Giáo án Văn 8 bài Phương pháp thuyết minh - Giáo án Ngữ văn lớp 8

Giáo án Văn 8 bài Phương pháp thuyết minh

Link tải Giáo án Văn 8 bài Phương pháp thuyết minh

I. Mục tiêu bài học

1. Kiến thức

- Học sinh có kiến thức về văn bản thuyết minh ( trong cụm các bài học về văn bản thuyết minh đã học và sẽ học.)Đặc điểm, tác dụng của các phương pháp thutết minh.

2. Kĩ năng

- Rèn cho học sinh kĩ năng nhận biết và vận dụng các phương pháp thuyết minh thông dụng.

- Rèn luyện khả năng quan sát để nắm bắt bản chất của sự vật.

- Tích luỹ và nâng cao tri thức đời sống . Lựa chọn phương pháp phù hợp như định nghĩa, so sánh, phân tích, liệt kê để thuyết minh về nguồn gốc, đặc điểm, công dụng, của đối tượng.

3. Thái độ

- Có ý thức vận dụng các phương pháp thuyết minh vào tạo lập văn bản.

- Có thái độ yêu thích môn học, nghiêm túc học tập.

II. Chuẩn bị tài liệu

1. Giáo viên

Giáo án, nghiên cứu bài, sgk, sgv, tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng,đọc sách tham khảo...

2. Học sinh

Giáo án, nghiên cứu bài, sgk, sgv, tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng,đọc sách tham khảo...

III. Tiến trình tổ chức dạy học

1. Ổn định tổ chứcSĩ số:

2. Kiểm tra

H: Thế nào là văn bản thuyết minh? Nêu các đặc điểm của văn bản thuyết minh.

- TM là kiểu văn bản cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân sự việc hiện tượng.

- Đặc điểm: Nó cung cấp tri thức khách quan, trung thực ,bằng phương pháp trình bày, giới thiệu, giải thích.Ngôn ngữ : rõ ràng, chính xác, chặt chẽ, có sức thuyết phục.

3. Bài mới

- Để thuyết minh được tốt, ta cần nắm được các phương pháp thuyết minh. Vậy có những phương pháp thuyết minh nào? Tác dụng của từng phương pháp ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay.

Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần đạt

Hoạt động 1. HDHS tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:

- Đọc lại các văn bản thuyết minh vừa học: Huế, Tại sao lá cây có màu xanh lục, Cây dừa Bình Định, Khởi nghĩa Nông Văn Vân, Con giun đất,

H: Cho biết các văn bản ấy sử dụng những loại tri thức nào?( thuộc các môn khoa học nào?)

- Cây dừa Bình Định: tri thức khoa học địa lí.

- Tại sao lá cây có màu xanh lục: tri thức khoa học thực vật.

- Huế: tri thức khoa học văn hoá.

- Khởi nghĩa Nông Văn Vân: tri thức khoa học lịch sử.

- Con giun đất: tri thức khoa học sinh vật.

I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:

1. Quan sát, học tập tích luỹ tri thức để làm bài văn thuyết minh:

a. Bài tập / 126

- Cây dừa Bình Định: tri thức khoa học địa lí.

- Tại sao lá cây có màu xanh lục: tri thức khoa học thực vật.

- Huế: tri thức khoa học văn hoá.

- Khởi nghĩa Nông Văn Vân: tri thức khoa học lịch sử.

- Con giun đất: tri thức khoa học sinh vật.

H: Để có tri thức ấy ta phải làm gì?

- Quan sát, học tập, tích luỹ tri thức.

H: Bằng tưởng tượng, suy luận có thể làm bài văn thuyết minh được không?

- Không.

H: Trong các câu văn trên ta thường gặp từ nào?

( Là)

H: Sau từ “là” người ta cung cấp kiến thức gì về đối tượng?

- Chỉ ra đặc điểm, công dụng của sự vật.

H: Câu này có vị trí như thế nào trong bài thuyết minh?

