Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 Bài tập nâng cao về alcohol và carboxylic acid (có lời giải)

Bài viết Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 Bài tập nâng cao về alcohol và carboxylic acid gồm các dạng bài tập từ cơ bản đến nâng cao với phương pháp giải chi tiết và bài tập tự luyện đa dạng giúp Giáo viên có thêm tài liệu ôn thi Học sinh giỏi Hóa 9.

Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 Bài tập nâng cao về alcohol và carboxylic acid (có lời giải)

Xem thử

Chỉ từ 300k mua trọn Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 sách mới bản word có lời giải chi tiết:

• B1: gửi phí vào tk: 1133836868 - CT TNHH DAU TU VA DV GD VIETJACK - Ngân hàng MB (QR)
• B2: Nhắn tin tới Zalo VietJack Official - nhấn vào đây để thông báo và nhận giáo án

A. MỘT SỐ PHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC CẦN NHỚ

$\begin{array}{c}\left(1\right)C_2{H}_4+H_{2}O\stackrel{H_2{\mathrm{SO}}_{4\mathrm{loãng}},t^o}{\to }{\mathrm{CH}}_3{\mathrm{CH}}_2\mathrm{OH}\\ \left(2\right)C_6{H}_{12}{O}_6\underset{{\text{t}}^{\text{o}}}{\overset{\mathrm{men}\mathrm{rượu}}{\to }}2C_2{H}_5\mathrm{OH}+2{\mathrm{CO}}_2\\ \left(3\right)C_2{H}_5\mathrm{OH}+O_2\stackrel{\mathrm{men}\text{giấm}}{\to }{\mathrm{CH}}_3\mathrm{OOH}+H_{2}O\\ \left(4\right){\mathrm{CH}}_3\mathrm{COOH}+C_2{H}_5\mathrm{OH}\stackrel{H_2{\mathrm{SO}}_{4\mathrm{đặc}},t^o}{\rightleftarrows }{\mathrm{CH}}_3{\mathrm{COOC}}_2{H}_5+H_{2}O\\ \left(5\right)C_2{H}_5\mathrm{OH}\underset{{180}^{o}C}{\overset{H_2{\mathrm{SO}}_{4\text{đặc}}}{\to }}{\mathrm{CH}}_2={\mathrm{CH}}_2+H_{2}O\\ \left(6\right){\mathrm{CH}}_3\mathrm{COOH}+\mathrm{NaOH}\stackrel{}{\to }{\mathrm{CH}}_3\mathrm{COONa}+H_{2}O\\ \left(7\right){\mathrm{CH}}_3\mathrm{COONa}+\mathrm{NaOH}\stackrel{\mathrm{CaO},t^0}{\to }{\mathrm{CH}}_4+{\mathrm{Na}}_2{\mathrm{CO}}_3\\ \left(8\right){\mathrm{CH}}_3\mathrm{COOH}+\text{2}{\mathrm{NaOH}}_{\mathrm{đặc},\mathrm{dư}}\stackrel{\mathrm{CaO},t^0}{\to }{\mathrm{CH}}_4+{\mathrm{Na}}_2{\mathrm{CO}}_3+H_{2}O\end{array}$

B. BÀI TẬP VẬN DỤNG

Bài 1.

1. Hoàn thành các phản ứng sau dưới dạng công thức cấu tạo thu gọn, biết các chất phản ứng theo đúng tỉ lệ mol trong sơ đồ sau:

(1) $C_6{H}_{14}{O}_4+2\mathrm{NaOH}\stackrel{t°}{\to }\left(A\right)+\left(B\right)+\left(C\right)$

(2) $\left(A\right)+\mathrm{NaOH}\underset{t°\mathrm{cao}}{\overset{\mathrm{CaO}}{\to }}{\mathrm{CH}}_4+{\mathrm{Na}}_2{\mathrm{CO}}_3$

(3) $\left(B\right)+\mathrm{HCl}\to \left(D\right)+\mathrm{NaCl}$

(4) $\left(D\right)+2\mathrm{Na}\to \left(E\right)+H_2$

(5) $\left(C\right)\stackrel{H_2{\mathrm{SO}}_4\mathrm{đặc},170°C}{\to }\left(I\right)+H_{2}O$

(6) $2\left(C\right)\stackrel{H_2{\mathrm{SO}}_4\mathrm{đặc},140°C}{\to }\left(K\right)+H_{2}O$

2.Viết công thức cấu tạo các hợp chất hữu cơ mạch hở có công thức C₂H_yO_z ($z\ne 0$)

Bài 2. Xăng sinh học (xăng pha ethanol), (ethanol hay còn gọi alcohol etylic) được coi là giải pháp thay thế cho xăng truyền thống.

