Giáo án bài Phép phân tích và tổng hợp - Giáo án Ngữ văn lớp 9

Giáo án bài Phép phân tích và tổng hợp

I. Mục tiêu bài học

1. Kiến thức

- Học sinh nắm được khái niệm, đặc điểm về phép phân tích và tổng hợp.

- Sự khác nhau giữa 2 phép lập luận phân tích và tổng hợp

- Tác dụng của 2 phép lập luận phân tích và tổng hợp trong các văn bản nghị luận

2. Kĩ năng

- Rèn kĩ năng phân tích và tổng hợp trong nói và viết.

- Vận dụng 2 phép lập luận khi tạo lập và đọc hiểu văn bản NL

3. Thái độ

- Có ý thức vận dụng phép lập luận phân tích trong làm văn.

II. Chuẩn bị tài liệu

1. Giáo viên

SGK. Sgv, đọc các tài liệu tham khảo liên quan, chuẩn kiến thức kĩ năng, soạn bài.

2. Học sinh

Chuẩn bị bài, đọc và trả lời các câu hỏi SGK.

III. Tiến trình tổ chức dạy học

1. Ổn định tổ chức

Sĩ số:

9A:

9B:

9C:

2. Kiểm tra đầu giờ: Sự chuẩn bị của học sinh.

Nêu các nội dung về văn tự sự và thuyết minh đã học trong học kì I

3. Bài mới

Để làm rõ ý nghĩa của sự vật hiện tượng nào đó người ta thường dung phép phân tích tổng hợp. Vậy phép phân tích tổng hợp là gì ? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu điều đó qua bài học hôm nay.

Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần đạt

HĐ1. HDHS tìm hiểu phép lập luận phân tích và tổng hợp:

1. Bài tập:

- Học sinh đọc bài tập SGK

H: Thông qua một loạt dẫn chứng ở đoạn mở bài,tác giả đã rút ra nhận xét về vấn đề gì?

I. Tìm hiểu phép lập luận phân tích và tổng hợp

1. Bài tập: Trang phục

*) Nhận xét:

- Đoạn đầu tác giả rút ra nhận xét về vấn đề" ăn mặc phải chỉnh tề",cụ thể là sự đồng bộ,hài hòa giữa quần áo,giày, tất trong trang phục của con người.

H: Tác giả nêu lên mấy luận điểm chính đó là những luận điểm nào ?

H: Hai luận điểm chính trong văn bản là gì

- Hai luận điểm chính:

   + Trang phục phải phù hợp với hoàn cảnh,tức là tuân thủ những quy tắc ngầm mang tính văn hóa xã hội.

   + Trang phục phù hợp với đạo đức là giản dị và hài hòa với môi trường sống xung quanh.

H: Để xác lập 2 luận điểm trên,tác giả dùng phép lập luận nào?

⇒ Tác giả dùng phép lập luận phân tích cụ thể:

H: Phép lập luận này đứng ở vị trí nào trong văn bản? (thân bài)

H: Nêu cách lập luận của tác giả?

- Phân tích hai luận điểm (đưa ra luận điểm rồi đưa ra dẫn chứng và lí lẽ để phân tích)

a. Luận điểm 1: Ăn cho mình, mặc cho người

- Dẫn chứng:

   + Cô gái một mình trong hang sâu…chắc không đỏ chót móng chân,móng tay.

   + Anh thanh niên đi tát nước…chắc không sơ mi phẳng tăp.

   + Đi đám cưới…chân lấm tay bùn.

   + dự đám tang không được ăn mặc quần áo lòe loẹt,nói cười oang oang.

b. Luận điểm 2:

- Y phục xứng kì đức

- Lí lẽ:

   + Dù mặc đẹp đến đâu…làm mình tự xấu đi mà thôi.

   + Xưa nay cái đẹp bao giờ cũng đi với cái giản dị,nhất là phù hợp với môi trường.

⇒ Các phân tích trên làm rõ nhận định của tác giả là:"ăn mặc ra sao cũng phải phù hợp với hoàn cảnh chung nơi công cộng hay toàn xã hội"

H: Để chốt lại vấn đề tác giả dùng phép lập luận nào? Phép lập luận này đứng ở vị trí nào trong câu?

H: Nêu vai trò của phép lập luận phân tích tổng hợp?

H: Phân tích là gì ?tổng hợp là gì?

- Học sinh đọc Ghi nhớ SGK

* Tác giả dùng phép lập luận tổng hợp bằng một kết luận ở cuối văn bản: "Thế mới biết….là trang phục đẹp"

⇒ Vai trò:

   + Giúp ta hiểu sâu sắc các khía cạnh khác nhau của trang phục đối với từng người từng hoàn cảnh cụ thể.

   + Hiểu ý nghĩa văn hóa và đạo đức của cách ăn mặc, nghĩa là không ăn mặc tùy tiện,cẩu thả như một số người tầm thường tưởng đó là sở thích và quyền "bất khả xâm phạm"

- Dùng phép lập luận phân tích và tổng hợp

2. Kết luận:

*Ghi nhớ (SGK/10)

HĐ2. HDHS Luyện tập:

H: Theo em để làm rõ về một sự việc hiện tượng nào đó người ta làm như thế nào?

H: Tác giả phân tích ntnào để làm sáng tỏ luận điểm"Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách,nhưng đọc sách vẫn là con đường quan trọng của học vấn"?

II. Luyện tập:

1. Bài tập 1

- Phân tích:

   + Học vấn là thành quả tích lũy…đời sau.

   + Bất kì ai muốn phát triển học thuật cũng bắt đầu từ "kho tàng quý báu" được lưu giữ trong sách

   + Đọc sách là hưởng thụ "thành quả về tri thức và kinh nghiệm hàng nghìn năm của nhân loại"

- Hướng dẫn học sinh làm bài tập 2

H: Tác giả đã phân tích những lí do phải chọn sách để đọc ntnào?

2. Bài tập 2

   + Sách nhiều khiến người ta không chuyên sâu dễ sa vào lối" ăn tươi nuốt sống sách, không kịp tiêu hoá,không biết nghiền ngẫm"

   + Sách nhiều khiến người đọc khó chọn lựa, lãng phí tgian, sức lực với những cuốn sách không thật có ích.

4. Củng cố, luyện tập:

H: Để làm bài văn nghị luận người ta thường lập luận bằng những cách nào?

H: Thế nào là phân tích? Thế nào là tổng hợp?

- Hệ thống toàn bài, nhấn mạnh trọng tâm.

5. Hướng dẫn HS về nhà:

- Học bài, xem lại các bài tập? Tìm hiêuỉ yếu tố phân tích tổng hợp trong các văn bản nghị luận đã học.

- Chuẩn bị bài: Luyện tập phân tích và tổng hợp.

Xem thêm các bài soạn Giáo án Ngữ văn lớp 9 mới nhất, chuẩn nhất khác:

300 BÀI GIẢNG GIÚP CON LUYỆN THI LỚP 10 CHỈ 399K

Phụ huynh đăng ký mua khóa học lớp 10 cho con, được tặng miễn phí khóa lớp 9 ôn hè. Đăng ký ngay!

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Loạt bài Giáo án Ngữ văn lớp 9 chuẩn nhất của chúng tôi được biên soạn bám sát nội dung sgk Ngữ văn 9 Tập 1 và Tập 2 theo chuẩn Giáo án của Bộ GD & ĐT.

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.