- thường đứng đầu bài, đầu đoạn giữ vai trò giới thiệu, giải thích.

* Nhận xét:

- Muốn làm bài văn thuyết minh ta phải quan sát, học tập, tích luỹ tri thức .

- Không hư cấu tưởng tượng trong bài văn thuyết minh.

2. Phương pháp thuyết minh:

H: Em hiểu phương pháp nêu định nghĩa là phương pháp như thế nào?

- Đọc vd SGK- 127.

- Nêu định nghĩa, giải thích:Là những câu văn thường đứng ở đầu bài, đầu đoạn giữ vai trò giới thiệu, giải thích thường có từ “là”.

H: Đoạn 2 liệt kê điều gì?

- Liệt kê tác hại của bao bì nilon.

H: Phương pháp liệt kê có tác dụng như thế nào đối với việc trình bày tính chất của sự vật?

b.Phương pháp liệt kê:

- Là phương pháp kể ra các thuộc tính biểu hiện cùng loại của đối tượng thuyết minh.

H: Phương pháp nêu ví dụ có tác dụng gì trong văn bản thuyết minh?

c. Phương pháp nêu ví dụ:

- Nêu ví dụ để làm dẫn chứng cụ thể, thuyết phục người nghe,dễ nắm bắt .

H: Đoạn văn dùng những số liệu nào?nếu không có số liệu thông tin đưa ra sẽ bị ảnh hưởng như thế nào?

- Đọc ví dụ SGK tr 128.

d. Phương pháp dùng số liệu( con số) :

- Dùng số liệu làm cho sáng tỏ những thông tin về đối tượng thuyết minh để người đọc đễ hình dung .

H: Để làm nổi bật diện tích rộng của biển Thái Bình Dương tác giả làm như thế nào?

- So sánh: bằng ba đại dương khác.

Lớn gấp 14 lần BBD.

H: Văn bản nào đã học sử dụng phép so sánh để thuyết minh?

- Văn bản “ Ôn dịch, thuốc lá”: nguy hại của thuốc lá còn nặng hơn AIDS .

- Sự đáng sợ của thuốc lá so với cái đáng sợ của giặc gặm nhấm như tằm ăn dâu.

Tác hai sâu xa tiềm ẩn của thuốc lá.

H: Phương pháp so sánh có tác dụng gì trong văn bản thuyết minh?

- Đọc lại văn bản thuyết minh “Huế”.

H: Tác giả trình bày những đặc điểm của Huế theo những mặt nào?

- Là thành phố đẹp, đẹp của thiên nhiên, đẹp của thơ, đẹp của những con người sáng tạo anh dũng.

e. Phương pháp so sánh.

- So sánh để làm nổi bật đặc điểm sự vật.

- Để người đọc dễ hình dung ra đặc điểm, hình ảnh của đối tượng thuyết minh.

H: Em hiểu như thế nào là phương pháp phân loại ? phân loại có tác dụng gì trong văn bản thuyết minh?

→ Chia nhỏ đối tượng để phân tích, xem xét về nhiều mặt của đối tượng đó.

Vậy: Muốn viết bài thuyết minh tốt yêu cầu người viết phải như thế nào?

- Đọc ghi nhớ- SGK/ 128

d. Phương pháp phân loại.

- Là phương pháp chia nhỏ đối tượng để xem xét. Chia đối tượng vốn có thành từng cá thể, thành từng loại theo một số tiêu chí.

3. Ghi nhớ (SGK/ 128)

Hoạt động 2. HDHS luyện tập:

- Đọc bài 1, nêu yêu cầu bài 1.

- HS làm bài.

- Y/c hs báo cáo kết quả trước lớp.

- HS nhận xét, giáo viên sửa chữa, bổ sung.

3. Ghi nhớ (SGK/ 128)

II. Luyện tập:

1. Bài tập1/128. Chỉ ra phạm vi tìm hiểu vấn đề trong “ôn dịch thuốc lá”.

- Bài viết thể hiện kiến thức của một bác sĩ ( khói thuốc lá vào phổi tác hại như thế nào, hại đến hồng cầu và động mạch ra sao).

