Cách cải thiện kỹ năng nghe tiếng Anh ngay tại nhà

Luyện nghe tiếng Anh tại nhà không hề khó nếu bạn biết chọn phương pháp phù hợp và duy trì thói quen đều đặn. Bài viết sau đây, VietJack sẽ chia sẻ những cách luyện nghe hiệu quả, dễ áp dụng cho mọi trình độ. Với các gợi ý này, bạn có thể cải thiện kỹ năng nghe một cách tự nhiên ngay trong môi trường quen thuộc của mình.

Cách cải thiện kỹ năng nghe tiếng Anh ngay tại nhà

Cách cải thiện kỹ năng nghe tiếng Anh ngay tại nhà

1. Những rào cản thường gặp khi rèn luyện kỹ năng Listening

Chắc chắn bạn đã từng gặp phải tình trạng “luyện nghe mãi không lên band” nhưng không biết phải khắc phục từ đâu. Sau đây là 5 lỗi sai phổ biến khiến bạn luyện nghe mãi không tiến bộ. 

1.1. Hạn chế về vốn từ vựng

Một trong những nguyên nhân đầu tiên khiến việc lắng nghe tiếng Anh trở nên khó khăn là sự hạn chế về vốn từ của bạn. Nếu có quá nhiều từ vựng mới trong Audio, khá chắc bạn sẽ không thể hiểu rõ nội dung của đoạn Audio đó. 

Một tình huống khác đó là mặc dù bạn biết nghĩa của từ đó, nhưng khi nghe bạn lại không thể nhận biết được chúng. Điều này là do khi gặp một từ mới, chúng ta thường chỉ nhìn và tra nghĩa của từ đó, mà không tập trung vào cách từ đó được phát âm. Do đó, khi gặp lại từ vựng đó trong bài nghe, bạn có thể không nhận ra từ đó.  

Để khắc phục tình trạng này, khi học từ mới hãy chú ý vào việc học kỹ phát âm, chính tả, nghĩa và thường xuyên ôn luyện chúng thay vì chỉ tập trung vào cách viết và nghĩa.

1.2. Mong muốn hiểu nghĩa của từng từ 

Hiểu lầm phổ biến tiếp theo mà nhiều người học tiếng Anh gặp phải đó là cần phải hiểu từng từ để nắm vững nội dung của cả một đoạn nghe.

Tuy nhiên, nếu bạn đang cố gắng tập trung nghe từng từ và bị xao nhãng bởi chỉ một từ mà bạn không biết, rất có khả năng bạn sẽ bị gián đoạn và bỏ lỡ toàn bộ thông tin quan trọng trong bài nghe. 

Để khắc phục vấn đề này, khi bạn thực hiện việc luyện nghe tiếng Anh hàng ngày, hãy tập trung vào các từ khoá, ngữ cảnh và kiến thức trước đó mà bạn đã biết. Những yếu tố này sẽ giúp bạn nắm bắt ý chính của bài nghe mà không cần phải hiểu hết từng từ.

1.3. Không nắm vững kiến thức ngữ pháp

Do tiếng Anh không phải ngôn ngữ bản địa của bạn nên cấu trúc ngữ pháp của nó sẽ có đôi phần khác biệt so với tiếng Việt. Nếu không nắm vững các cấu trúc ngữ pháp, việc hiểu nội dung của bài nghe sẽ trở nên khó khăn.

Ví dụ:

Hãy xem xét câu sau: “Although she had studied hard, she didn't pass the exam.” (Mặc dù cô ấy đã học chăm chỉ, nhưng cô ấy không đỗ kỳ thi.)

Nếu bạn biết nghĩa của các từ trong câu, nhưng không hiểu cấu trúc ngữ pháp “Although... she didn't pass” bạn có thể gặp khó khăn trong việc diễn dịch đúng câu này. Điều này là do bạn cần hiểu rõ cách cấu trúc ngữ pháp kết hợp để hiểu ý nghĩa toàn bộ câu. Thiếu kiến thức về ngữ pháp có thể làm trở ngại cho quá trình luyện nghe và hiểu tiếng Anh.

