Giáo án bài Lễ rửa làng của người Lô Lô - Kết nối tri thức

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

                 DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Thao tác 1: đọc- chú thích

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS: đọc văn bản trước lớp

- Gv giải thích một số từ khó cho học sinh.

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ.

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- HS theo dõi sgk

- GV quan sát, hỗ trợ

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện hoạt động

- GV nhận xét, đánh giá

Thao tác 2: Tìm hiểu về tác giả, tác phẩm

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu học sinh tìm hiểu về tác giả, tác phẩm.

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ.

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện hoạt động

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức

I. Đọc- Tìm hiểu chung

1. Đọc- chú thích

a. Đọc

- GV gọi học sinh đọc từng phần văn bản

- Giọng đọc: rành rẽ, khúc chiết, thái độ thích thú, ngạc nhiên

b. Chú thích

- Định kì: khoảng một thời gian tương đối cố định dánh dấu sự lặp lại đều đặn của một hoạt động hoặc hiện tượng, sự kiện nào đó.

- Linh nghiệm: có hiệu quả, hiệu lực thấy rõ, như nhờ một tác động lạ lùng, bí ẩn nào đó.

- Hình nhân: hình người bằng giấy, dùng để cúng rồi đốt đi, theo tục lệ mê tín.

- Phong quang: quang đãng và sáng sủa

2. Tìm hiểu chung

a. Tác giả: Phạm Thùy Dung

- Là một cây bút có bài viết xuất hiện đều đặn trên tạp chí Di sản (Heritage) của Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines).

- Các bài viết của chị đã đưa đến cho người đọc nhiều thông tin thú vị về cuộc sống muôn màu trên mọi miền Tổ quốc.

b. Tác phẩm

- Xuất xứ:Trích trong tạp chí “Di sản”, tháng 12/2019

- Thể loại: Văn bản thông tin

- PTBĐ: Thuyết minh

- Bố cục:

+ Phần 1: Từ đầu đến “độc đáo, thú vị”: Giới thiệu về dân tộc và lễ rửa làng của người Lô Lô.

+ Phần 2: Tiếp theo đến “làm mất thiêng”: Nét đặc sắc trong lễ rửa làng của người Lô Lô.

+ Phần 3: Còn lại: Ý nghĩa của phong tục

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

                 DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV đặt câu hỏi gợi dẫn:

- Dân tộc Lô Lô hiện lên như thế nào?

- Nhận xét về cách giới thiệu lễ rửa làng Lô Lô của tác giả.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- HS trả lời câu hỏi

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện hoạt động

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức

II. Khám phá văn bản

1. Giới thiệu về dân tộc và lễ rửa làng của người Lô Lô

a. Giới thiệu về dân tộc Lô Lô

- Là một trong những dân tộc thiểu số có số dân ít nhất Việt Nam

- Cư trú ở tỉnh Hà Giang và Cao Bằng

- Có lối sống tập trung và mang tính cộng đồng rõ nét và có nhiều lễ hội tiêu biểu

- Là dân tộc chăm chỉ, cần cù, vất vả

-> Câu văn ngắn gọn, súc tích, nêu được đặc điểm cơ bản về dân tộc Lô Lô

b. Giới thiệu về lễ hội rửa làng của người Lô Lô

Bên cạnh những ngày lễ tiêu biểu như lễ nhảy cây, lễ cầu mưa, lễ cầu thần đá, thì người Lô Lô còn có lễ Hội rửa làng rất độc đáo, thú vị

- NT: Cách dẫn trực tiếp, rất cụ thể, dễ hiểu, tự nhiên, giúp người đọc nắm được thông tin chính của văn bản

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV sử dụng kỹ thuật THINK- PAIR- SHARE

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS chia nhóm hoàn thành nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

HS báo cáo kết quả, nhận xét.

Bước 4: Kết luận, nhận định.

GV kết luận và nhấn mạnh kiến thức.

2. Nét đặc sắc trong lễ rửa làng của người Lô Lô

- Thời gian: 3 năm một lần, ngày đẹp trời trong tháng 5 hoặc tháng 6 âm lịch

- Thời điểm: khi đã xong xuôi mùa vụ

- Không gian: núi đồi thênh thang

a. Quá trình chuẩn bị:

- Mọi người ngồi cùng nhau chọn ngày tổ chức

- Lễ xin tổ tiên đồng ý cho tổ chức lễ rửa làng:

+ Lễ vật: thẻ hương, giấy trúc, thẻ nến, con gà trống

+ Tối hôm trước, thầy cúng sẽ thắp hương rồi đặt giấy trúc và chén nước xuống góc nhà và khấn xin tổ tiên cho tổ chức buổi lễ -> nước trong chén không bị thấm hoặc đổ ra ngoài :linh nghiệm

b. Quá trình diễn ra

* Hoạt động phải thực hiện theo luật lệ

- Đoàn người thực hiện lễ: một thầy cúng chính, một thầy cúng phụ, một số nam giới trong làng đi theo hỗ trợ.

- Người tham dự lễ: các gia đình trong làng bản

- Đồ lễ: 2 con dê, 1 con gà trống trắng, rượu ngô, hạt ngô, vải đỏ, sừng trâu, cây tre to….

- Quá trình hành lễ: đoàn người thực hiện lễ cúng sẽ đi quanh làng, sẽ có 2 người dắt 2 con dê, những người còn lại người vác tre giả hình ngựa, người quấy ngô, người xách gà trống trắng… theo sau thầy cúng đi vào từng nhà dân.

* Hoạt động nằm ngoài luật lệ

- Các cô gái trong bản nhân dịp lễ rửa làng sẽ mặc những bộ váy áo đẹp, được thêu thùa cầu kì, trên đầu đội những chiếc khăn điệu đà làm dáng, nói cười vui vẻ

- Các chàng trai phấn khởi, lớn giọng chúc tụng nhau chén rượu thơm

- Mọi người hoan hỉ ăn tiệc, uống rượu

c. Kết thúc buổi lễ

- Những quy định nghiêm ngặt về hoạt động sau ngày lễ:

+ Sau lễ cúng, 9 ngày sau người lạ mới được bước vào làng

+ Nếu chẳng may có người lạ bước vào làng, người đó sẽ phải sửa soạn lễ vật cúng lại.

- NT: những câu văn ngắn gọn miêu tả chân thực, cụ thể, rõ nét những hoạt động của buổi lễ