(Ôn thi ĐGTD TSA) Chuyên đề: Chiến thuật và kỹ năng làm phần thi Đọc hiểu

Chuyên đề Chiến thuật và kỹ năng làm phần thi Đọc hiểu trong tài liệu ôn thi Đánh giá tư duy TSA theo cấu trúc mới nhất đầy đủ lý thuyết trọng tâm, các dạng bài & bài tập đa dạng từ cơ bản đến nâng cao giúp Giáo viên & học sinh có thêm tài liệu ôn thi ĐGTD Đại học Bách khoa đạt kết quả cao.

(Ôn thi ĐGTD TSA) Chuyên đề: Chiến thuật và kỹ năng làm phần thi Đọc hiểu

Xem thử Tài liệu & Đề thi HSA Xem thử Tài liệu & Đề thi VACT Xem thử Tài liệu & Đề thi TSA Xem thử Tài liệu & Đề thi SPT

Chỉ từ 200k mua trọn bộ Đề thi & Tài liệu ôn thi ĐGNL - ĐGTD năm 2026 của các trường theo cấu trúc mới bản word có lời giải chi tiết:

• B1: gửi phí vào tk: 1133836868 - CT TNHH DAU TU VA DV GD VIETJACK - Ngân hàng MB (QR)
• B2: Nhắn tin tới Zalo VietJack Official - nhấn vào đây để thông báo và nhận đề thi

1) Chuẩn bị trước khi đi thì

a. Nắm vững các dạng câu hỏi

Sau khi đã nắm được mục đích và cấu trúc đề thi, các em cần tiến hành ôn luyện để nhận diện được các dạng câu hỏi thường gặp trong phần thi này. Phần thi Đọc hiểu trong Kỳ thì Đánh giá tư duy được thiết kế dựa trên mô hình các kỳ thi quốc tế như SAT (Scholastic Aptitude Test) và ACT (American College Testing), do đó, những kỹ năng đọc hiểu văn bản trong các kỳ thi chắc chắn sẽ hỗ trợ các em rất nhiều khi xử lý các dạng câu hỏi trong phần thi này.

Trước khi xác định dạng câu hỏi, các em cần đọc lướt câu hỏi và xác định từ khóa trong câu hỏi. Hãy đọc kỹ câu hỏi để hiểu rõ yêu cầu đề bài. Sau đó, các em cần tìm các từ chính hoặc cụm từ chính trong câu hỏi, thường là danh từ, động từ, tính từ hoặc trạng từ quan trọng. Các từ này thường mang ý nghĩa cốt lõi của câu hỏi, giúp các em biết cần tìm kiểm thông tin gì trong đoạn văn một cách chính xác và nhanh chóng hơn.

Sau đây là ví dụ:

Văn bản: Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã và đang tác động sâu sắc, trực tiếp đến mọi mặt hoạt động kinh tế, văn hóa – xã hội, giáo dục, v.v., của các quốc gia trên thế giới. Tác động của bước chuyển to lớn này tạo ra những cơ hội, đồng thời, cũng là những thách thức đối với việc phát triển văn hóa - xã hội nói chung, công tác giáo dục và đào tạo nói riêng. Do đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác giảng dạy và học tập góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo ở các trường đại học là vấn đề quan trọng và cần thiết hiện nay.  (Theo Lê Ngọc Trường và Hoàng Mạnh Cường, Tạp chí Quản lý Nhà nước, 2024) Câu hỏi: Công nghệ thông tin đã thay đổi khía cạnh nào của cuộc sống trong thập kỷ qua? A. Giáo dục và học tập. B. Mối quan hệ xã hội. C. Phát triển cá nhân. D. Sức khỏe cộng đồng.

Với cầu ví dụ trên, các em có thể thấy các từ khóa "công nghệ thông tin”, "thay đổ “khía cạnh”, “cuộc sống” và “thập kỷ qua” đã bao hàm ý chính của câu hỏi. Vậy các em chỉ cần tìm các thông tin này trong đoạn văn và chọn đáp án đúng là A. Giáo dục và học tập.

