Phân biệt từ láy toàn bộ và từ láy bộ phận (bài tập có giải chi tiết)

Bài viết Phân biệt từ láy toàn bộ và từ láy bộ phận với bài tập có lời giải chi tiết nhất giúp học sinh nắm vững sự khác nhau giữa từ láy toàn bộ và từ láy bộ phận. Mời các bạn đón đọc:

Phân biệt từ láy toàn bộ và từ láy bộ phận (bài tập có giải chi tiết)

I. Từ láy toàn bộ là gì?

1. Khái niệm: Từ láy toàn bộ là từ được láy giống nhau cả về phần âm, vần, dấu câu.

2. Ví dụ về từ láy toàn bộ: Các từ xanh xanh, nhà nhà, vàng vàng, ngang ngang, ngời ngời,… chính là từ láy toàn bộ. Vì các từ này đều giống nhau toàn bộ về âm, vần, dấu câu.

II. Từ láy bộ phận là gì?

1. Khái niệm: Từ láy bộ phận là từ được láy giống nhau phần âm hoặc phần vần.

2. Ví dụ về từ láy bộ phận: Các từ rung rinh, náo nức, ồn ào, chót vót, mênh mông, lấp lánh,… chính là từ láy bộ phận. Vì các từ này nếu tách riêng các tiếng thì không có nghĩa, ngoài ra, các từ cũng giống nhau ở phần vần, hoặc phần âm.

3. Phân loại:

– Từ láy bộ phận được chia thành hai loại: từ láy phụ âm đầu và từ láy vần.

+ Từ láy phụ âm đầu: Là những từ có phần âm lặp lại nhau.

Ví dụ: xinh xắn, chập chờn, mong manh, ríu rít,…

+ Từ láy vần: Là những từ có phần vần lặp lại nhau.

Ví dụ: chênh vênh, liêu xiêu, lao xao, lom khom,...

III. Phân biệt từ láy toàn bộ và từ láy bộ phận

Phân biệt từ láy toàn bộ và từ láy bộ phận:

* Cách 1: Dựa theo mức độ giống nhau của âm.

Từ láy toàn bộ	Từ láy bộ phận
Các tiếng giống nhau hoàn toàn về: - Âm đầu - Vần - Thanh điệu	Các tiếng chỉ giống nhau một phần âm hoặc phần vần, không giống hoàn toàn: - Giống âm đầu (lấp lánh, lom khom) - Hoặc giống vần (mênh mông, lững thững)
Ví dụ: đều đều, xa xa, cam cam,…	Ví dụ: sợ sệt, lấp ló, chập chờn, sang sảng, man mác,…

* Cách 2: Dựa vào cấu tạo tiếng.

- Nếu hai tiếng trùng nhau → láy toàn bộ

- Nếu một tiếng biến đổi (đổi phụ âm, vần hoặc thanh) → láy bộ phận

Ví dụ:

Xanh xanh → láy toàn bộ

Xanh xao → láy bộ phận

* Cách 3: Dựa vào thanh điệu.

- Cùng thanh điệu → thường là láy toàn bộ

- Khác thanh điệu rõ rệt → láy bộ phận

Ví dụ:

đều đều (ngang – ngang) → láy toàn bộ

sang sảng (ngang – hỏi) → láy bộ phận

* Cách 4: Phân biệt bằng phương pháp loại trừ.

- Nếu không thể xếp vào láy toàn bộ → chắc chắn là láy bộ phận.

Ví dụ:

mênh mông: không trùng toàn bộ → láy bộ phận

lấp lánh: không trùng toàn bộ → láy bộ phận

IV. Bài tập minh họa

Bài tập 1

Cho các tiếng sau, em hãy tạo thành các từ láy: nhỏ, nhức, chênh, tan, long, nhẹ, lắp, rì. Từ đó cho biết đâu là từ láy toàn bộ, đâu là từ láy bộ phận?

Đáp án:

Các từ láy được tạo thành: Nhỏ nhỏ, nhức nhối, chênh vênh, tan tành, long lanh, nhẹ nhàng, lắp bắp, rì rì.

Từ láy toàn bộ	Từ láy bộ phận
nhỏ nhỏ, rì rì.	nhức nhối, chênh vênh, tan tành, long lanh, nhẹ nhàng, lắp bắp.

Bài tập 2

Tìm các từ láy có trong đoạn văn sau, từ đó phân loại những từ láy tìm được theo các kiểu từ láy đã học:

“Đêm về khuya lặng gió. Sương phủ trắng mặt sông. Những bầy cá nhao lên đớp sương “tom tóp”, lúc đầu còn loáng thoáng dần dần tiếng tũng toẵng xôn xao quanh mạn thuyền.”

