(Siêu ngắn) Soạn bài Lá cờ thêu sáu chữ vàng - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Lá cờ thêu sáu chữ vàng trang 10, 11, 12, 13, 14, 15 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 8 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 8 dễ dàng soạn văn 8.

(Siêu ngắn) Soạn bài Lá cờ thêu sáu chữ vàng - Kết nối tri thức

Soạn bài: Lá cờ thêu sáu chữ vàng - Cô Lê Hạnh (Giáo viên VietJack)

A/ Hướng dẫn soạn bài Lá cờ thêu sáu chữ vàng

* Trước khi đọc

Câu hỏi 1 (trang 10 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Chia sẻ cảm nghĩ của em về người anh hùng nhỏ tuổi Trần Quốc Toản (qua các tài liệu lịch sử, sách báo, phim ảnh… mà em đã đọc, đã xem).

Trả lời:

- Trần Quốc Toản là vị anh hùng trẻ tuổi tiêu biểu cho tinh thần yêu nước quật cường và ý chí quyết tâm chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam. 

Câu hỏi 2 (trang 10 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Ngoài Trần Quốc Toản, em còn biết thêm những nhân vật thiếu nhi lỗi lạc nào trong lịch sử?

Trả lời:

Một số nhân vật khác: Kim Đồng, Lý Tự Trọng, Nguyễn Bá Ngọc…

* Đọc văn bản

Gợi ý trả lời câu hỏi trong bài đọc: 

1. Theo dõi: Quang cảnh, không khí ở bến Bình Than – nơi diễn ra một hội nghị quan trọng.

- Quang cảnh: hai cây đa cổ thụ che kín cả một khúc sông; dưới bến, những thuyền lớn đậu dài san sát, sơn đủ các màu.

- Không khí: Tưng bừng, khí thế, tráng lệ.

2. Theo dõi: Những ý nghĩ của nhân vật xen vào lời của người kể chuyện.

- “Cha ta mất sớm, nên ta mới phải đứng rìa nhục nhã thế này!”

- “Đứng mãi đây cho đến bao giờ? Thôi thì liều một chết vậy. Ta cứ xuống, chỉ nói hai tiếng xin đánh, rồi mặc cho triều đình luận tội.”

- “Ta sẽ chiêu binh bãi mã, cầm quân đi đánh giặc. Xem cái thằng ngoài rìa này có phải là một kẻ toi cơm không.”

3. Theo dõi: Hoài Văn có những suy nghĩ gì khi thấy các vương hầu họp bàn việc nước?

- “Bàn gì thì bàn dám chắc cũng chẳng ngoài cái việc lớn là cho quân Nguyên mượn đường vào đánh chiêm thành hay chống cự lại mà thôi.”

- “Dã tâm của quân giặc đã hai năm rõ mười rồi. Nó giả tiếng mượn đường, kì thực là để cướp sống lấy nước Nam.”

- “Chỉ có việc đánh, làm gì phải phải kéo ra tận đây bàn đi bàn lại?”

4. Dự đoán: Điều gì sẽ xảy ra khi Hoài Văn có hành động vượt khuôn phép?

- Lính ập đến giữ lấy Hoài Văn.

- Bị mời ra ngoài và có thể bị trị tội.

5. Theo dõi: Hoài Văn giải thích như thế nào về hành động của mình?

- “Cháu biết là mang tội lớn. Nhưng cháu trộm nghĩ rằng khi quốc biến thì đứa trẻ cũng phải lo, huống chi cháu đã lớn. Cháu chưa đến tuổi dự bàn việc nước, nhưng cháu có phải là giống cỏ cây đâu mà ngồi yên được? Vua lo thì kẻ thần tử cũng phải lo. Cha cháu mất sớm, cháu được chú nuôi nấng. Chú thường dạy cháu những điều trung nghĩa, cháu vẫn ghi trong tấc dạ. Cháu liều chết đến đây, chỉ muốn góp một vài lời. Thưa chú, chẳng hay quan gia cùng các vương hầu định bàn thế nào? Cho nó mượn đường hay đánh lại?”

6. Theo dõi: Thái độ của Trần Quốc Toản thể hiện như thế nào qua lời nói?

- Trần Quốc Toản thấy bất bình, bức xúc, căm thù giặc khi nghe có người chủ hòa.

7. Đối chiếu: Cách nhà vua xử lí hành động của Trần Quốc Toản có đúng như dự đoán của em không?

- Dự đoán: Hoài Văn bị lính vây bắt, bị đuổi ra ngoài và trị tội.

- Đối chiếu: Vua tha tội cho Hoài Văn, khuyên răn và cho Hoài Văn một quả cam.

=> Không giống như dự đoán của em.

8. Theo dõi: Tâm trạng của Hoài Văn.

- Hoài Văn vừa tức vừa hờn vừa tủi.

- Uất nhất là dám quân Thánh Dực cũng khúc khích cười chế nhạo.

* Sau khi đọc

Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc: 

Câu 1 (trang 15 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Hãy tóm tắt nội dung văn bản và cho biết câu chuyện dựa trên bối cảnh của sự kiện lịch sử nào.

