Phân biệt từ láy phụ âm đầu và từ láy vần (bài tập có giải chi tiết)

Bài viết Phân biệt từ láy phụ âm đầu và từ láy vần với bài tập có lời giải chi tiết nhất giúp học sinh nắm vững sự khác nhau giữa từ láy phụ âm đầu và từ láy vần . Mời các bạn đón đọc:

Phân biệt từ láy phụ âm đầu và từ láy vần (bài tập có giải chi tiết)

I. Từ láy phụ âm đầu là gì?

1. Khái niệm: Từ láy phụ âm đầu nằm trong phân loại của từ láy bộ phận. Đó là những từ có phần âm lặp lại nhau.

2. Ví dụ về từ láy phụ âm đầu: Các từ mênh mông, xinh xắn, róc rách,… đều là từ láy phụ âm đầu vì đều có phần phụ âm “m”, “x”, “r” lặp lại nhau ở hai tiếng cấu tạo nên từ.

II. Từ láy vần là gì?

1. Khái niệm: Từ láy vần nằm trong phân loại của từ láy bộ phận. Đó là những từ có phần vần lặp lại nhau.

2. Ví dụ về từ láy vần: Các từ chênh vênh, liêu xiêu, lao xao,… chính là từ láy vần. Vì các từ này đều có phần vần “ênh”, “iêu”, “ao” lặp lại nhau ở hai tiếng cấu tạo nên từ.

III. Phân biệt từ láy phụ âm đầu và từ láy vần

Phân biệt từ láy phụ âm đầu và từ láy vần:

* Cách 1: So sánh phụ âm đầu và vần trong một từ.

Đặt các tiếng cạnh nhau và xem phụ âm đầu:

- Đặt các tiếng cạnh nhau và xem phụ âm đầu: Nếu phụ âm đầu giống nhau → khả năng cao là láy phụ âm đầu, nhưng cần kiểm tra thêm vần.

- Tiếp tục kiểm tra phần vần (âm chính + âm cuối):

+ Khi vần không giống nhau nhưng phụ âm đầu giống → láy phụ âm đầu.

→ Khi vần giống nhau → láy vần

Ví dụ: Từ “lấp lánh” có phụ âm đầu “l” giống nhau giữa 2 tiếng; nhưng khi so sánh phần vần “ấp” – “ánh” lại có sự khác biệt => Đây là từ láy phụ âm đầu.

* Cách 2: Thử đọc to – nghe âm của từ

- Đọc to để cảm nhận sự lặp âm:

+ lấp lánh → lặp âm “l” đầu → láy phụ âm đầu

+ lao xao → lặp âm “ao” kéo dài → láy vần

* Cách 3: Đối chiếu với bảng tổng hợp so sánh

Đặc điểm	Láy phụ âm đầu	Láy vần
Giống nhau	Phụ âm đầu	Vần
Khác nhau	Vần	Phụ âm đầu
Ví dụ	Mong manh, sạch sẽ, tinh tươm,…	Chênh vênh, khéo léo, mảnh khảnh,…

→ Lưu ý: Học sinh cần so sánh cả phụ âm đầu và vần để đảm bảo phân loại từ láy chính xác.

IV. Bài tập minh họa

Bài tập 1

Cho các từ sau: lấp lánh, líu lo, sạch sẽ, rì rào, thăm thẳm

a. Xác định mỗi từ thuộc loại từ láy phụ âm đầu hay từ láy vần.

b. Nêu dấu hiệu nhận biết ngắn gọn cho từng từ.

Đáp án:

Từ láy	Loại từ láy	Dấu hiệu
Lưng chừng	Láy vần	Giống nhau ở âm vần “ưng”
Líu lo	Láy phụ âm đầu	Giống phụ âm đầu “l”, khác vần “íu” – “o”
Sạch sẽ	Láy phụ âm đầu	Giống phụ âm đầu “s”, khác vần “ạch” – “sẽ”
Tươm tất	Láy phụ âm đầu	Giống phụ âm đầu “t”, khác vần “ươm” – “ất”
Rầu rĩ	Láy phụ âm đầu	Giống phụ âm đầu “r”, khác vần “ầu” – “ĩ”
Thăm thẳm	Láy vần	Giống nhau ở âm vần “ăm”

 

Bài tập 2

Giải thích vì sao các từ sau được xếp vào từ láy phụ âm đầu hoặc từ láy vần:

a) lom khom

b) bập bềnh

c) lặng lẽ

Đáp án:

a) lom khom → láy vần

→ Hai tiếng âm vần “om” giống nhau, khác phụ âm đầu.

b) bập bềnh → láy phụ âm đầu

→ Hai tiếng phụ âm đầu “b” giống nhau, khác âm vần.

c) lặng lẽ → láy phụ âm đầu

→ Hai tiếng giống phụ âm đầu “l”, khác vần.

