Giáo án bài Đoàn thuyền đánh cá (Tiết 1) - Giáo án Ngữ văn lớp 9

Giáo án bài Đoàn thuyền đánh cá (Tiết 1)

Tải word giáo án: Đoàn thuyền đánh cá (Tiết 1)

I. Mục tiêu bài học

- Thông qua bài học giúp học sinh hiểu đuợc:

1. Kiến thức

- HS có những hiểu biết bước đầu về t/g Huy Cận và h/c ra đời của bài thơ.

- Bố cục của bài thơ và hình ảnh ng lao động trong thiên nhiên.

- Cảm hứng về lao động, đa dạng trước cuộc sống mới, ngôn ngữ tinh tế

2. Kĩ năng

- Đoc diễn cảm một t/p thơ hiện đại. Phân tích đc một số chi tiết nghẹ thuật trong bài thơ.

3. Thái độ

- Gd ý thức ham học biết yêu thiên nhiên, yêu lao động và tự hào về đất nước, con người lao động.

II. Chuẩn bị tài liệu

1. Giáo viên

   + Soạn bài, đọc các tài liệu tham khảo, tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng.

2. Học sinh

   + Đọc trước bài, chuẩn bị bài (trả lời câu hỏi đọc hiểu, làm bài tập sách GK)

III. Tiến trình tổ chức dạy học

1. Ổn định tổ chức

* Kiểm diện: Sĩ số

9A:

9C:

2. Kiểm tra

- GV kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh

H: Hãy nêu những cảm nhận của em về hình ảnh những chiến sĩ lái xe Trường Sơn trong bài: “Bài thơ về tiểu độ xe không kính”?

3. Bài mới

- Đoàn thuyền đánh cá là 1 bài thơ đặc sắc trong chùm thơ của Huy Cận viết về vùng trời, vùng mỏ, vùng biển Quảng Ninh- Hạ Long ca ngợi cuộc sống lao động tập thể tràn ngập niềm vui lãng mạn, hào hứng của những người dân đánh cá xa bờ.

Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần đạt

HĐ1. HDHS đọc và tìm hiểu chú thích

- GV hướng dẫn hs cách đọc: giọng vui, phấn chấn nhịp vừa phải

Khổ 2, 3, 7 giọng đọc cần cao hơn , nhịp nhanh hơn

Gv đọc mẫu 1 đoạn - 2hs đọc văn bản

Gv nhận xét cách đọc

I. Đọc và tìm hiểu chú thích

1. Đọc:

- HS đọc chú thích SGK

? Em hãy nêu những nét cơ bản về nhà thơ Huy Cận?

2. Chú thích

a) Tác giả: Tên đầy đủ là Cù Huy Cận (1919 - 2005) quê Hà Tĩnh

- Ông là nhà thơ nổi tiếng của phong trào Thơ mới với tập "Lửa thiêng" 1940

- Thơ ca sau cách mạng tràn ngập niềm vui tươi, tình yêu cuộc sống là 1 trong những nhà thơ tiêu biểu của nền thơ ca hiện đại VN

- Năm 1996 ông được trao tặng giải thưởng HCM về văn học nghệ thuật

- Tác phẩm chính: Lửa thiêng (1940); Trời mỗi ngày lại sáng(1958)

H: Bài thơ được ra đời trong hoàn cảnh nào? in trong tập thơ nào của tgiả? (HC có chuyến đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ QNinh . Sau đó hồn thơ HC thực sự nảy nở trở lại và dồi dào trong cảm hứng về TN đất nước lao động và niềm vui trước cuộc sống mới)

- GV so sánh 2 bài thơ: Tràng Giang (trước CMT8) và Đoàn thuyền đánh cá (sau CMT8)

b) Tác phẩm:

- Bài thơ được sáng tác năm 1958 và in trong tập "Trời mỗi ngày lại sáng" nhân chuyến ông đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ QNinh

c) Từ khó( SGK)

Hđ2. HDHS đọc - hiểu văn bản:

- Bài thơ được triển khai theo trình tự chuyến ra khơi của đoàn thuyền đánh cá.

H: Dựa vào trình tự ấy xác định bố cục của bài thơ? Nội dung của mỗi đoạn là gì?