Phần thi Đọc hiểu gồm ba nhóm kỹ năng về văn bản:

+ Ý chính và ý chi tiết: Đọc văn bản để xác định chủ đề, nội dung chính; tóm tắt thông tin và nội dung một cách chính xác; hiểu các mối quan hệ (quan hệ so sánh, quan hệ nhân quả, v.v.), trên cơ sở đó đưa ra các suy luận logic và rút ra các kết luận, v.v..

+ Văn phong và cấu trúc: Xác định nghĩa của từ và cụm từ; phân tích việc lựa chọn từ ngữ của tác giả; phân tích cấu trúc văn bản, các phương thức biểu đạt của văn bản; nhân diện các phương thức liên kết văn bản; giải thích việc sử dụng các biện pháp tu từ của tác giả, v.v..

+ Tích hợp kiến thức và ý tưởng: Hiểu được thông điệp của tác giả, phân biệt giữa sa kiện và quan điểm; tìm dẫn chứng để chứng minh quan hệ giữa các đoạn khác nhau của văn bản; phân tích cách tác giả xây dựng lập luận, đánh giá lập luận, xác định dẫn chứng từ các nguồn khác nhau, phân biệt giữa các nguồn thông tin và các quan điểm khác nhau, v.v..

Các dạng câu hỏi trong bài thi xét về phương diện nội dung:

Bảng 2.2. Các dạng câu hỏi trong phần thi Tư duy Đọc hiểu, xét trên phương diện nội dung

Dạng câu hỏi

1. Câu hỏi về ý chính

2. Câu hỏi về chi tiết.

3. Câu hỏi về từ vựng trong ngữ cảnh

4. Câu hỏi về lập luận và chức năng của đoạn

5. Câu hỏi suy luận

 Để làm tốt được các dạng bài này, trước hết, các em cần phải có khả năng phân biệt chính và chi tiết khi đọc văn bản.

- Ý chính là nội dung cốt lõi, thông điệp hoặc quan điểm mà tác giả muốn truyền tải đến người đọc. Ý chính của đoạn thường xuất hiện ở câu đầu và câu cuối của đoạn hoặc ở thể không xuất hiện trong đoạn văn hay văn bản. Trong trường hợp này, các em cần phải tự đơn ra được ý chính sau khi tổng hợp thông tin của toàn bộ đoạn văn hay văn bản.

Ví dụ:

... Khi mọi người cùng đánh trống, trái tim họ cùng đập với nhau. Nhịp tim của nhà trị liệu và các bệnh nhân của họ có thể đồng bộ với nhau trong các phiên chữa trị (đặc biệt là nếu mối i quan hệ trị liệu đang tiến triển tốt), và nhịp tim của các cặp vợ chồng cũng vậy. Các quá trình sinh lý khác, như nhịp thở và độ dẫn điện của da, cũng có thể đồng bộ với những người khác... (Trích “Lợi ích xã hội khi sóng não ta hòa nhịp”, Tạp chí Tia sáng, đăng ngày 27/7/2024)

Vậy ý chính của đoạn này là: Sự đồng bộ giữa con người không thể nhìn thấy bằng mắt thường nhưng nó diễn ra trong cơ thể khi có sự kết nối và tương tác với nhau.

- Chi tiết là những thông tin cụ thể, hỗ trợ hoặc minh họa cho ý chính của đoạn văn hoặc toàn bộ văn bản, giúp làm rõ, giải thích hoặc mở rộng ý chính và cung cấp bối cảnh để người đọc hiểu sâu hơn về chủ đề được thể hiện dưới dạng số liệu, dữ kiện, ví dụ minh hoạ, mô tả chi tiết, lý do, giải thích, chứng cứ, v.v.. Các em nên chú ý đến những từ khóa như “ví dụ”, “như”, “do đó”, “theo”, “kết quả là”, v.v., vì đây là những từ báo hiệu các ý chi tiết. Ngoài ra, các em cũng nên dựa vào cấu trúc tổng thể của đoạn văn và văn bản để hiểu tính liên kết giữa các ý chi tiết này.

