(Ôn thi ĐGNL, ĐGTD) Chuyên đề: Hợp chất carbonyl - carboxylic acid

Chuyên đề Hợp chất carbonyl - carboxylic acid trong tài liệu ôn thi Đánh giá năng lực, Đánh giá tư duy theo cấu trúc mới nhất đầy đủ lý thuyết trọng tâm, các dạng bài & bài tập đa dạng từ cơ bản đến nâng cao giúp Giáo viên & học sinh có thêm tài liệu ôn thi ĐGNL HSA, VACT và ĐGTD TSA đạt kết quả cao.

(Ôn thi ĐGNL, ĐGTD) Chuyên đề: Hợp chất carbonyl - carboxylic acid

Xem thử Tài liệu & Đề thi HSA Xem thử Tài liệu & Đề thi VACT Xem thử Tài liệu & Đề thi TSA Xem thử Tài liệu & Đề thi SPT

Chỉ từ 500k mua trọn bộ Đề thi & Tài liệu ôn thi ĐGNL - ĐGTD năm 2026 của các trường theo cấu trúc mới bản word có lời giải chi tiết:

• B1: gửi phí vào tk: 1133836868 - CT TNHH DAU TU VA DV GD VIETJACK - Ngân hàng MB (QR)
• B2: Nhắn tin tới Zalo VietJack Official - nhấn vào đây để thông báo và nhận đề thi

I. LÝ THUYẾT TRỌNG TÂM

1. Hợp chất carbonyl

Aldehyde	Ketone
- Aldehyde là hợp chất hữu cơ trong phân tử có nhóm -CHO liên kết trực tiếp với nguyên tử carbon hoặc nguyên tử hydrogen. Danh pháp - Tên thay thế: Tên aldehyde = Tên hydrocarbon (bỏ e) + al - Tên thông thường: Công thức Tên thông thường HCHO Formic aldehyde (formaldehyde) $C{H}_{3}CHO$ Acetic aldehyde (acetaldehyde) $C_6{H}_{5}CHO$ Benzoic aldehyde (benzaldehyde) $C{H}_2=CH-CHO$ Acrylic aldehyde (acrylaldehyde) $C_6{H}_{5}CH=CH-CHO$ Cinnamic aldehyde (cinnamaldehyde)	- Ketone là hợp chất hữu cơ có nhóm carbonyl liên kết trực tiếp với 2 nguyên tử carbon. Danh pháp - Tên thay thế: Tên ketone = Tên hydrocarbon (bỏ e) – vị trí nhóm carbonyl – one - Tên thông thường: $C{H}_{3}COC{H}_3:$ acetone $C_6{H}_{5}COC{H}_3:$ acetophenone
Các aldehyde, ketone có nhiệt độ sôi cao hơn các hydrocarbon có phân tử khối tương đương. Các aldehyde, ketone có mạch carbon ngắn tan tốt trong nước.
Tính chất hóa học
* Phản ứng khử hợp chất carbonyl - Aldehyde bị khử bằng $NaB{H}_4$ hoặc $LiAl{H}_4$ sinh ra alcohol bậc một. * Phản ứng oxi hóa aldehyde - Aldehyde làm mất màu nước bromine. - Phản ứng với thuốc thử Tollens. - Phản ứng với $Cu{\left(OH\right)}_2.$ * Phản ứng với hydrogen cyanide * Phản ứng tạo iodoform	* Phản ứng khử hợp chất carbonyl - Ketone bị khử bằng $NaB{H}_4$ hoặc $LiAl{H}_4$ sinh ra alcohol bậc hai. Chú ý: Ketone không có phản ứng với thuốc thử Tollens hoặc với $Cu{\left(OH\right)}_2$ (trong môi trường kiềm) nên có thể dùng thuốc thử Tollens hoặc $Cu{\left(OH\right)}_2$ để phân biệt aldehyde với ketone. * Phản ứng với hydrogen cyanide * Phản ứng tạo iodoform Ketone có nhóm methyl cạnh nhóm carbonyl có thể phản ứng với I2 trong môi trường kiềm.
Điều chế acetaldehyde Trong công nghiệp, người ta điều chế acetaldehyde bằng phương pháp oxi hóa ethylene. $2C{H}_2=C{H}_2+O_2\stackrel{xt,t^o}{\to }2C{H}_3-CH=O$	Điều chế acetone Trong công nghiệp, acetone thu được từ quá trình oxi hóa cumene.

2. Carboxylic acid

- Carboxylic acid là các hợp chất hữu cơ trong phân tử có nhóm -COOH liên kết với nguyên tử carbon (trong gốc hydrocarbon hoặc -COOH) hoặc nguyên tử hydrogen.

- Danh pháp thay thế của carboxylic acid đơn chức:

- Nhóm -COOH có liên kết O-H phân cực nên có thể phân li thành H⁺ nên tính chất hóa học đặc trưng của carboxylic acid là tính acid.

- Carboxylic acid mạch ngắn là chất lỏng, tan tốt trong nước. Carboxylic acid mạch dài là chất rắn và ít tan trong nước.

