Mưa - Ngữ văn lớp 6

Mưa

Nhằm mục đích giúp học sinh nắm vững kiến thức trọng tâm Ngữ văn lớp 6, VietJack biên soạn tài liệu tác giả, tác phẩm Mưa trình bày đầy đủ, chi tiết về bố cục, tóm tắt, dàn ý, đôi nét về tác giả, thể loại, dàn ý đọc hiểu văn bản, sơ đồ tư duy và bài văn phân tích mẫu về tác phẩm. Hi vọng qua loạt bài này sẽ giúp bạn dễ dàng soạn bài Mưa.

A. Nội dung tác phẩm

Nội dung bài thơ: Bài thơ miêu tả chính xác và sinh động cảnh vật thiên nhiên trước và trong cơn mưa rào ở làng quê. Bài thơ thể hiện tài năng quan sát và miêu tả thiên nhiên một cách hồn nhiên, tinh tế và độc đáo của Trần Đăng Khoa.

B. Đôi nét về tác phẩm

1. Tác giả: Trần Đăng Khoa sinh năm 1958, quê ở huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, năng khiếu thơ nảy nở từ rất sớm.

- Từ lúc là học sinh Tiểu học đã có rất nhiều bài thơ đăng báo và tập thơ đầu được in năm 1968, lúc nhà thơ mới mười tuổi.

2. Tác phẩm

a) Xuất xứ: Bài “ Mưa” được rút từ tập thơ đầu tay “ Góc sân và khoảng trời” của tác giả.

b) Thể thơ: Tự do

c) Bố cục: 3 phần

- Phần 1: Từ đầu đến “ nhảy múa”: Khung cảnh lúc trời sắp mưa

- Phần 2: Tiếp theo đến “ cây lá hả hê” : Khung cảnh lúc trời đổ mưa.

- Phần 3: Còn lại: Khung cảnh con người trong cơn mưa.

d) Phương thức biểu đạt: Tự sự kết hợp với miêu tả.

e) Giá trị nội dung:

Bài thơ miêu tả chính xác và sinh động cảnh vật thiên nhiên trước và trong cơn mưa rào ở làng quê. Bài thơ thể hiện tài năng quan sát và miêu tả thiên nhiên một cách hồn nhiên, tinh tế và độc đáo của Trần Đăng Khoa.

f) Giá trị nghệ thuật

- Sử dụng phép nhân hóa

- Thể thơ tự do

- Nhịp thơ ngắn và nhanh.

C. Đọc hiểu văn bản

1. Khung cảnh lúc trời sắp mưa

- Các con vật đang rối rít tìm nơi trú: Con mối bay ra, gà con rối rít tìm nơi ẩn nấp, kiến hành quân đầy đường.

- Cây cối: Cây mía múa gươm, lá khô, cỏ gà rung tai nghe, bụi tre tần ngần gỡ tóc, hàng bưởi đu đưa bế lũ con, cây dừa sải tay bơi, ngọn mùng tơi nhảy múa.

- Bầu trời mặc áo ráp đen ra trận, chớp rạch ngang trời khô khốc, sấm ghé xuống sân cười khanh khách.

=> Cảnh vật trước cơn mưa được miêu tả thật sinh động. Cảnh tượng một cuộc ra trận dữ dội với khí thế mạnh mẽ, khẩn trương.

2. Khung cảnh lúc trời đổ mưa

- Âm thanh: ù ù như tiếng xay lúa, lộp bộp.

- Đất trời: mù trắng nước, mưa chéo mặt sân

- Con vật: Cóc nhảy chồm chồm, chó sủa.

- Cây cối: hả hê.

=> Cảnh trong cơn mưa được miêu tả sinh động, chính xác, chân thật.

3. Hình ảnh con người trong cơn mưa

- Hình ảnh con người ở đây là người cha đi cày về hiện lên dáng vẻ thật lớn lao, vững vàng giữa khung cảnh thiên nhiên dữ dội đầy sấm chớp.

- Nghệ thuật ẩn dụ khoa trương. Người cha đi cày về dưới trời mưa đã được tác giả nhìn như là “ Đội sấm/ Đội chớp/ Đội cả trời mưa..”

=> Con người có tầm vóc lớn lao và tư thế hiên ngang, sức mạnh to lớn có thể sánh với thiên nhiên vũ trụ.