Ví dụ:

Tuy nhiên, các thí nghiệm trên động vật cho thấy sự đồng bộ thần kinh thực sự có thể dẫn đến những thay đổi trong hành vi. Chẳng hạn, khi hoạt động thần kinh của chuột được đo bằng cách cho chúng đeo những cảm biến nhỏ hình chóp mũ, sự đồng bộ liên não sẽ dự đoán liệu các loài động vật tương tác như thế nào trong tương lai. “Đó là bằng chứng khá thuyết phục cho thấy có mối quan hệ nhân quả giữa hai điều này,” Novembre nói. (Trích “Lợi ích xã hội khi sóng não ta hòa nhịp”, Tạp chí Tia sáng, đăng ngày 27/7/2024)

Ở đoạn văn này, chúng ta có thể thấy, từ “Chẳng hạn” đến hết đoạn văn, tác giả đang đưa ra ý chi tiết để hỗ trợ và minh họa cho ý chính nhằm cung cấp bối cảnh để người đọc hiểu rõ hơn về các thí nghiệm trên động vật chứng minh mối quan hệ giữa sự đồng bộ thần kinh và thay đổi trong hành vi. Bằng cách xác định từ khóa “Chẳng hạn”, cũng như dựa vào cấu trúc của đoạn văn, các em có thể xác định được tính liên kết giữa ý chi tiết và ý chính của đoạn văn, đồng thời hiểu được mục đích của tác giả khi thêm ý chi tiết này.

b. Luyện tập kỹ năng đọc lướt tìm ý chính (skimming) và đọc nhanh tìm chi tiết (scanning)

Ngoài việc nắm vững các dạng câu hỏi, các em cần phải luyện tập hai kỹ năng đọc hiểu cơ bản là kỹ năng đọc lướt tìm ý chính (skimming) và kỹ năng đọc nhanh tìm chi tiết (scanning). Trong khi đọc lướt văn bản cho phép thí sinh nắm bắt được những thông tin sơ lược và chung nhất về văn bản (đại ý, cấu trúc văn bản), đọc nhanh tìm chi tiết giúp thí sinh tìm kiếm những thông tin chi tiết và hiểu văn bản ở mức độ sâu sắc hơn (bằng chứng, lập luận, luận điểm, v.v.). Ngoài việc giúp trả lời các câu hỏi liên quan tới xác định ý chính hay cấu trúc tổ chức thông tin văn bản, việc dành thời gian để đọc lướt (skimming) có thể,

Giúp các em tiết kiệm được rất nhiều thời gian khi trả lời các câu hỏi liên quan tới chi tiết, bởi khi đó các em có thể định vị nhanh chóng và chính xác vị trí thông tin cần tìm kiếm.

Hãy cùng xem xét trích đoạn giới thiệu trong văn bản báo chí sau:

Âm nhạc đường phố châu Âu. Âm nhạc đường phố chính là “chất keo” hay “mảng màu sắc” đặc biệt kết nối những giá trị cổ kính của các thành phố ở châu Âu với hơi thở, sức sống hiện đại mà chúng toát lạ Từng được coi là một sự xa xỉ mà chỉ một bộ phận dân số giàu có mới có cơ hội tiếp cận thưởng thức âm nhạc đã và đang trở nên dễ dàng hơn bao giờ cùng với hiện tượng toàn cầu hóa và sự phổ biến của các thiết bị, công nghệ giải trí hiện đại. Thế nhưng điều này không có nghĩa thứ nghệ thuật này có thể đến được với tất cả. Vẫn còn đó những gia đình không đủ điều kiện mua chiếc máy nghe nhạc cho con, hay những nơi sóng truyền hình không chọn tới được, hoặc những chương trình bị bó buộc trong một vài thể loại âm nhạc. Chính vì vậy âm nhạc đường phố như làm sáng lên ý nghĩa của âm nhạc dành cho tất cả mọi người. (Trích "Âm nhạc đường phố tại châu Âu" (n.d.), Tạp chí Văn hóa nghệ thuật Quân đội http://vannghequandoi.com.vn/)