Đáp án:

- Những từ láy có trong đoạn văn trên là: tom tóp, loáng thoáng, dần dần, tũng toẵng, xôn xao.

- Phân loại:

+ Từ láy toàn bộ: dần dần.

+ Từ láy bộ phận:

Láy âm: tom tóp, tũng toẵng, xôn xao.

Láy vần: loáng thoáng.

Bài tập 3

Cho các từ sau: xa xa, nhỏ nhỏ, sạch sẽ, lấp lánh, đều đều, lung linh

a. Xác định từ nào là từ láy toàn bộ, từ nào là từ láy bộ phận.

b. Nêu ngắn gọn dấu hiệu nhận biết của mỗi loại.

Đáp án:

- Từ láy toàn bộ: xa xa, nhỏ nhỏ, đều đều

→ Các tiếng lặp lại hoàn toàn về âm (chỉ thay đổi thanh điệu).

- Từ láy bộ phận: sạch sẽ, lấp lánh, lung linh

→ Các tiếng chỉ giống nhau một phần (âm đầu hoặc vần).

- Dấu hiệu:

+ Láy toàn bộ: lặp toàn bộ cả âm cả tiếng.

+ Láy bộ phận: chỉ lặp một phần âm thanh.

Bài tập 4

Giải thích vì sao các từ sau thuộc từ láy bộ phận, không phải từ láy toàn bộ:

a. bập bềnh

b. thăm thẳm

c. lặng lẽ

Đáp án:

- bập bềnh → láy bộ phận

→ Hai tiếng giống nhau ở âm “b” không hoàn toàn lặp cả tiếng.

- thăm thẳm → láy bộ phận

→ Hai tiếng giống âm đầu “th”, không trùng cả tiếng.

- lặng lẽ → láy bộ phận

→ Hai tiếng chỉ giống âm đầu “l”, không trùng cả tiếng.

=> Vì các từ trên không lặp lại hoàn toàn âm của tiếng gốc, nên là láy bộ phận.

Bài tập 5

Đọc đoạn văn sau:

“Trên cánh đồng, gió thổi ào ào. Xa xa, những đám mây trắng trắng trôi lững lờ trên bầu trời.”

a) Tìm các từ láy trong đoạn văn.

b) Phân loại mỗi từ là láy toàn bộ hay láy bộ phận.

Đáp án:

– Các từ láy: ào ào, xa xa, trắng trắng, lững lờ

– Phân loại:

+ ào ào → láy toàn bộ

+ xa xa → láy toàn bộ

+ trắng trắng → láy toàn bộ

+ lững lờ → láy bộ phận

Bài tập 6

Hãy viết một đoạn văn ngắn (3–4 câu) có:

- Ít nhất 2 từ láy toàn bộ

- Ít nhất 2 từ láy bộ phận

Gạch chân và ghi chú loại từ láy.

Đoạn văn:

Buổi sáng, sương rơi nhẹ nhàng (láy toàn bộ) trên con đường làng. Xa xa, tiếng chim hót líu lo (láy bộ phận) nghe thật vui tai. Dòng suối chảy rì rào (láy bộ phận), cảnh vật trông xanh xanh (láy toàn bộ) và yên bình.

Bài tập 7

Có ý kiến cho rằng:

“Mọi từ láy đều là từ láy bộ phận.”

Em có đồng ý với ý kiến trên không?

Hãy viết đoạn văn 4–5 dòng để bày tỏ quan điểm, có dẫn chứng cụ thể.

Đáp án:

Em không đồng ý với ý kiến trên. Trong tiếng Việt, ngoài từ láy bộ phận còn có từ láy toàn bộ, là những từ lặp lại hoàn toàn tiếng gốc. Ví dụ, các từ xa xa, đỏ đỏ, đều đều đều là từ láy toàn bộ. Nếu cho rằng mọi từ láy đều là láy bộ phận thì sẽ không phân biệt được hai kiểu láy này. Vì vậy, cần dựa vào mức độ lặp âm để xác định đúng loại từ láy.

Xem thêm kiến thức Tiếng Việt chọn lọc hay khác:

• Phân biệt từ láy phụ âm đầu và từ láy vần

• Phân biệt từ tượng hình và từ tượng thanh

• Phân biệt từ đồng âm và từ đa nghĩa

• Phân biệt chủ ngữ và vị ngữ

• Phân biệt các loại trạng ngữ

• Phân biệt thành phần chính và thành phần phụ trong câu

• Hơn 20.000 câu trắc nghiệm Toán,Văn, Anh lớp 9 có đáp án

---