Giáo án Địa Lí 9 Kết nối tri thức Bài 15: Thực hành: Tìm hiểu vấn đề phòng, chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu ở vùng Bắc Trung Bộ

Giáo án Địa Lí 9 Kết nối tri thức Bài 15: Thực hành: Tìm hiểu vấn đề phòng, chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu ở vùng Bắc Trung Bộ

Xem thử

Chỉ từ 200k mua trọn bộ Kế hoạch bài dạy (KHBD) hay Giáo án Địa Lí 9 Kết nối tri thức (cả năm) bản word chuẩn kiến thức, trình bày đẹp mắt:

• B1: gửi phí vào tk: 1133836868 - CT TNHH DAU TU VA DV GD VIETJACK - Ngân hàng MB (QR)
• B2: Nhắn tin tới Zalo VietJack Official - nhấn vào đây để thông báo và nhận giáo án

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

- Trình bày được vấn đề phòng, chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu ở vùng Bắc Trung Bộ.

- Nhận diện được một số thiên tai tiêu biểu ở Bắc Trung Bộ: bão, lũ, lũ quét, sạt lở đất, hạn hán, nắng nóng, xâm nhập mặn, xói lở bờ biển.

- Phân biệt được các nhóm biện pháp: phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai; giải pháp giảm nhẹ và thích ứng với biến đổi khí hậu.

- Liên hệ được một số việc làm phù hợp với học sinh nhằm phòng tránh thiên tai, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

2. Năng lực

- Năng lực chung: tự chủ và tự học; giao tiếp và hợp tác; giải quyết vấn đề và sáng tạo thông qua nhiệm vụ nhóm, thảo luận trạm, xử lí tình huống và trình bày sản phẩm.

- Năng lực Địa lí: nhận thức khoa học địa lí; tìm hiểu địa lí bằng bản đồ, hình ảnh, số liệu, văn bản; vận dụng kiến thức địa lí để giải thích và đề xuất giải pháp cho tình huống thực tiễn ở Bắc Trung Bộ.

- Năng lực số:

+ Khai thác dữ liệu và thông tin: xác định từ khóa; tìm kiếm, chọn lọc, đánh giá độ tin cậy và ghi nguồn thông tin về thiên tai, biến đổi khí hậu ở Bắc Trung Bộ.

+ Giao tiếp và hợp tác trong môi trường số: chia sẻ tư liệu qua Padlet/Google Drive/Zalo lớp; phối hợp hoàn thành phiếu học tập nhóm; phản hồi sản phẩm nhóm khác đúng quy tắc.

+ Sáng tạo nội dung số: thiết kế bảng tóm tắt, sơ đồ tư duy, infographic hoặc 1 slide tuyên truyền về phòng, chống thiên tai và ứng phó biến đổi khí hậu.

+ An toàn: sử dụng hình ảnh/tư liệu có nguồn rõ ràng; không chia sẻ dữ liệu cá nhân; tôn trọng bản quyền và giao tiếp lịch sự trên môi trường số.

+ Giải quyết vấn đề: lựa chọn công cụ số phù hợp để xử lí thông tin, trình bày sản phẩm và điều chỉnh giải pháp theo tình huống thiên tai cụ thể.

+ Ứng dụng AI: có thể dùng AI để gợi ý từ khóa/dàn ý nhưng phải kiểm chứng bằng nguồn chính thống, ghi rõ cách sử dụng và chịu trách nhiệm về sản phẩm.

3. Phẩm chất

- Trách nhiệm: có ý thức phòng, tránh thiên tai, bảo vệ môi trường, tham gia tuyên truyền giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

- Chăm chỉ, trung thực: chủ động tìm hiểu thông tin; trình bày đúng nguồn, không sao chép máy móc.

- Nhân ái: biết chia sẻ, hỗ trợ cộng đồng khi thiên tai xảy ra.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Giáo viên

- Máy tính, máy chiếu, bài giảng PowerPoint; bản đồ tự nhiên và hành chính vùng Bắc Trung Bộ theo đơn vị hành chính mới.

- Hình ảnh/video ngắn về bão lũ, lũ quét, sạt lở đất, hạn hán, xói lở bờ biển, rừng ngập mặn và hoạt động cứu hộ cứu nạn.

- Phiếu học tập theo trạm; bảng tiêu chí đánh giá sản phẩm; mã QR dẫn tới nguồn tư liệu chính thống.

