Soạn bài Thực hành một số phép tu từ cú pháp ngắn nhất năm 2021

Soạn bài Thực hành một số phép tu từ cú pháp ngắn nhất năm 2021

A. Soạn bài Thực hành một số phép tu từ cú pháp (ngắn nhất)

I. Phép lặp cú pháp

Quảng cáo
Cài đặt app hocmai

Bài 1 (trang 150, 151 sgk Ngữ văn 12 Tập 1):

a. Những câu lặp cú pháp

  + câu 1 và 3: Sự thật là .... nước ta/ dân ta....đã......

  +câu 4 và 5: Dân ta đã/ lại.........

→ Tác dụng: nhấn mạnh, tô đậm tính khẳng định; giúp cho lời văn hài hoà, nhịp nhàng, bổ sung cho nhau.

b. Những câu lặp cú pháp trong đoạn thơ b là:

  + Câu 1 và 2

  + Câu 3, 4, 5

→ Tác dụng: nhấn mạnh và khẳng định niềm tự hào và tình yêu tha thiết đất nước của nhà thơ.

c. Trong đoạn thơ c, cấu trúc câu được lặp lại là: Nhớ sao...

→ Tác dụng: làm cho nỗi nhớ của người về xuôi đối với quê hương cách mạng Việt Bắc thêm thiết tha sâu nặng.

Quảng cáo

Bài 2 (trang 151 sgk Ngữ văn 12 Tập 1):

- Giống nhau: đều sử dụng phép lặp kết cấu cú pháp.

- Khác nhau:

  + Về số lượng tiếng:

   • Ở câu đối, thơ Đường luật, văn biền ngẫu (và ở nhiều câu tục ngữ), số lượng tiếng trong câu trước và câu sau phải bằng nhau.

   • Trong văn xuôi và thơ tự do thì những câu lặp kết cấu cú pháp với nhau không nhất thiết phải có số lượng tiếng bằng nhau tuyệt đối.

  + Về từ loại và cấu tạo của các từ:

   • Ở câu đối, thơ Đường luật, văn biền ngẫu trong những câu lặp kết cấu cú pháp với nhau, các từ tương ứng phải cùng từ loại, cùng kiểu cấu tạo từ

   • Trong văn xuôi và thơ tự do, ở những câu kết cấu cú pháp, sự đối xứng về từ loại và cấu tạo từ không nhất thiết ở mức độ nghiêm ngặt tuyệt đối

  + Về nhịp điệu:

   • trong câu đối, thơ Đường luật, văn biền ngẫu, ở những câu lặp kết cấu cú pháp thì kết cấu nhịp điệu cũng lặp ở mức độ rõ ràng

   • Trong văn xuôi, thơ tự do, ở những câu lặp kết cấu cú pháp, kết cấu nhịp điệu không nhất thiết lặp

Quảng cáo

Bài 3 (trang 151 sgk Ngữ văn 12 Tập 1):

Con nhớ anh con, người anh du kích...

Con nhớ em con, thằng em liên lạc

                              (Chế Lan Viên)

→ Phép lặp cú pháp: Con nhớ...... góp phần thể hiện nỗi nhớ da diết của chủ thể trữ tình khi nhớ về Tây Bắc

II. Phép liệt kê

a. Đoạn văn trong Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn: kết hợp phép lặp với phép liệt kê: ...thì ta...; ...thì cùng nhau...

→ Hiệu quả : bày tỏ nỗi lòng của tác giả, làm nổi bật sự quan tâm, đối đãi chu đáo của Trần Quốc Tuấn đối với tướng sĩ: cho áo, cho cơm, thăng chức, ...

b. Đoạn văn trong Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh:

- Sử dụng phép liệt kê (hàng loạt câu kể tội ác của thực dân Pháp)

- Sử dụng phép lặp cú pháp.

→ Hiệu quả: lên án và tố cáo tội ác về chính trị của thực dân Pháp đối với nhân dân ta., truyền tới người đọc, người nghe lòng căm thù cao độ và sâu sắc.

III. Phép chêm xen

Bài 1 (trang 152, 153 sgk Ngữ văn 12 Tập 1):

- Các bộ phận in đậm trong các câu a, b, c, d đặt ở vị trí giữa, cuối câu và sau bộ phận được chú thích

- Chúng được tách ra bằng ngữ điệu khi nói hay đọc, khi viết thì được tách ra bằng dấu phẩy, dấu ngoặc đơn hoặc dấu ngang.