1.4. Không quen với nhiều accent khác nhau 

Tiếng Việt và tiếng Anh đều có nhiều biến thể giọng ngôn từ các khu vực và miền khác nhau. Một số liệu thống kê chỉ ra rằng hơn nửa người học tiếng Anh cảm thấy giọng điệu, hay còn gọi là “accent” là một trong những yếu tố gây ảnh hưởng lớn nhất đến khả năng nghe hiểu. Một từ có thể được phát âm theo nhiều cách khác nhau, tùy thuộc vào vùng miền.

Nếu bạn đã quen với giọng Anh-Mỹ, việc nghe tiếng Anh-Ấn hoặc tiếng Anh-Anh, Anh-Úc sẽ khó khăn bởi bạn có thể không nhận diện được cách âm thanh bị biến đổi, và việc nhận ra những sự khác biệt này có thể mất nhiều thời gian luyện tập.

1.5. Thiếu kiến thức nền tảng 

Việc thiếu hụt kiến thức nền liên quan đến các lĩnh vực như khoa học, văn hóa, kinh tế, chính trị, tôn giáo là một nguyên nhân gây khó khăn trong việc luyện nghe tiếng Anh. Trong số các lĩnh vực này, kiến thức về văn hóa đóng vai trò quan trọng nhất vì nó ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp.

Văn hóa và ngôn ngữ luôn có mối quan hệ mật thiết. Những sự khác biệt về văn hóa không chỉ ảnh hưởng đến khả năng nghe mà còn ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh khác của tiếng Anh như khả năng nghe hiểu, nắm bắt ý kiến của người nói. 

2. Những cách để luyện nghe tiếng Anh hiệu quả tại nhà

2.1. Cải thiện phát âm

Đây là điều đầu tiên mà các bạn cần phải làm. Nhận biết âm một cách chính xác sẽ giúp bạn nghe được âm đó.

Nếu bạn có thể phát âm chuẩn từ “environment” có nghĩa bạn có thể ngay lập tức nhận ra từ này bao gồm những âm nào, trọng âm ở đâu, ngữ điệu như thế nào khi nghe từ đó.

Tuy nhiên để học phát âm từng âm một thì sẽ chắc chắn rất chán, và chúng ta hoàn toàn có thế thay đổi cách học của mình bằng “PHƯƠNG PHÁP SHADOWING”.

Khi xem phim, nghe đài, xem Youtube,... các bạn hãy để ý người bản xứ họ phát âm như thế nào, họ chuyển động miệng và môi ra sao, sau đó bắt chước lại y hệt cách mà họ phát âm. Liên tục luyện đi luyện lại nhiều lần, bạn sẽ phải ngạc nhiên vì tốc độ cải thiện của mình đó.

2.2. Nghe mọi lúc mọi nơi

Để cải thiện kỹ năng nghe, chắc chắn bạn sẽ phải nghe nhiều, nghe chủ động, nghe bị động, mọi lúc, mọi nơi.

Bạn có thể nghe thông qua news, podcasts, bài hát, audiobooks,... Bạn hãy để tai mình “ngập” trong tiếng Anh. Đây được gọi là “passive listening” - nghe bị động, và cách này có ít nhất hai lợi ích:

- Giúp tai bạn làm quen với sound - âm, stress - trọng âm, intonation - ngữ điệu. Khi tai bạn đã quen thì chắc chắn kỹ năng nghe của bạn sẽ được cải thiện.

- Giúp bạn xây dựng vốn từ vựng. Nghe càng nhiều thì bạn càng biết được nhiều từ hơn. Biết càng nhiều, hiểu càng nhiều, và trình nghe sẽ tăng lên.

Hãy bắt đầu nghe những nội dung mà bạn thích, sau đó, bạn có thể chuyển sang nhiều topic khác nhau.