Trả lời:

- Tóm tắt:

              Câu chuyện "Trần Quốc Toản bóp nát quả cam" kể về người anh hùng nhỏ tuổi Trần Quốc Toản vì căm thù giặc Nguyên xâm lược và không được dự bàn việc nước nên đã tức giận bóp nát quả cam vua ban lúc nào không hay. Hành động này thể hiện lòng yêu nước sâu sắc, ý chí đánh giặc kiên cường và tấm lòng lo cho dân tộc của Trần Quốc Toản.

- Bối cảnh: Lấy bối cảnh cuộc chiến chống quân Mông - Nguyên lần thứ hai của nhà Trần.

Câu 2 (trang 15 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Hoài Văn Hầu Trần Quốc Toản có tâm trạng như thế nào khi phải đứng trên bờ nhìn quang cảnh một sự kiện đặc biệt đang diễn ra ở bến Bình Than?

Trả lời:

Tâm trạng:

- Nôn nóng, tức giận khi các em họ chỉ hơn mình năm, sáu tuổi lại được tham dự họp bàn việc nước với nhà vua.

- Chàng lại nghĩ đến thân mình vì cha mất sớm, nên phải chịu cảnh đứng rìa nhục nhã.

- …

Câu 3 (trang 15 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Khi bị quân Thánh Dực ngăn cản xuống bến gặp vua, Trần Quốc Toản có hành động gì khác thường? Vì sao Trần Quốc Toản có hành động như vậy?

Trả lời:

- Hành động khác thường:

+ Tuốt gươm, mắt trừng lên một cách điên dại.

+ Mặt đỏ bừng bừng quát lớn: “Ta xuống xin bệ kiến quan gia, …. nhìn lưỡi gươm này!”

+ Quốc Toản vưng gươm múa tít.

- Hành động như vậy vì chàng là người yêu nước, lo lắng cho đất nước bị quân địch xâm chiếm.

Câu 4 (trang 15 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Chứng kiến hành động và nghe lời tâu bày của Trần Quốc Toản, vua Thiệu Bảo có thái độ và cách xử lí thế nào? Thái độ và cách xử lí đó cho thấy điều gì ở vị vua này?

Trả lời:

- Vua Thiệu Bảo có thái độ và cách xử lí:

+ Gật đầu mỉm cười nhìn Hưng Đạo Vương.

+ Vua tha tội, khuyên Quốc Toản về quê chăm mẹ.

+ Vua ban cho Quốc Toản cam quý.

- Thái độ và cách xử lí đó cho thấy vua Thiệu Bảo là một người hiền từ, anh minh và sáng suốt.

Câu 5 (trang 15 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Trong lời người kể chuyện đôi chỗ xen vào những ý nghĩ thầm kín của nhân vật Trần Quốc Toản. Hãy nêu một vài trường hợp và phân tích tác dụng của sự đan xen đó.

Trả lời:

Những ý nghĩ của nhân vật xen vào lời của người kể chuyện:

- Cha ta mất sớm, nên ta mới phải đứng rìa nhục nhã thế này!

- Đứng mãi đây cho đến bao giờ? Thôi thì liều một chết vậy. Ta cứ xuống, chỉ nói hai tiếng xin đánh, rồi mặc cho triều đình luận tội.

- Ta sẽ chiêu binh bãi mã, cầm quân đi đánh giặc. Xem cái thằng ngoài rìa này có phải là một kẻ toi cơm không.

=> Tác dụng: Khắc họa rõ nét người anh hùng trẻ tuổi có lòng yêu nước bất diệt, sớm lo việc nước và bất bình khi phải đứng ngoài cuộc họp quan trọng liên quan đến vận mệnh của đất nước.

Câu 6 (trang 15 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Những nét tính cách nào của Trần Quốc Toản được thể hiện qua lời đối thoại với các nhân vật khác trong truyện?

Trả lời:

- Khi đối thoại với đám quân Thánh Dực: Khẳng khái, quyết liệt.

- Khi đối thoại với chú Chiêu Thành Vương: Lễ phép, thẳng thắn, gan dạ.

- Khi đối thoại với nhà vua: Nhiệt tình, khí phách, dũng cảm và lễ phép. 

- Khi đối thoại với chính mình: Quyết đoán, khí phách, oai phong.

Câu 7 (trang 15 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Trong truyện này, ngôn ngữ người kể chuyện và ngôn ngữ nhân vật đều mang đậm màu sắc lịch sử. Hãy nêu ví dụ và cho biết tác dụng.

Trả lời:

- Ngôn ngữ người kể chuyện: hội sư, thuyền ngự, đại vương, đấng thiên tử…

- Ngôn ngữ nhân vật: Quân pháp vô thân, vua lo thì kẻ thần tử cũng phải lo…

= > Tác dụng:

- Làm khung cảnh cuộc hội họp trở nên trang nghiêm, nổi bật. 

- Làm nổi bật tính cách của các nhân vật đặc biệt là nhân vật Trần Quốc Toản: quyết đoán, gan dạ và khí phách…

Câu 8 (trang 15 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Hãy khái quát chủ đề của văn bản và cho biết căn cứ vào đâu em khái quát như vậy.