II. Đọc hiểu văn bản

1. Thể loại - Phương thức biểu đạt

- Thơ tự do

- PTBĐ: Biểu cảm+kết hợp miêu tả

2. Bố cục:

* Gồm 3 đoạn:

- Hai khổ đầu : Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tâm trạng náo nức của con người

- Bốn khổ tiếp: Cảnh hoạt động của đoàn thuyền trên biển ban đêm

- Khổ cuối: Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về.

- HS đọc diễn cảm 2 khổ thơ đầu

Bài thơ là những bức tranh lộng lẫy lung linh sắc màu , vang động âm thanh, vừa thực vừa lãng mạn về TN và lao động . Trước hết là cảnh đoàn thuyền ra khơi trong thời điểm hoàng hôn buông xuống và tâm trạng con người.

H: Hình dung của em về cảnh hoàng hôn xuống biển dựa theo liên tưởng và tưởng tượng của nhà thơ?

H: Hai câu thơ đầu tgiả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật ấy?

3. Phân tích

a) Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tâm trạng con người

* Cảnh thiên nhiên:

"Mặt trời xuống biển như hòn lửa

Sóng đã cài then, đêm sập cửa"

- NThuật :

   + So sánh: mặt trời như quả cầu lửa khổng lồ đang từ từ lặn xuống biển-> hoàng hôn đẹp rực rỡ, trỏng lệ.

   + Nhân hoá: vũ trụ như ngôi nhà rộng lớn mà màn đêm là tấm cửa, lượn sóng như những then cài cửa. Vũ trụ th/nhiên là ngôi nhà vĩ đại mà mẹ tạo hoá đã ban tặng cho con ng.

⇒ Biển cả hùng vĩ, mênh mông, tráng lệ như thần thoại . Sự sống của biển cả đang dần khép lại đi vào trạng thái nghỉ ngơi trong khi hoạt động của con người mới bắt đầu.

H: Đặt trong cảnh TN trên, con người ra khơi trong cảm hứng nào?

H: Từ "lại" trong câu "Đoàn thuyền lại ra khơi" có hàm ý gì? Em hiểu câu hát "căng buồm" ntn? gợi mơ ước gì của người đánh cá?

* HĐ của con người:

"Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi

Câu hát căng buồm cùng gió khơi"

- Từ "lại" diễn tả hoạt động thường xuyên lặp đi lặp lại.

- Câu hát căng buồm → niềm vui, lạc quan tin tưởng của người lao động.

- Bài ca gọi cá:

   + Nghệ thuật: liệt kê, so sánh, nhân hóa.

Nhấn mạnh sự phóng phú, rực rỡ đẹp đẽ của các loài cá, sự giàu có của biển, đồng thời thể hiện niềm mong ước đánh bắt được nhiều hải sản xây dựng cuộc sống mới,làm giàu quê hương đất nước.

H: Nhận xét về khí thế của đoàn thuyền ra khơi?

H: Trong đoạn đầu có sự đối lập giữa hoạt động của thiên nhiên với hoạt động của con người . Diễn giải sự đối lập này? ý nghĩa của sự đối lập?

⇒ Đoàn thuyền ra khơi đầy khí thế, hào hùng, phấn khởi, lạc quan của những ng l/đ đc làm chủ làm chủ cuộc đời đi chinh phục thiên nhiên.

4. Củng cố - luyện tập

1. Hai khổ thơ đầu của bài thơ diễn tả điều gì?

2. Biện pháp tu từ nào được dùng trong hai câu thơ sau:

"Mặt trời xuống biển như hòn lửa

Sóng đã cài then đêm sập cửa"

5. Hướng dẫn học sinh về nhà:

- Học thuộc lòng bài thơ.Chuẩn bị tiếp nội dung còn lại.

Xem thêm các bài soạn Giáo án Ngữ văn lớp 9 mới nhất, chuẩn nhất khác:

300 BÀI GIẢNG GIÚP CON LUYỆN THI LỚP 10 CHỈ 399K

Phụ huynh đăng ký mua khóa học lớp 10 cho con, được tặng miễn phí khóa lớp 9 ôn hè. Đăng ký ngay!

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Loạt bài Giáo án Ngữ văn lớp 9 chuẩn nhất của chúng tôi được biên soạn bám sát nội dung sgk Ngữ văn 9 Tập 1 và Tập 2 theo chuẩn Giáo án của Bộ GD & ĐT.

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.