Bạn cũng nên đọc nhiều tài liệu khác nhau để mở rộng input - đầu vào, cũng là kiến thức nền - background knowledge, việc này sẽ giúp bạn cải thiện được kỹ năng nghe.

Tạo thói quen luyện nghe tiếng Anh hàng ngày. Nên nhớ rằng tai bạn cần thời gian để làm quen và ngấm, và “practice makes perfect”.

2.3. Xem phim với phụ đề tiếng Anh

Có rất nhiều bộ phim lấy bối cảnh từ trong đời sống vì vậy ngôn ngữ trong phim cũng là ngôn ngữ đời thường, tự nhiên hơn so với trong sách vở. Xem phim sẽ giúp bạn học các bạn học từ vựng, ngữ pháp và phát âm một cách tốt hơn. Ngoài ra nó cũng sẽ giúp bạn cải thiện phát âm của mình rất nhiều, vì phát âm rất quan trọng khi nghe bởi vì nó sẽ quyết định xem bạn có nhận ra được âm hay không.

Ngoài ra, bạn nên sử dụng phụ đề tiếng Anh. Khi đọc từ và đồng thời nghe từ đó được phát âm sẽ giúp bạn cải thiện kỹ năng nghe - hiểu. Nếu như bạn bị miss mất một thông tin, bạn chỉ cần dừng và tua lại. Phụ đề cũng sẽ giúp bạn đọc theo phim, nhưng đừng phụ thuộc quá vào sub vì bạn vẫn đang luyện kỹ năng nghe hiểu, không phải đọc hiểu.

Nếu bạn không thích xem phim, thì hoàn toàn có thể xem show truyền hình bằng tiếng Anh. Những người ở level mới bắt đầu nên chọn chương trình thiếu nhi để xem. Ngôn ngữ cho trẻ em thì rất đơn giản và được trình bày màu mè và nhiều tranh ảnh. Bạn có thể dễ dàng nghe và hình dung với tranh ảnh, và điều này cũng giúp bạn tăng khả năng nghe rất nhiều.

Một số những show tiếng Anh mà các bạn có thể tham khảo:
“Friends”
“How I met your mother”
The Ellen DeGeneres Show
TED

2.4. Luyện nói

Hai cách trên được gọi là “passive listening” - nghe bị động. Và chúng ta cũng sẽ phải nghe chủ động bằng cách nghe và phản ứng lại với những gì mình vừa nghe.

Nghe và nói cùng một lúc sẽ giúp bạn luyện tập phản xạ tốt hơn thông qua những cuộc đối thoại, và nó cũng sẽ thú vị hơn so với việc nghe bị động.

Khi nghe, bạn có thể đoán xem đối phương chuẩn bị nói gì, phân tích, tổng hợp dựa trên những thông tin được đưa ra trước đó. Đây cũng được xem là những chiến lược hiệu quả để cải thiện kỹ năng nghe.

Nghe và nói luôn đi cùng với nhau. Nếu như có thể nói một từ thì bạn có thể nghe nó một cách rõ ràng, và điều này luôn đúng. Và nếu bạn có cơ hội nói chuyện với người bản xứ thì bạn có thể học tiếng Anh chuẩn từ họ.

Các bạn có thể tham khảo một số trang web sau để có thể nói chuyện với người bản xứ nhé:

mylanguageexchange.com

conversationexchange.com

www.language-exchanges.org 

www.speaky.com

www.interpals.net

2.5. Luyện nghe sâu

Luyện nghe sâu có nghĩa là bạn nghe đi nghe lại một nội dung một cách chủ động. Ngôn ngữ được xây dựng trên nền tảng nhận thức và thói quen. Việc này có thể giúp bạn tăng cường trí nhớ về từ vựng, các cụm từ, cấu trúc và phát âm.

Để chọn tài liệu nghe phù hợp với mình bạn nên:

- Chọn nội dung mà bạn yêu thích

- Chọn nội dung mà không quá phức tạp, nên chọn nội dung bạn có thể nghe được tầm 70% trở lên.