- Nguồn tham khảo: SGK Lịch sử và Địa lí 9; Quyết định 379/QĐ-TTg; Quyết định 896/QĐ-TTg; Cổng Thông tin điện tử Chính phủ; Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia; Ban Chỉ đạo quốc gia về Phòng, chống thiên tai.

2. Học sinh

- Đọc trước Bài 15; sưu tầm một thông tin hoặc hình ảnh về thiên tai/biến đổi khí hậu ở Bắc Trung Bộ.

- Chuẩn bị điện thoại/máy tính bảng nếu được phép; giấy A0/A3, bút màu hoặc công cụ thiết kế số như Canva/PowerPoint.

- Tập thói quen ghi nguồn: tên nguồn - thời gian - đường dẫn hoặc tên văn bản.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu:

Tạo hứng thú học tập; huy động hiểu biết ban đầu của HS về thiên tai và biến đổi khí hậu ở Bắc Trung Bộ; định hướng nhiệm vụ thực hành của bài học.

b. Nội dung

GV trình chiếu 4 hình ảnh/đoạn video ngắn không chú thích: bão lũ, lũ quét/sạt lở đất, hạn hán - nắng nóng, xói lở bờ biển. HS quan sát nhanh, gọi tên hiện tượng, nêu hậu quả và dự đoán nội dung bài học.

c. Sản phẩm

HS nêu được tên một số thiên tai tiêu biểu; dự đoán được chủ đề bài học; hình thành câu hỏi tìm hiểu: “Bắc Trung Bộ thường gặp thiên tai gì? Cần phòng, chống và ứng phó như thế nào?”.

d. Tổ chức thực hiện

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi “NHÌN NHANH - GỌI TÊN THIÊN TAI” chia lớp thành các cặp hoặc nhóm nhỏ 4-6 HS; yêu cầu mỗi nhóm chuẩn bị giấy nháp/bảng con hoặc truy cập Mentimeter nếu có thiết bị.

- GV trình chiếu liên tiếp 4 hình ảnh/video ngắn về bão lũ, lũ quét - sạt lở đất, hạn hán - nắng nóng và xói lở bờ biển ở Bắc Trung Bộ, không ghi tên hiện tượng trên hình.

- GV nêu nhiệm vụ: trong thời gian quy định, HS ghi nhanh theo mẫu: tên hiện tượng - dấu hiệu nhận biết - hậu quả có thể xảy ra - khu vực dễ chịu tác động.

- GV phổ biến luật chơi: cá nhân suy nghĩ 1 phút, trao đổi nhóm 1 phút; nhóm nêu đúng, nhanh và có liên hệ Bắc Trung Bộ được cộng điểm/thẻ sao.

Bước 2: HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ

- HS quan sát hình ảnh, ghi nhanh tên hiện tượng và hậu quả vào giấy nháp hoặc công cụ số.

- HS trao đổi trong nhóm để thống nhất câu trả lời; phân công một bạn trình bày ngắn gọn.

- GV quan sát, hỗ trợ nhóm còn lúng túng bằng từ khóa gợi ý như: mưa lớn, nước dâng, đất đá trượt, nắng nóng kéo dài, bờ biển bị ăn sâu.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- GV gọi 2-3 nhóm trình bày nhanh kết quả; mỗi nhóm nêu ít nhất 1 hiện tượng và 1 hậu quả.

- Các nhóm khác đối chiếu, nhận xét, bổ sung hoặc nêu ví dụ thực tế mà các em biết.

- GV đặt câu hỏi kết nối: Vì sao Bắc Trung Bộ thường chịu nhiều thiên tai? Thiên tai ảnh hưởng như thế nào đến đời sống và sản xuất của người dân?

Bước 4: Đánh giá, kết luận

- GV nhận xét mức độ tham gia của HS, tuyên dương câu trả lời đúng và có liên hệ thực tiễn.

- GV chốt: Bắc Trung Bộ thường chịu tác động của bão, lũ, lũ quét, sạt lở đất, hạn hán, nắng nóng, xâm nhập mặn và xói lở bờ biển.

- GV dẫn dắt vào bài: Muốn giảm thiệt hại, chúng ta cần tìm hiểu thực trạng, biện pháp phòng chống thiên tai và cách ứng phó với biến đổi khí hậu ở vùng Bắc Trung Bộ.

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI 

HOẠT ĐỘNG: TÌM HIỂU VẤN ĐỀ PHÒNG, CHỐNG THIÊN TAI VÀ ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở VÙNG BẮC TRUNG BỘ.

