Giáo án bài Nghĩa tường minh và hàm ý - Giáo án Ngữ văn lớp 9

Giáo án bài Nghĩa tường minh và hàm ý

I. Mục tiêu bài học

1. Kiến thức

- Giúp HS xác định được nghĩa tường minh và hàm ý trong câu.

2. Kĩ năng

- Rèn kĩ năng vận dụng nghĩa tường minh và hàm ý khi giao tiếp.

3. Thái độ

- Giáo dục học sinh có ý thức sử dụng hàm ý phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp.

II. Chuẩn bị tài liệu

1. Giáo viên

SGK, Sgv đọc các tài liệu tham khảo liên quan,chuẩn kiến thức kĩ năng, soạn bài.

2. Học sinh

Chuẩn bị bài, đọc và trả lời câu hỏi bài tập SGK.

III. Tiến trình tổ chức dạy học

1. Ổn định tổ chức

Sĩ số:

9A:

9B:

9C:

2. Kiểm tra đầu giờ: Việc chuẩn bị bài của học sinh.

3. Bài mới: GV giới thiệu bài.

Trong c/sống có khi người ta dùng cách nói thẳng trực tiếp điều muốn nói, nhưng cũng có khi người ta không d/đạt điều muốn nói bằng từ ngữ trong câu mà vẫn có thể suy ra từ những từ ngữ ấy. Để hiểu rõ hơn về những cách nói đó, chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.

Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần đạt

HDD1. HDHS phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý:

- HS đọc và xác định yêu càu bài tập.

H: Câu nói thứ nhất, anh t/niên muốn nói điều gì ?tại sao anh không nói thẳng ra điều đó?

H: Câu nói thứ 2 của anh t/niên có ẩn ý gì không ?

I. Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý:

1. Bài tập:

* Nhận xét:

- Anh TN muốn nói: rất tiếc.

- Nhưng anh không muốn nói thẳng đ/đó có thể vì ngại ngùng, vì muốn che dấu tình cảm của mình

→ Cách nói hàm ý

- Câu nói thứ 2 của anh t/niên không có ẩn ý-> cách nói tường minh.

H: T/nào là nghĩa t/minh? Nghĩa hàm ý?

2. Kết luận:

- Nghĩa tường minh: là phần thông báo đc diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu .

- Hàm ý là phần thông báo tuy không được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy.

* Ghi nhớ: SGK T75

HĐ2. HDHS luyện tập:

- HS đọc và xác định yêu cầu bài tập.

H: Câu nào cho thấy ông họa sĩ cũng chưa muốn chia tay anh t/niên? Từ ngữ nào?

H: Tìm từ ngữ m/tả thái độ của cô gái? T/độ ấy giúp em đoán ra điều gì có l/quan đến chiếc khăn mùi xoa?

II. Luyện tập:

1. Bài tập 1:

- Câu: nhà họa sĩ tặc lưỡi đứng dậy.

Cụm từ: tặc lưỡi → ông họa sĩ chưa muốn chia tay anh t/niên.

- …mặt đỏ ửng (ngượng)

Nhận lại chiếc khăn( không tránh được)

Quay vội đi (quá ngượng)

→ Cô gái đang bối rối đến vụng về vì ngượng, cô ngượng vì kín đáo để lại khăn làm kỷ vật cho người t/niên, thế mà anh đã quá thật thà không hiểu ý của cô, tưởng cô bỏ quên, nên gọi cô trả lại.

- HS Đọc SGK và xác định yêu cầu bài tập.

H: Hàm ý của câu in đậm là gì ?

2. Bài tập 2

- Câu: tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm quá -> Ông họa sĩ chưa kịp uống nước chè đấy.

- HS đọc bài tập và xác định yêu cầu bài tập.

H: Tìm hàm ý câu trong đoạn trích.

H: Các câu in đậm có chứa hàm ý không? Vì sao?

3. Bài tập 3

- Câu: cơm chín rồi

- hàm ý: ông vô ăn cơm đi.

4. Bài tập 4:

- Câu 1: câu nói lảng.

- Câu thứ 2: câu nói dở dang

→ Không chứa hàm ý.

4. Củng cố, luyện tập:

- T/nào là nghĩa tường minh, hàm ý?

- Cho VD về tình huống sử dụng hàm ý?

5. Hướng dẫn HS về nhà:

- Làm lại các bài tập trong SGK.

- Nắm lại ND bài học.

- Đọc trước bài: NL về 1 đoạn thơ, bài thơ; trả lời các câu hỏi bài tập SGK-> giờ sau học.

Xem thêm các bài soạn Giáo án Ngữ văn lớp 9 mới nhất, chuẩn nhất khác:

300 BÀI GIẢNG GIÚP CON LUYỆN THI LỚP 10 CHỈ 399K

Phụ huynh đăng ký mua khóa học lớp 10 cho con, được tặng miễn phí khóa lớp 9 ôn hè. Đăng ký ngay!

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Loạt bài Giáo án Ngữ văn lớp 9 chuẩn nhất của chúng tôi được biên soạn bám sát nội dung sgk Ngữ văn 9 Tập 1 và Tập 2 theo chuẩn Giáo án của Bộ GD & ĐT.

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.