2. 6. Minimalist guide to listening - Tập nghe “nhớ lại liên tục”

Các bước vô cùng đơn giản:

Bước một: Kiếm một file nghe có chủ đề thú vị đi kèm transcript phù hợp với trình độ của bạn.

Thay vì dành hàng giờ ngồi nghe một đoạn hội thoại chán ngắt lấy ra từ đề IELTS thì bạn hoàn toàn có thể chọn một audio với chủ đề mà bạn quan tâm. Các podcast nước ngoài thường làm với mục đích giải trí nên khối lượng thông tin được điều tiết rất hợp lý, bạn có thể vừa nghe vừa học hỏi thêm được nhiều điều mà không cảm thấy chán.

Bước hai: Đọc hiểu hết transcript audio.

Ở bước này, bạn đọc transcript như một văn bản thông thường. Có từ gì không hiểu bạn tra hết ra. Mục tiêu ở đây là hiểu rõ nằm lòng mình sẽ nghe gì.

Bước ba: Nghe audio và nhại theo.

Sau khi đã hiểu rõ file audio, bạn cắm tai nghe vào và tập nhại theo lời audio đó. Bạn có thể nghe vào thời gian rảnh, khi tập thể dục hay khi di chuyển bằng phương tiện công cộng. Bạn nên nghe cả ngày cho đến khi thấy bản thân nhại theo lời người dẫn thì là thành công rồi đó. Lúc này bạn có thể chọn file mới. Qua việc nhại lại cách đọc audio, bạn dần học được luôn cách nói của người bản ngữ, giúp cải thiện speaking.

2.7. Chơi các trò chơi tiếng Anh trực tuyến

Các trò chơi trực tuyến nhằm cải thiện kỹ năng nghe tiếng Anh cung cấp trải nghiệm tương tác thú vị cho những người học. Ngoài ra, các trò chơi nghe cũng mang đến cho bạn một động lực để giành chiến thắng, bạn sẽ cảm thấy phấn khích và muốn tiếp tục luyện nghe tiếng Anh nhiều hơn nữa. Dưới đây là một vài trang web dành cho bạn:

britishcouncil: trang web này chứa các bài tập luyện nghe đơn giản cho người mới bắt đầu. Thực hành hiểu từ vựng cơ bản cho trường học, công việc, các đối tượng hàng ngày,....

TeachThis: Những trò chơi này được thiết kế cho các lớp học tiếng Anh, nhưng nếu bạn có một nhóm bạn để thực hành tiếng Anh với bạn.

Randall’s ESL Cyber Listening Lab: Trang web này là một bài kiểm tra nghe và có các câu hỏi tiếng Anh để giúp bạn thực hành. Họ tổ chức theo cấp độ, từ cơ bản đến nâng cao dành cho tất cả mọi người đều có thể học tiếng Anh.

Khi áp dụng đúng phương pháp và luyện nghe mỗi ngày, bạn sẽ cảm nhận rõ khả năng tiếp nhận tiếng Anh được nâng lên từng bước. Bạn có thể xem thêm nhiều tài liệu và tips hữu ích khác do VietJack chia sẻ để tối ưu quá trình tự học và đạt được kết quả tốt hơn. Đây sẽ là nền tảng giúp việc nghe tiếng Anh trở nên dễ dàng và thú vị hơn.

Xem thêm các thông tin mới nhất về kỳ thi IELTS:

• Cách chinh phục dạng bài Short answer question trong bài thi IELTS Listening

• Cách chinh phục dạng bài Labeling Plan, Map, Diagrams trong bài thi IELTS Listening

• Cách chinh phục dạng bài Pick from a list trong bài thi IELTS Listening

• Bỏ túi bí kíp tăng tốc điểm IELTS Listening

• Top 14 bộ sách luyện nghe IELTS tốt nhất

• Bộ từ vựng IELTS Listening theo chủ đề

---