Trả lời:

- Chủ đề: Tình yêu đất nước và lòng căm thù giặc của người anh hùng trẻ tuổi Hoài Nam.

- Căn cứ vào nội dung văn bản để khái quát chủ đề của tác phẩm.

Viết kết nối với đọc

Bài tập (trang 15 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) phân tích chi tiết Trần Quốc Toản bóp nát quả cam.

* Hướng dẫn:

- Hình thức:

+ Viết được đoạn văn theo đúng yêu cầu khoảng 7-9 câu. 

+ Đoạn văn nghị luận văn học phân tích yếu tố trong văn bản.

- Nội dung:

+ Phân tích chi tiết Trần Quốc Toản bóp nát quả cam.

+ Đảm bảo luận đề, luận điểm rõ ràng; lí lẽ, dẫn chứng xác thực, logic, thuyết phục.

Đoạn văn tham khảo

Khi không gặp được vua, Quốc Toản bèn xông vào thuyền đòi gặp vua để yết kiến vua. Vua bèn cho chàng đứng dậy và bảo chàng tuy đã làm trái phép nước, phải trị tội nhưng thấy chàng còn trẻ mà đã biết lo việc nước nên vua đã ban cho chàng một quả cam. Chi tiết ban quả cam cho thấy nhà vua rất tán thưởng hành động này của chàng. Đến chi tiết bóp nát quả cam vì bị vua xem thường là trẻ con vã nghĩ tới quân giặc vẫn đang hoành hành, lăm le đè đầu cưỡi cổ dân mình. Chi tiết này cũng cho thấy sự gan dạ, dũng cảm, phẩm chất anh hùng của Trần Quốc Toản.

B/ Học tốt bài Lá cờ thêu sáu chữ vàng

1/ Nội dung chính Lá cờ thêu sáu chữ vàng

Văn bản nói về cậu bé Hoài Văn dù tuổi đời còn nhỏ, nhưng đã biết lo toan việc nước, muốn giết giặc trừ họa cho dân bảo vệ lãnh thổ đất nước.

2/ Bố cục văn bản Lá cờ thêu sáu chữ vàng

- Gồm 3 phần:

+ Phần 1: Từ đầu đến “nhưng lại e phạm thượng”: Hoài Văn xin xuống bến họp bàn việc nước nhưng không được chấp thuận.

+ Phần 2: Tiếp đến “thưởng cho em ta một quả”: Hoài Văn xông xuống bến Bình Than xin đánh.

+ Phần 3: Còn lại: Tâm trạng của Hoài Văn.

3/ Tóm tắt văn bản Lá cờ thêu sáu chữ vàng

Đoạn trích kể về Hoài Văn hầu Trần Quốc Toản khi không được xuống bến Bình Than để dự hội nghị bàn việc nước cùng vua và các vương hầu. Đứng từ xa nhìn cảnh thuyền rồng uy nghi và các bậc quyền quý, chàng vừa tủi thân vừa khao khát được góp sức chống giặc Nguyên. Trong lòng Hoài Văn chỉ có một ý nghĩ duy nhất là “xin đánh” để bảo vệ đất nước, giống như tinh thần của các bô lão ở hội nghị Diên Hồng. Không kìm nén được, chàng liều xông xuống bến, bất chấp nguy hiểm để xin yết kiến vua. Trước mặt vua, Hoài Văn dũng cảm bày tỏ quyết tâm chống giặc, thể hiện lòng yêu nước và chí khí mạnh mẽ. Tuy nhiên, vì còn nhỏ tuổi, chàng không được tham gia bàn việc nước mà chỉ được vua ban cho một quả cam. Bị từ chối, Hoài Văn vừa hờn tủi vừa căm giận, quyết tâm tự mình chiêu binh mãi mã để lập công. Sự uất ức khiến chàng bóp nát quả cam lúc nào không hay. Qua đó, đoạn trích làm nổi bật lòng yêu nước, ý chí kiên cường và khát vọng lập công của Trần Quốc Toản.

4/ Nội dung, nghệ thuật văn bản Lá cờ thêu sáu chữ vàng

- Nội dung:

+ Khắc họa hình tượng nhân vật Trần Quốc Toản

+ Làm nổi bật tinh thần yêu nước và ý chí chống giặc ngoại xâm

- Nghệ thuật:

+ Cốt truyện chặt chẽ, tình tiết gay cấn.

+ Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật đặc sắc.

+ Ngôn ngữ mang màu sắc lịch sử, trang nghiêm.

Bài giảng: Lá cờ thêu sáu chữ vàng - Cô Võ Thị Yến Nhi (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 8 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Tri thức ngữ văn trang 9

• Thực hành tiếng Việt trang 16

• Quang Trung đại phá quân Thanh

• Thực hành tiếng Việt trang 24

• Ta đi tới

• Viết bài văn kể lại một chuyến đi (tham quan một di tích lịch sử, văn hóa)

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 8 hay khác:

• Soạn văn 8 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 8 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn văn 8 Kết nối tri thức (siêu ngắn)
• Giải lớp 8 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 8 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 8 Cánh diều (các môn học)

---