Xăng pha ethanol là xăng được pha một lượng ethanol theo tỷ lệ đã nghiên cứu như: xăng E85 (pha 85% ethanol), E10 (pha10% ethanol), E5 (pha 5% ethanol),...

-Tại sao gọi xăng ethanol là xăng sinh học ? Viết các phương trình hóa học để chứng minh.

-Tại sao xăng sinh học được coi là giải pháp thay thế xăng truyền thống ? Biết khi đốt cháy 1 kg xăng truyền thống thì cần 3,22 kg O₂.

Bài 3. Đốt cháy hoàn toàn 3,18 gam hỗn hợp A gồm 2 alcohol đơn chức X, Y (M_X < M_Y) đồng đẳng (mạch hở không phân nhánh, phân tử chứa một liên kết đôi) thu được 7,48 gam CO₂. Biết số mol của alcohol X chiếm khoảng 65% đến 81% tổng số mol hỗn hợp A. Tìm công thức phân tử, viết công thức cấu tạo của mỗi alcohol X, Y.

Bài 4. Chia m gam hỗn hợp X gồm CH₃OH và C₃H₅(OH)₃ thành hai phần bằng nhau, sau đó:

- Phần 1: Cho tác dụng với Na dư thu được V lít khí (đkc).

- Phần 2: Đốt cháy hoàn toàn, sau đó hấp thụ toàn bộ sản phẩm cháy vào nước vôi trong thu được 40 gam kết tủa và dung dịch Y. Cho dung dịch NaOHvào Y lại thấy xuất hiện kết tủa, để kết tủa lớn nhất thì cần tối thiểu 200 ml dung dịch NaOH 1M. Tính giá trị của V

Bài 5. Hỗn hợp X gồm ethylic alcohol và alcohol A có công thức dạng C_nH_m(OH)₃ (với n, m>0).

Chia hỗn hợp X thành 2 phần bằng nhau:

- Phần 1: Đem đốt cháy hoàn toàn thu được 19,832 lít khí CO₂ (đkc) và 19,8 gam H₂O.

- Phần 2: Cho tác dụng hết với Na thu được 8,6765 lít khí H₂ (đkc).

1. Xác định công thức phân tử, viết công thức cấu tạo và gọi tên alcohol A?

2. Tính thể tích không khí tối thiểu cần dùng để đốt cháy hết $\frac{1}{10}$hỗn hợp X? Biết rằng oxi chiếm 20% thể tích không khí và các khí đo ở điều kiện tiêu chuẩn.

Bài 6. Hỗn hợp X gồm ethylic alcohol và một alcohol A có công thức C_nH_2n+1OH. Cho 3,04 gam X tác dụng hết với Na thấy thoát ra 0,7437 lít H₂ (đkc). Biết tỉ lệ số mol của ethylic alcohol và alcohol A trong hỗn hợp tương ứng là 2 : 1.

a) Xác định công thức phân tử của alcohol A.

b) Tính thành phần phần trăm khối lượng của mỗi alcohol trong X.

c) Viết công thức cấu tạo của A.

