Giáo án Chuyên đề Địa Lí 10 Kết nối tri thức Tác động và hậu quả của biến đổi khí hậu

         HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

                  DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS thành 4 nhóm, yêu cầu các nhóm thảo luận, đọc nội dung thông tin mục III.1, III.2, kết hợp quan sát Hình 7, 8 SGK tr.10-12 và thực hiện nhiệm vụ:

+ Nhóm 1, 2: Phân tích tác động và hậu quả của biến đổi khí hậu đối với tự nhiên, hệ sinh thái.

+ Nhóm 3, 4: Phân tích tác động và hậu quả của biến đổi khí hậu đối với kinh tế - xã hội.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận theo các nhóm, đọc nội dung thông tin mục III.1, III.2, kết hợp quan sát Hình 7, 8 SGK tr.10-12 để tìm hiểu về

+ Tác động và hậu quả của biến đổi khí hậu đối với tự nhiên, hệ sinh thái.

+ Tác động và hậu quả của biến đổi khí hậu đối với kinh tế - xã hội.

- GV quan sát quá trình thảo luận của các nhóm, hướng dẫn, hỗ trợ Hs (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm trình bày về tác động và hậu quả của biến đổi khí hậu:

+ Tác động và hậu quả của biến đổi khí hậu đối với tự nhiên, hệ sinh thái.

+ Tác động và hậu quả của biến đổi khí hậu đối với kinh tế - xã hội.

- GV yêu cầu các nhóm lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung hoặc đặt câu hỏi cho nhóm bạn (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận về tác động, hậu quả của biến đổi khí hậu.

- GV cho HS xem thêm một số hình ảnh, video về hậu quả của biến đổi khí hậu trên thế giới và tại Việt Nam:

Hiện tượng băng tan do sự ấm lên của Trái đất

Hạn hán làm cạn kiệt nguồn nước sinh hoạt và tưới tiêu

Nhiều tỉnh miền Trung thiệt hại nặng nề trong đợt mưa lũ 10/2020

Những đợt nắng nóng kéo dài

Gia tăng dịch bệnh cho cây trồng

https://www.youtube.com/watch?v=I5uzjxKX9XA

- GV chuyển sang nội dung mới.

III. Tác động và hậu quả của biến đổi khí hậu

1. Đối với tự nhiên và hệ sinh thái

a) Tự nhiên

- Tác động:

+ Mở rộng vành đai nóng về phía hai cực và vành đai nhiệt đới lên cao hơn ở các vùng

núi cao khu vực đới nóng.

+ Gia tăng phần đất trên các khu vực băng tan và tuyết lở ở các vùng núi. Mất một diện

tích lớn các vùng đất thấp và các đồng bằng châu thổ do mực nước biển dâng.

+ Gia tăng dòng chảy trên các dòng sông băng vào mùa xuân.

+ Các sông, hồ nóng lên do đó thay đổi cơ chế nhiệt và cả chất lượng nước.

+ Gia tăng đáng kể các thiên tai và cường độ các cơn bão tăng lên.

- Hậu quả:

+ Làm thay đổi các quá trình tự nhiên, đặc điểm môi trường các đới và các đai cao tự nhiên.

+ Nhiều vùng đất bị biến đổi tính chất (trở thành nhiễm mặn, hoang mạc hoá,… dẫn đến phải đầu tư nghiên cứu các biện pháp cải tạo đất.

+ Nhiều thiên tai trở thành thảm họa thiên nhiên,...

b) Hệ sinh thái

- Tác động:

+ Sự gia tăng nhiệt độ, thay đổi lượng mưa làm ranh giới các hệ sinh thái thay đổi.

+ Nhiều loài cây, côn trùng, chim, cá chuyển dịch lên các vĩ độ cao hơn.

+ Nhiều loài thực vật nở hoa sớm hơn. Các loài côn trùng, chim, cá di cư sớm hơn.

+ Gia tăng các quần cư sinh vật trôi nổi trên các biển ở vĩ độ cao và ở các hồ trên cao.

+ Quá trình a-xít hoá đại dương làm suy giảm độ phủ và tính đa dạng sinh học của các rạn san hô.

- Hậu quả: Làm biến đổi môi trường sống của các loài sinh vật, gia tăng suy thoái môi trường (ô nhiễm môi trường, suy giảm tài nguyên rừng), suy giảm đa dạng sinh học,...

2. Đối với kinh tế - xã hội

a) Nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản

- Tác động:

+ Thu hẹp diện tích đất nông nghiệp do nước biển dâng.

+ Gia tăng thiên tai, dịch bệnh gây hại cho cây trồng, vật nuôi.

+ Biến đổi khí hậu làm suy thoái rừng, gia tăng nguy cơ cháy rừng.

+ Nhiệt độ tăng dẫn đến giảm hàm lượng oxy trong nước, gây bắt lợi đối với các loài

sinh vật thuỷ sinh.

+ Sự biến động lượng mưa, gia tăng nhiệt độ làm thu hẹp diện tích đất ngập nước, tăng diện tích nhiễm mặn, hoang mạc hoá.

+ Năng suất một số cây lương thực có khả năng tăng nhẹ trên các vùng có vĩ độ cao và vĩ độ trung bình. Trên các vùng có vĩ độ thấp, đặc biệt các khu vực nhiệt đới gió mùa có nguy cơ giảm năng suất một số cây lương thực.

- Hậu quả:

+ Mất đất canh tác, thu hẹp không gian sản xuất.

+ Thiếu nước cho sản xuất, tăng chi phí cho công tác thuỷ lợi.

+ Giảm năng suất, chất lượng của nông sản, thuỷ sản.

b) Công nghiệp

- Tác động:

+ Nhiệt độ tăng cùng với số ngày nắng nóng tăng dẫn đến gia tăng chi phí cho năng lượng làm mát trong sản xuất công nghiệp.

+ Công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm bị ảnh hưởng do nguồn nguyên liệu không ổn định.

+ Hoạt động công nghiệp (đặc biệt là công nghiệp khai khoáng) bị ảnh hưởng do gia tăng các thiên tai.

- Hậu quả: gia tăng chi phí đầu tư sản xuất, giảm hiệu quả sản xuất.

c) Dịch vụ

- Tác động:

+ Thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm thiệt hại cơ sở hạ tầng giao thông, làm

gián đoạn hoạt động vận tải.

+ Giảm số ngày có thể khai thác các hoạt động du lịch.

+ Mực nước biển dâng khiến nhiều khu du lịch biển không còn tồn tại.

- Hậu quả:

+ Tăng chi phí xây dựng, bảo trì hệ thống giao thông.

+ Giảm doanh thu từ các hoạt động dịch vụ như du lịch, giao thông vận tải.