Bài tập 3

Giải thích vì sao lao xao và mênh mông không cùng một kiểu láy, dù đều là từ láy.

Đáp án:

- lao xao → láy vần vì hai tiếng giống nhau ở vần “ao”, khác phụ âm đầu.

- mênh mông → láy phụ âm đầu vì hai tiếng giống phụ âm đầu “m”, khác vần.

→ Hai từ này cùng là từ láy bộ phận nhưng khác nhau ở bộ phận được láy, nên không cùng kiểu láy.

Bài tập 4

Đọc đoạn văn sau và thực hiện yêu cầu:

“Buổi trưa hè, tiếng ve kêu râm ran khắp vườn. Gió thổi làm hàng tre xào xạc, mặt ao lăn tăn gợn sóng.”

 

a) Tìm các từ láy trong đoạn văn.

b) Phân loại các từ láy đó.

Đáp án:

a. Các từ láy trong đoạn văn: râm ran, xào xạc, lăn tăn.

b. Phân loại các từ láy:

- Từ láy phụ âm đầu: râm ran, xào xạc

- Từ láy vần: lăn tăn

Bài tập 5

Hãy đặt câu theo yêu cầu sau:

– Một câu có từ láy phụ âm đầu

– Một câu có từ láy vần

Gạch chân từ cần xác định trong mỗi câu.

Đáp án:

– Câu có từ láy phụ âm đầu: Em đang học bài rất chăm chỉ.

– Câu có từ láy vần: Cậu ấy cứ kể mãi một câu chuyện lan man, không đúng chủ đề.

Bài tập 6

Hãy viết một đoạn văn ngắn (4–5 câu) tả cảnh hoặc tả người, trong đó:

- Có ít nhất 2 từ láy phụ âm đầu

- Có ít nhất 1 từ láy vần

Gạch chân từ cần xác định trong mỗi câu.

Đáp án:

Đoạn văn:

Buổi sáng, sương rơi lăn tăn trên mặt ao. Hàng tre đứng xào xạc (láy phụ âm đầu) trong gió nhẹ. Xa xa, tiếng chim hót líu lo (láy vần) làm không gian thêm yên bình. Con đường làng nhỏ hẹp uốn lượn quanh những cánh đồng, không khí phảng phất hương lúa chín.

Liệt kê từ láy phụ âm đầu – từ láy vần:

– Từ láy phụ âm đầu: xào xạc, líu lo, phảng phất.

– Từ láy vần: lăn tăn.

Bài tập 7

Có ý kiến cho rằng:

“Chỉ cần nhìn phụ âm đầu giống nhau là có thể kết luận đó là từ láy phụ âm đầu.”

Em có đồng ý không? Hãy viết đoạn văn 4–5 dòng, có ví dụ minh họa.

Đáp án:

Em không hoàn toàn đồng ý với ý kiến trên. Việc phụ âm đầu giống nhau chỉ là một dấu hiệu ban đầu. Để xác định chính xác, cần xét thêm phần vần và quan hệ âm thanh giữa các tiếng. Ví dụ, từ xanh xanh có phụ âm đầu giống nhau nhưng lại là từ láy toàn bộ, không phải láy phụ âm đầu. Vì vậy, cần phân tích đầy đủ để tránh nhầm lẫn.

 

Xem thêm kiến thức Tiếng Việt chọn lọc hay khác:

• Phân biệt từ tượng hình và từ tượng thanh

• Phân biệt từ đồng âm và từ đa nghĩa

• Phân biệt chủ ngữ và vị ngữ

• Phân biệt các loại trạng ngữ

• Phân biệt thành phần chính và thành phần phụ trong câu

• Phân biệt cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

• Hơn 20.000 câu trắc nghiệm Toán,Văn, Anh lớp 9 có đáp án

---