- Phản ứng ester hóa:

- Điều chế:

+ Phương pháp lên men giấm:

+ Phương pháp oxi hóa alkane:

$R-C{H}_2-C{H}_2-R\text{'}\stackrel{\left[O\right]}{\to }RCOOH+R\text{'}COOH$

- Ứng dụng: Hợp chất carboxylic acid dùng làm vật liệu sản xuất polymer, dược phẩm, dung môi, hương liệu, phụ gia thực phẩm, chất tẩy rửa, …

II. CÂU HỎI ÔN LUYỆN

Phần 1. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn

Câu 1. Sản phẩm của phản ứng sau là chất nào?

${\left(C{H}_3\right)}_{2}CHCOC{H}_3+2\left[H\right]\stackrel{LiAl{H}_4}{\to }?$

A. 3-methylbutan-2-ol.

B. 1,1-dimethylpropan-2-ol.

C. 3,3-dimethylpropan-2-ol.

D. 2-methylbutan-3-ol.

Câu 2. Công thức cấu tạo của acetone là

A. $C{H}_{3}CHO.$

B. $C{H}_{3}COC{H}_3.$

C. $C{H}_{3}C{H}_{2}COC{H}_3.$

D. $C{H}_{3}C{H}_{2}COC{H}_{2}C{H}_3.$

Câu 3. Cho 1 mL dung dịch AgNO₃ 1% vào ống nghiệm sạch, lắc nhẹ, sau đó nhỏ từ từ từng giọt dung dịch NH₃ cho đến khi kết tủa sinh ra bị hoà tan hết. Nhỏ tiếp 3-5 giọt dung dịch (X), đun nóng nhẹ hỗn hợp ở khoảng 60 °C - 70 °C trong vài phút, trên thành ống nghiệm xuất hiện lớp bạc sáng như gương. Chất (X) là chất nào sau đây?

A. Butanone.

B. Ethanol.

C. Formaldehyde.

D. Glycerol.

Câu 4. Công thức chung của carboxylic acid no, đơn chức, mạch hở là

A. $C_n{H}_{2n}{O}_2;n\ge 1.$

B. $C_n{H}_{2n+2}{O}_2;n\ge 2.$

C. $C_n{H}_{2n-2}O;n\ge 2.$

D. $C_n{H}_{2n-2}{O}_2;n\ge 3.$

Câu 5. Số đồng phân aldehyde mạch carbon phân nhánh có cùng công thức $C_5{H}_{10}O$ là

A. 5.

B. 4.

C. 3.

D. 2.

Câu 6. Phát biểu nào sau đây không đúng về tính chất của hợp chất carbonyl?

A. Aldehyde phản ứng được với nước bromine.

B. Ketone không phản ứng được với $Cu{\left(OH\right)}_2/O{H}^{-}.$

C. Aldehyde tác dụng với dung dịch $AgN{O}_3/N{H}_3$ tạo ra bạc.

D. Trong các hợp chất carbonyl, chỉ aldehyde bị khử bởi $NaB{H}_4.$

Câu 7. Khi uống rượu có lẫn methanol, methanol có trong rượu được chuyển hóa ở gan tạo thành formic acid gây ngộ độc cho cơ thể, làm suy giảm thị lực và có thể gây mù. Formic acid có công thức là

A. $C{H}_{3}COOH.$

B. $HCOOH.$

C. $HCHO.$

D. $C{H}_{3}CHO.$

Câu 8. Malic acid là một loại acid tự nhiên, thường được tìm thấy trong các loại trái cây, đặc biệt là quả táo và các loại rau. Công thức cấu tạo của malic acid như sau:

Phát biểu nào là sai khi nói về malic acid?

A. Công thức phân tử của malic acid là $C_4{H}_6{O}_5.$

B. Malic acid là hợp chất hữu cơ đa chức.

C. 1,0 mol malic acid phản ứng được tối đa với 2,0 mol NaOH.

D. Dung dịch malic acid tác dụng với $KHC{O}_3$ thu được khí $C{O}_2.$

Câu 9. Formic acid (HCOOH) có trong nọc kiến, nọc ong, sâu róm. Nếu không may bị ong đốt thì nên bôi vào vết ong đốt loại chất nào sau đây là tốt nhất?

A. Chanh.

B. Xà phòng.

C. Vôi.

D.Giấm.

Câu 10. Cho các chất sau: (1) $C_3{H}_8,$ (2) $C_2{H}_{5}OH,$ (3) $C{H}_{3}CHO,$ (4) $C{H}_{3}COOH.$ Thứ tự các chất theo chiều tăng dần nhiệt độ sôi từ trái sang phải là

A. (1), (2), (3), (4).

B. (4), (3), (2), (1).

C. (1), (2), (4), (3).

D. (1), (3), (2), (4).

................................

................................

................................

Xem thử Tài liệu & Đề thi HSA Xem thử Tài liệu & Đề thi VACT Xem thử Tài liệu & Đề thi TSA Xem thử Tài liệu & Đề thi SPT

Xem thêm tài liệu ôn thi đánh giá năng lực HSA, VACT, đánh giá tư duy TSA hay khác:

• (Ôn thi ĐGNL HSA) Chuyên đề: Cân bằng hóa học
• (Ôn thi ĐGNL HSA) Chuyên đề: Nitrogen và sulfur
• (Ôn thi ĐGNL HSA) Chuyên đề: Đại cương về hóa học hữu cơ
• (Ôn thi ĐGNL HSA) Chuyên đề: Hydrocarbon
• (Ôn thi ĐGNL HSA) Chuyên đề: Dẫn xuất halogen - alcohol - phenol

---