Bài 7. X là một alcohol có công thức phân tử C_n H_{2n +1}CH₂OH ($n\ge 0$), tính chất tương tự CH₃CH₂OH. Oxi hóa 9,6 gam X bằng O₂ có xúc tác thích hợp, sau một thời gian thu được hỗn hợp Y gồm acid, alcohol dư và nước. Cho toàn bộ Y tác dụng với Na dư thu được 5,9496 lít H₂ (đkc). Mặt khác nếu đun lượng hỗn hợp Y như trên với H₂SO₄ đặc nóng để thực hiện phản ứng ester hóa đến khi hiệu suất phản ứng đạt 80% thì thu được m gam este. Tìm m, biết phản ứng oxi hóa X bằng O₂ có phương trình là

$C_n{H}_{2n+1}{\mathrm{CH}}_2\mathrm{OH}+O_2\to C_n{H}_{2n+1}\mathrm{COOH}+H_{2}O$

Bài 8. Hỗn hợp (B) gồm hai alcohol có công thức C_nH_2n+1OH và C_mH_2m+1OH (cho n < m). Cho 3,9 gam (B) tác dụng hết với Na thấy thoát ra 1,2395 lít H₂ (đkc). Nếu hóa hơi mỗi alcohol có khối lượng như nhau, trong cùng điều kiện nhiệt độ và áp suất, alcohol C_nH_2n+1OH có thể tích hơi gấp 1,875 lần thể tích hơi của alcohol C_mH_2m+1OH.

a) Hãy xác định công thức phân tử của mỗi alcohol trong (B).

b) Tính thành phần % theo khối lượng của mỗi alcohol trong (B).

c) Viết các công thức cấu tạo có thể có của mỗi alcohol trong (B).

d) Tính thể tích khí O₂ (đkc) cần thiết để đốt cháy hoàn toàn 3,9 gam (B).

Bài 9. A là alcohol đa chức có công thức R(OH)_n (R là gốc hydrocarbon). Cho 12,8 gam dung dịch alcohol A (trong nước) có nồng độ 71,875% tác dụng với Na dư thu được 6,1975 lít H₂ (ở đkc). Xác định công thức phân tử của A, biết khối lượng phân tử của A là 92 amu.

Bài 10. Tiến hành các thí nghiệm sau:

- Thí nghiệm 1: Cho 7,36 gam alcohol X có dạng C_nH_2n+1OH tác dụng với m gam Na, sau phản ứng được 1,4874 lít khí H₂.

- Thí nghiệm 2: Cho 7,36 gam alcohol X tác dụng với 1,5m gam Na, sau phản ứng được 1,9832 lít khí H₂.

- Thí nghiệm 3: Đun nóng 10,8 gam acetic acid với 9,2 gam alcohol X (xúc tác H₂SO₄ đặc), sau một thời gian thu được 11,88 gam ester. Biết thể tích các khí đo ở điều kiện chuẩn.

a) Xác định công thức của alcohol X.

b) Tính hiệu suất của phản ứng ester hóa.

Bài 11. Xác định công thức của các acid A, B, C trong các trường hợp sau:

a) Đốt cháy hoàn toàn 8,8 gam acid no đơn chức (mạch hở) A cần 12,395 lít O₂ (đkc).

b) Trung hòa 0,1 mol B (có khối lượng 10,4 gam) cần 8 gam NaOH.

c) Trung hòa 2,25 gam acid C cần 20 ml dung dịch KOH 2,5M. (biết C là acid có 2 chức)

Bài 12. Một hỗn hợp gồm 2 carboxylic acid no, đơn chức kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng của acetic acid. Lấy m gam hỗn hợp rồi thêm vào đó 75ml dung dịch NaOH 0,2M. Sau đó phải dùng 25ml dung dịch HCl 0,2M để trung hoà NaOH dư. Sau khi đã trung hoà đem cô cạn dung dịch đến khô thu được 1,0425g hỗn hợp muối khan.

a) Viết CTCT của 2 acid. Giả sử các phản ứng xảy ra hoàn toàn.

b) Tính giá trị của m.

Bài 13. Hỗn hợp X gồm acid Y đơn chức và acid Z hai chức (Y, Z có cùng số nguyên tử cacbon). Chia X thành hai phần bằng nhau. Cho phần một tác dụng hết với Na, sinh ra 4,958 lít khí H₂ (ở đkc). Đốt cháy hoàn toàn phần 2, sinh ra 26,4 gam CO₂. Xác định công thức cấu tạo và phần trăm về khối lượng của Z trong hỗn hợp X.

