật và sắc nét.

- Có thể vận dụng linh hoạt các yếu tố tự sự và biểu cảm, nhất là khi đề cập những trải nghiệm của bản thân để làm tăng tình thuyết phục của lập luận.

Bài viết tham khảo

Trong xã hội hiện đại, khi con người phải đối mặt với áp lực học tập, công việc và nhịp sống ngày càng nhanh, sức khỏe không còn chỉ là điều kiện tự nhiên mà trở thành kết quả của sự chủ động rèn luyện. Vì vậy, việc quan tâm và chăm sóc cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần là một yêu cầu thiết yếu để mỗi người có thể sống tích cực, hiệu quả và bền vững.

Sức khỏe thể chất là trạng thái cơ thể khỏe mạnh, dẻo dai, ít bệnh tật; còn sức khỏe tinh thần là sự cân bằng về cảm xúc, tâm lí, khả năng kiểm soát stress và duy trì thái độ sống tích cực. Chủ động rèn luyện sức khỏe thể chất và tinh thần nghĩa là mỗi người ý thức được giá trị của sức khỏe, từ đó tự giác xây dựng thói quen sống lành mạnh, không phụ thuộc hoàn toàn vào hoàn cảnh hay khi cơ thể đã suy kiệt mới bắt đầu quan tâm.

Trong cuộc sống hiện nay, việc rèn luyện sức khỏe thể chất giúp con người có đủ năng lượng để học tập, lao động và thích ứng với cường độ làm việc cao. Thể chất khỏe mạnh là nền tảng để con người phát triển trí tuệ, nâng cao hiệu quả công việc và hạn chế bệnh tật. Bên cạnh đó, sức khỏe tinh thần giữ vai trò không kém phần quan trọng. Một tinh thần vững vàng giúp con người đối diện với áp lực, thất bại và biến cố mà không rơi vào bi quan, chán nản. Khi tinh thần ổn định, con người sẽ suy nghĩ tích cực hơn, ứng xử hài hòa hơn và sống có trách nhiệm hơn với bản thân và xã hội.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, còn xem nhẹ việc chăm sóc sức khỏe. Lối sống ít vận động, thức khuya, lệ thuộc vào thiết bị điện tử cùng với căng thẳng kéo dài đã khiến nhiều người suy giảm cả thể chất lẫn tinh thần. Không ít người rơi vào trạng thái mệt mỏi, stress, thậm chí trầm cảm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Để chủ động rèn luyện sức khỏe, mỗi người cần bắt đầu từ những việc đơn giản nhưng thiết thực: duy trì chế độ ăn uống khoa học, luyện tập thể dục thể thao thường xuyên, sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lí. Đồng thời, cần biết chăm sóc đời sống tinh thần bằng cách giữ suy nghĩ tích cực, chia sẻ cảm xúc, tránh áp lực quá mức và tìm kiếm sự cân bằng trong cuộc sống. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần tạo môi trường lành mạnh để con người có điều kiện rèn luyện và bảo vệ sức khỏe toàn diện.

Chủ động rèn luyện sức khỏe thể chất và tinh thần là biểu hiện rõ nét của lối sống tích cực trong xã hội hiện đại. Khi mỗi người biết trân trọng và chăm sóc sức khỏe của mình, họ không chỉ sống tốt hơn cho bản thân mà còn góp phần xây dựng một xã hội năng động, nhân văn và phát triển bền vững.

4. Chỉnh sửa, hoàn thiện

Đối chiếu với yêu cầu của kiểu bài và dàn ý đã lập đề:

- Bổ sung những ý cần thiết hay lược bỏ những ý đi xa vấn đề chính cần bàn luận.

- Kiểm tra tính chặt chẽ, hợp lí của bố cục; có thể đảo vị trí các đoạn, các câu nếu thấy cần thiết nhằm đảm bảo sự liền mạch, logic của lập luận.

- Triển khai hoàn chỉnh những ý còn sơ sài.

- Thay thế phương tiện liên kết chưa được dùng chính xác và bổ sung phương tiện liên kết cần thiết, phù hợp.

- Sửa các lỗi chính tả, diễn đạt và trình bày (nếu có).

Bài giảng: Viết bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội (Hình thành lối sống tích cực trong xã hội hiện đại) - Cô Trang Thủy (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 11 Kết nối tri thức ngắn nhất, hay khác:

• Thảo luận về một vấn đề trong đời sống (Hình thành lối sống tích cực trong xã hội hiện đại)

• Củng cố, mở rộng trang 122

• Thực hành đọc: Nàng Ờm nhắn nhủ

• Tri thức ngữ văn trang 125

• Sống, hay không sống – đó là vấn đề

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 11 hay khác:

• Soạn văn 11 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 11 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn Chuyên đề Văn 11 Kết nối tri thức
• Giải lớp 11 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 11 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 11 Cánh diều (các môn học)

---