Giáo án Chuyên đề Lịch sử 10 Kết nối tri thức Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác thông tin mục II.1.1 SGK tr.27, 28 để trả lời câu hỏi:

+ Bảo tồn di sản văn hóa là gì?

+ Phát huy giá trị di sản văn hóa là gì?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc cá nhân, khai thác thông tin mục II.1.1 SGK tr.27, 28 để tìm hiểu về khái niệm bảo tồn di sản văn hóa, phát huy giá trị di sản văn hóa.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày khái niệm :

+ Bảo tồn di sản văn hóa.

+ Phát huy giá trị di sản văn hóa.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

- GV chuyển sang nội dung mới.

Nhiệm vụ 2

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác thông tin mục II.1.2 SGK tr.28 để trả lời câu hỏi:

+ Hãy phân tích mối quan hệ giữa bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.

+ Lấy ví dụ minh họa.

- GV hướng dẫn HS có thể lấy ví dụ về việc bảo tồn và phát huy giá trị các loại di sản văn hóa như: di sản văn hóa vật thể (Khu di tích Hoàng thành Thăng Long, Thánh địa Mỹ Sơn,…), di sản văn hóa phi vật thể (Hát Xoan Phú Thọ, Nhã nhạc cung đình Huế, Nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ, Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên,…).

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc cá nhân, khai thác thông tin mục II.1.2 SGK tr.28 để phân tích mối quan hệ giữa bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa và lấy ví dụ minh họa.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày mối quan hệ giữa bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa và lấy ví dụ minh họa.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Để việc bảo tồn không trở thành gánh nặng và rào cản của sự phát triển, cần giải quyết hài hòa, có những biện pháp quản lí đồng bộ, chủ động để giúp di sản tồn tại trước những thách thức ngày càng lớn.

- GV chuyển sang nội dung mới.

3. Tìm hiểu mối quan hệ giữa bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa

a) Khái niệm bảo tồn di sản văn hóa

- Bảo tồn di sản văn hóa: là bảo vệ, giữ gìn sự tồn tại và những giá trị của di sản theo dạng thức vốn có của nó.

- Phát huy giá trị di sản: là những hành động nhằm đưa di sản văn hoá vào thực tiễn xã hội, coi đó như nguồn nội lực, tiềm năng để góp phần phát triển kinh tế - xã hội, mang lại những lợi ích vật chất và tinh thần cho cộng đồng sở hữu di sản đó.

b) Mối quan hệ giữa bảo tồn với phát huy giá trị di sản

- Muốn phát huy giá trị của di sản cần giữ gìn và bảo vệ sự tồn tại của di sản theo đúng dạng thức vốn có của nó.

➔ Bảo tồn là cơ sở nền tảng để phát huy giá trị của di sản.

- Phát huy tốt giá trị của di sản trong đời sống thực tiễn góp phần tạo ra nguồn lực vật chất, tinh thần,... để bảo tồn di sản tốt hơn.

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc thông tin mục I.2.a SGK tr28, 29 và trả lời câu hỏi: Phân tích cơ sở khoa học của công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.

- GV chia HS thành 4 nhóm (4 tổ), yêu cầu các nhóm thảo luận, quan sát Hình 11 SGK tr.29 và trả lời câu hỏi: Em hãy cho biết những cơ sở khoa học nào không được tuân thủ trong quá trình bảo tồn di sản Thung Lũng En-bơ (Đức).

+ GV hướng dẫn HS tham khảo thêm thông tin mục Em có biết để hiểu rõ hơn về giá trị của Thung lũng En-bơ cũng như mặt trái của việc xây dựng cây cầu giao thông bắc ngang qua con sông En-bơ.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc cá nhân, đọc thông tin mục I.2.a SGK tr28, 29 để phân tích cơ sở khoa học của công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.

- HS thảo luận theo nhóm, quan sát Hình 11 SGK tr.29 để nêu những cơ sở khoa học nào không được tuân thủ trong quá trình bảo tồn di sản Thung Lũng En-bơ (Đức).

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS phân tích cơ sở khoa học của công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.

- GV mời đại diện các nhóm nêu những cơ sở khoa học nào không được tuân thủ trong quá trình bảo tồn di sản Thung Lũng En-bơ (Đức).

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

- GV nhấn mạnh: Cần phải xác định đầy đủ giá trị của đối tượng cần bảo tồn. Giá trị đó được xác định trên cơ sở khoa học vững chắc là những nhận thức, tiêu chí, chuẩn mực trong lí thuyết chuyên ngành hay quy định trong công ước quốc tế. Tuỳ vào đặc điểm, tính chất, tình trạng, vai trò,... của di sản mà có quan điểm, nhận thức bảo tồn phù hợp.

- GV chuyển sang nội dung mới.

Nhiệm vụ 2

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác thông tin sơ đồ Hình 12 SGK tr.29 và cho biết: Nêu một số giải pháp để bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc cá nhân, khai thác thông tin sơ đồ Hình 12 SGK tr.29 để tìm hiểu về một số giải pháp để bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS nêu một số giải pháp để bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến khác (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, kết luận.

- GV chuyển sang nội dung mới.

4. Tìm hiểu giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di sản

a) Cơ sở khoa học của bảo tồn và phát huy giá trị di sản

- Một số cơ sở khoa học:

+ Xác định được giá trị của di sản.

+ Dựa trên các quan niệm, nhận thức, tiêu chí chuẩn mực về bảo tồn.

+ Căn cứ vào kết quả nghiên cứu, khảo sát đặc điểm, hiện trạng của di sản.

+ Phân tích tổng hoà lợi ích của các bên liên quan.

- Ví dụ thảo luận theo nhóm: Thung lũng En-bơ gồm quần thể các cung điện, nhà thờ, nhà hát có kiến trúc cổ ở trung tâm thành phố Đre-xđen. Việc thành phố này xây dựng chiếc cầu bắc qua sông (dù đã có sự khuyến cáo của các chuyên gia) đã gây tác động nghiêm trọng và ảnh hưởng tới sự toàn vẹn, tính nguyên trạng,... của di sản, khiến Thung lũng En-bơ không còn đủ tiêu chuẩn trở thành di sản thế giới. Đây là một trong những minh chứng cho việc di sản văn hoá không được bảo tồn, phát huy giá trị đúng cách.

b) Giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di sản

- Tuyên truyền, giáo dục ý thức bảo tồn di sản.

- Đầu tư cho cơ sở vật chất.

- Tăng cường biện pháp bảo vệ di sản.