- Chúng có tác dụng ghi chú hoặc giải thích cho từ ngữ đi trước, bổ sung thêm sắc thái tình cảm, cảm xúc của người viết.

Bài 2 (trang 153 sgk Ngữ văn 12 Tập 1):

Tố Hữu- ngọn cờ đầu của thơ ca cách mạng Việt Nam- đã để lại cho thi đàn dân tộc một khối lượng thơ ca khá đồ sộ. Thơ ca ông là bằng chứng sinh động về sự kết hợp hài hòa hai yếu tố cách mạng và dân tộc trong sáng tạo thi ca. Qua phong cách thơ Tố Hữu có thể thấy một thành tựu xuất sắc của thơ ca cách mạng, một nền thơ luôn coi vận mệnh dân tộc là lẽ sống lớn nhất.

Xem thêm các bài soạn Thực hành một số phép tu từ cú pháp hay, ngắn khác:

B. Kiến thức cơ bản

1. Phép lặp cú pháp

Là biện pháp tu từ tạo ra những câu văn đi liền nhau trong văn bản, cùng một kết cấu nhằm nhấn mạnh ý và tạo sự nhịp nhàng, cân đối cho văn bản.

Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm

Nhóm niềm yêu thương khoai sắn ngọt bùi

Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui

Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ

suy ra Lặp cấu trúc “nhóm…” nhằm mục đích nhấn mạnh sự quan tâm, chăm sóc, yêu thương của người bà dành cho cháu

2. Đảo ngữ

Đảo ngữ là biện pháp tu từ đổi trật tự cấu tạo ngữ pháp thông thường của câu, nhằm nhấn mạnh ý, khiến câu văn thêm sinh động, gợi cảm, hài hòa

Mọc giữa dòng sông xanh

Một bông hoa tím biếc

suy ra Đảo động từ mọc nhằm nhấn mạnh sự sống mạnh mẽ trỗi dậy

3. Phép liệt kê

Là biện pháp tu từ chỉ sự sắp xếp các đơn vị lời nói cùng loại kế tiếp nhau để gây ấn tượng mạnh về hình ảnh, cảm xúc

Vd: Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung

Không giết được em người con gái anh hùng!

suy ra Nhấn mạnh sự gan dạ, kiên cường của người nữ chiến sĩ cộng sản

4. Chêm xen

Là chêm vào câu nói một cụm từ không trực tiếp có quan hệ ngữ pháp trong câu, có tác dụng rõ rệt bổ sung thông tin cần thiết, bộc lộ cảm xúc, thường đứng sau dấu gạch nối trong ngoặc đơn

“Cô bé nhà bên (có ai ngờ)

Cũng vào du kích!”

suy ra Bộc lộ sự ngỡ ngàng, xúc động, yêu mến một cách kín đáo

5. Câu hỏi tu từ

Hình thức là câu hỏi nhưng không nhằm mục đích để hỏi

Đám cưới chuột đang tưng bừng rộn rã

Bây giờ tan tác về đâu?

suy ra Nhấn mạnh cảnh ngộ mất mát, chia lìa, tan hoang của quê hương trong chiến tranh

6. Phép đối

- Là cách sử dụng từ ngữ, hình ảnh, các thành phần câu, vế câu song song, cân đối trong lời nói nhằm tạo hiệu quả diễn đạt: nhấn mạnh, gợi liên tưởng, sinh động, tạo nhịp điệu cho lời nói

Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao

-> Tương phản: khôn >< dại, vắng vẻ >< lao xao, nhằm nhấn mạnh quan niệm sống của tác giả.

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 12 ngắn nhất năm 2021 hay khác:

Ngân hàng trắc nghiệm miễn phí ôn thi THPT Quốc Gia tại khoahoc.vietjack.com

CHỈ CÒN 250K 1 KHÓA HỌC BẤT KÌ, VIETJACK HỖ TRỢ DỊCH COVID

Tổng hợp các video dạy học từ các giáo viên giỏi nhất - CHỈ TỪ 399K tại khoahoc.vietjack.com

Tổng đài hỗ trợ đăng ký khóa học: 084 283 45 85


Các loạt bài lớp 12 khác