Bài 14. Hỗn hợp X gồm hai acid hữu cơ A và B (M_A<M_B) có công thức tổng quát C_nH_2n+1COOH với n $\ge$0. Cho 6,7 gam hỗn hợp X tác dụng với dung dịch NaOH 1M thì cần vừa đủ V ml. Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được 8,9 gam hỗn hợp muối khan.

a) Xác định công thức phân tử của hai acid, Biết tỷ lệ số mol của chúng trong hỗn hợp là 1:1.

b) Tính V và thành phần % khối lượng của mỗi acid có trong hỗn hợp.

Bài 15. Cho hợp chất hữu cơ Y chứa C, H, O. Đốt cháy hết 0,2 mol Y bằng lượng vừa đủ 9,916 lít O₂ (đkc). Cho toàn bộ lượng các sản phẩm cháy lần lượt đi qua bình 1 đựng 100 gam dung dịch H₂SO₄ 96,48% (dư), bình 2 đựng lượng dưdung dịch KOH và toàn bộ các sản phẩm cháy đó bị hấp thụ hết. Sau thí nghiệm, ta thấy nồng độ của dung dịch H₂SO₄ ở bình 1 là 90%, ở bình 2 có 55,2 gam muối được tạo thành.

a. Viết các phương trình phản ứng xảy ra.

b. Xác định công thức phân tử và viết công thức cấu tạo của Y. Biết rằng Y tác dụng được với dung dịch NaHCO₃ thấy giải phóng ra khí CO₂.

c. Viết các phương trình phản ứng giữa Y và các chất sau (nếu có xảy ra): Cu, Zn, CuO, SO₂, Cu(OH)₂, Na₂CO₃.

Bài 16. Hỗn hợp A gồm acid X (C_nH_2n+1COOH) và alcohol Y (C_mH_2m+1OH). Chia A thành 3 phần bằng nhau. Đem phần 1 tác dụng hết với Na, thu được 6,1975 lít H₂ (đkc). Đốt cháy hoàn toàn phần 2 thì thu được 57,2 gam CO₂. Đem phần 3 thực hiện phản ứng ester hóa với hiệu suất 75%, sau phản ứng thấy có 2,7 gam nước sinh ra.

a. Viết các phương trình hóa học của các phản ứng xảy ra

b. Xác định công thức của X và Y

Bài 17. Hợp chất hữu cơ X có nhiều trong quả chanh. Kết quả phân tích nguyên tố (theo khối lượng) cho thấy X chứa: 37,5% carbon; 4,167% hydrogen, còn lại là oxygen. Biết phân tử khối của X là 192.

a) Xác định công thức phân tử của X.

b) Cho a mol X phản ứng với lượng dư NaHCO₃, thu được 3a mol CO₂. Còn khi cho a mol X tác dụng với Na dư, thu được 2a mol H₂. Xác định công thức cấu tạo của X, biết X có cấu tạo đối xứng.

Bài 18. Cho kim loại kiềm R tan hết trong 200ml dung dịch chứa một carboxylic acid XCOOH 0,5M, sau phản ứng thu được 3,7185 lít khí (đkc) và dung dịch A. Cô cạn A thu được 17,4 gam rắn khan B. Mặt khác, nếu cho một lượng oxit của R tan trong lượng vừa đủ dung dịch XCOOH 10% thì sau phản ứng thu được dung dịch muối có nồng độ muối là 12,52%. Xác định kim loại R và công thức của carboxylic acid .

................................

................................

................................

Xem thử

Xem thêm các Chuyên đề bài tập bồi dưỡng Học sinh giỏi Hóa học lớp 9 có đáp án hay khác:

• Chuyên đề: Carboxylic acid

• Chuyên đề: Bài tập tổng hợp về hydrocarbon

• Chuyên đề: Ester

• Chuyên đề: Lipid – chất béo

• Chuyên đề: Carbohydrate

• Chuyên đề: Bài tập thực tế - phát triển năng lực

Xem thêm các loạt bài Để học tốt Hóa học 9 hay khác:

• Giải bài tập Hóa học 9
• Giải sách bài tập Hóa 9
• Đề thi Hóa học 9
• Wiki 200 Tính chất hóa học
• Wiki 3000 Phản ứng hóa học quan trọng

• Hơn 20.000 câu trắc nghiệm Toán,Văn, Anh lớp 9 có đáp án

---