Như tên gọi của nó, đoạn văn giới thiệu văn bản nào cũng đảm nhiệm vai trò quan trọng đó là “giới thiệu" bối cảnh, chủ đề. Đọc lướt cho phép chúng ta nắm bắt được chủ đề ngay từ tiêu đề của văn bản. Ngoài ra, đọc lướt cho phép chúng ta dự đoán được tác giả bài viết sẽ đi sâu vào phân tích khía cạnh nào của chủ đề. Khi đọc lướt, có một số chi tiết và câu hỏi mà các em nền vạch sẵn trong đầu để có thể khai thác nhiều thông tin hữu ích nhất có thể ở bước này. Cụ thể:

- Khảo sát một số đặc điểm tổ chức của văn bản tiêu đề chính, tiêu đề phụ (nếu có), tiêu đề cho các phần hay đoạn văn trong văn bản (nếu có), chú thích.

- Tập trung đọc đoạn giới thiệu, tìm kiếm từ khóa quan trọng để xác định được chủ đề cũng như ý chính luận đề của văn bản. Những thông tin cơ bản các em cần nắm được ở bước này bao gồm: ai, cái gì, ở đâu, khi nào, v...

- Lướt qua câu đầu hoặc câu cuối của các đoạn văn trong văn bản. Đây là nơi các em thường có thể tìm thấy ý chính của các đoạn. Một lời khuyên hữu ích ở đây, đó là tìm kiếm các từ mang tính “chỉ đường" ở đầu các đoạn văn. Ví dụ, nếu như một đoạn văn được mở đầu bằng từ “Tuy nhiên", chúng ta có thể biết được đoạn văn đó sẽ thảo luận phân tích một luận điểm thông tin trái ngược với những gì được đề cập trước đó.

- Lập một dàn ý sơ bộ của văn bản: Với các dữ kiện vừa tìm được (chủ đề, ý chính toàn bộ văn bản, ý chính của các đoạn trong văn bản, v.v.), các em hãy nhanh chóng lập một dàn ý sơ bộ của văn bản.

Kỹ năng đọc nhanh tim chi tiết (scanning) thường được sử dụng sau khi thí sinh đã có cái nhìn tổng thể về toàn văn bản và bắt đầu đi vào xử lý các câu hỏi chi tiết. Mỗi thí sinh có thể có cách tiếp cận kỹ năng đọc nhanh tìm chi tiết khác nhau, tuy nhiên, dưới đây là các bước để thực hiện kỹ năng này:

- Đọc kỹ câu hỏi cần trả lời, xác định từ khóa quan trọng.

- Định vị thông tin cần tìm kiếm trong văn bản (dựa vào dàn ý đã lập trước đó hoặc dựa vào những chỉ dẫn được cung cấp – ví dụ, một số câu hỏi có thể nói luôn thông tin nằm ở đoạn nào trong văn bản).

- Đọc kỹ để đối chiếu thông tin và đưa ra phương án lựa chọn đúng.

................................

................................

................................

Xem thử Tài liệu & Đề thi HSA Xem thử Tài liệu & Đề thi VACT Xem thử Tài liệu & Đề thi TSA Xem thử Tài liệu & Đề thi SPT

Xem thêm tài liệu ôn thi Đánh giá tư duy Đại học Bách khoa TSA hay khác:

• (Ôn thi ĐGTD TSA) Chuyên đề: Giới thiệu về kỹ năng đọc hiểu và xử lý văn bản
• (Ôn thi ĐGTD TSA) Chuyên đề: Kỹ năng đọc hiểu và thói quen đọc hàng ngày
• (Ôn thi ĐGTD TSA) Chuyên đề: Giới thiệu phần thi Tư duy Đọc hiểu

---