- Kiến thức của người quan sát đời sống xã hội (hiểu một nét tâm lí: cho rằng hút thuốc lá văn minh, sang trọng, hút thuốc lá là ảnh hưởng tới mọi người xunh quanh, ảnh hưởng đến bữa ăn, gia đình.

- Kiến thức của một người tâm huyết với điều bức xúc của xã hội.

→ Muốn thuyết minh một vấn đề phải phát huy tối đa vốn kiến thức về vấn đề đó.

H: Bài thuyết minh ấy cố đúng đắn không và đáng tin cậy không?chứng minh?

- Bài thuyết minh đáng tin cậy bởi những thông tin được đưa ra đều dựa trên cơ sở khoa học và hiểu biết thực tế khách quan của người viết

⇒ Muốn thuyết minh về vấn đề nào đòi hỏi người viết phải huy động tối đa vốn hiểu biết về vấn đề đó.

- Đọc bài 2, nêu yêu cầu bài tập.

- Thảo luận bàn 3 phút.

Báo cáo.

Nhận xét.

GV kết luận.

2. Bài tập 2/ 128

Bài :Ôn dịch, thuốc lá sử dụng phương pháp thuyết minh: phương pháp so sánh, đối chiếu; phân tích, nêu vấn đề để làm nổi bật tác hại của thuốc lá.

Đọc bài tập 3, xác định yêu cầu, làm bài.

GV hướng dẫn, bổ sung.

3. Bài tập 3/ 129

- Thuyết minh đòi hỏi kiến thức phải cụ thể, chính xác dựa trên những số liệu có thực, những sự thật có liên quan dến lịch sử.

- Bài “Ngã ba Đồng Lộc” sử dụng phương pháp : dùng số liệu, sự kiện cụ thể.

- Đọc bài tập 4, nêu yêu cầu bài tập.

- Gọi HS lên giải.

- HS và GV nhận xét, bổ sung.

4. Bài tập 4/ 129.

- Cách phân loại đó hợp lí vì ba loại đó không trùng lặp, không có trường hợp học sinh vừa ở loại này vừa ở loại khác.

4. Củng cố, luyện tập

H: Nêu các phương pháp thuyết minh? Muốn thuyết minh được ta phải làm gì?

5. Hướng dẫn học ở nhà

Học và làm bài tập, chuẩn bị : Trả bài kiểm tra văn; trả bài tập làm văn số 2.

Xem thêm các bài soạn Giáo án Ngữ văn lớp 8 hay khác:

Ngân hàng trắc nghiệm lớp 8 tại khoahoc.vietjack.com

Quý phụ huynh và học sinh có thể đăng ký các khóa học tốt lớp 8 bởi các thầy cô nổi tiếng của vietjack tại Khóa học tốt lớp 8

GIẢM GIÁ 75% KHÓA HỌC VIETJACK HỖ TRỢ DỊCH COVID

Tổng hợp các video dạy học từ các giáo viên giỏi nhất - CHỈ TỪ 199K tại khoahoc.vietjack.com

Tổng đài hỗ trợ đăng ký khóa học: 084 283 45 85

Học tốt toán 8 - Thầy Phan Toàn

4.5 (243)

799,000đs

250,000 VNĐ

Tiếng Anh lớp 8 - Cô Hoài Thu

4.5 (243)

799,000đ

250,000 VNĐ

Học tốt Văn 8 - Cô Mỹ Linh

4.5 (243)

799,000đ

250,000 VNĐ

Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng....miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.

Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k7: fb.com/groups/hoctap2k7/

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Loạt bài Giáo án Ngữ văn lớp 8 của chúng tôi được biên soạn bám sát nội dung sgk Ngữ văn 8 Tập 1 và Tập 2 theo chuẩn Giáo án của Bộ GD & ĐT.

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.


Các loạt bài lớp 8 khác