* Nhiệm vụ 1: Xác định vấn đề và nguồn tư liệu 

a. Mục tiêu

HS xác định đúng yêu cầu bài thực hành; biết lựa chọn nguồn tư liệu phù hợp; bước đầu đánh giá độ tin cậy của nguồn và ghi nguồn theo quy tắc đơn giản.

b. Nội dung

HS đọc mục “Nội dung”, “Nguồn tư liệu” và “Gợi ý nội dung trình bày” trong SGK. GV hướng dẫn cách xác định vấn đề nghiên cứu, câu hỏi trọng tâm, từ khóa tìm kiếm và nguyên tắc kiểm chứng nguồn.

c. Sản phẩm

Phiếu định hướng nhiệm vụ gồm: vấn đề cần trình bày, câu hỏi tìm hiểu, nguồn tư liệu, từ khóa tìm kiếm, sản phẩm dự kiến, tiêu chí ghi nguồn.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS đọc nhanh mục Nội dung, Nguồn tư liệu và Gợi ý nội dung trình bày trong SGK Bài 15.

- GV phát phiếu định hướng nhiệm vụ, giao cho HS làm việc cặp đôi với 4 yêu cầu: xác định vấn đề cần tìm hiểu; nêu câu hỏi trọng tâm; đề xuất từ khóa tìm kiếm; lựa chọn nguồn tư liệu đáng tin cậy.

- GV nhắc quy tắc năng lực số: thông tin phải có nguồn; ưu tiên SGK, văn bản chính thống, trang khí tượng thủy văn, cơ quan phòng chống thiên tai; không sao chép nguyên văn từ internet hoặc AI.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc SGK, gạch chân các cụm từ quan trọng: phòng chống thiên tai, biến đổi khí hậu, Bắc Trung Bộ, thực trạng, biện pháp, giảm nhẹ, thích ứng.

- HS trao đổi cặp đôi, hoàn thành phiếu định hướng: câu hỏi nghiên cứu, từ khóa, nguồn tư liệu, sản phẩm dự kiến và cách ghi nguồn.

- HS có thiết bị được phép tìm thử 1 nguồn tư liệu; HS không có thiết bị sử dụng nguồn SGK và bộ tư liệu GV cung cấp.

- GV đi tới từng cặp, kiểm tra nhanh và đặt câu hỏi hỗ trợ: Nguồn này có đáng tin cậy không? Có ghi rõ cơ quan ban hành/tác giả/thời gian không?

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- GV mời 2-3 cặp trình bày phiếu định hướng trong 30-45 giây/cặp.

- Các cặp khác nhận xét theo 3 tiêu chí: đúng yêu cầu bài thực hành; nguồn phù hợp; từ khóa rõ và có khả năng tìm kiếm.

- GV nêu tình huống phản biện: Nếu một bài đăng mạng xã hội không ghi nguồn nhưng có nhiều lượt chia sẻ, có nên dùng làm tư liệu chính không? Vì sao?

Bước 4: Đánh giá, kết luận

- GV nhận xét, sửa lỗi thường gặp: từ khóa quá chung; chọn nguồn thiếu kiểm chứng; nhầm giải pháp giảm nhẹ biến đổi khí hậu với thích ứng biến đổi khí hậu.

- GV chốt quy trình thực hành: xác định vấn đề -> đặt câu hỏi -> chọn từ khóa -> tìm và kiểm chứng nguồn -> ghi nguồn -> xử lí thông tin -> trình bày sản phẩm.

- GV chuyển ý sang hoạt động theo trạm: mỗi nhóm sẽ khai thác tư liệu để làm rõ một mảng nội dung của bài.

................................

................................

................................

Trên đây tóm tắt một số nội dung miễn phí trong bộ Kế hoạch bài dạy (KHBD) hay Giáo án Địa Lí 9 Kết nối tri thức mới nhất, để mua tài liệu đầy đủ, Thầy/Cô vui lòng xem thử:

Xem thử

Xem thêm các bài soạn Giáo án Địa Lí lớp 9 Kết nối tri thức hay, chuẩn khác:

• Giáo án Địa Lí 9 Bài 16: Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên

• Giáo án Địa Lí 9 Bài 17: Vùng Đông Nam Bộ

• Giáo án Địa Lí 9 Bài 18: Thực hành: Phân tích ý nghĩa của việc tăng cường kết nối liên vùng đối với sự phát triển của vùng Đông Nam Bộ

• Giáo án Địa Lí 9 Bài 19: Thực hành: Tìm hiểu Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

• Giáo án Địa Lí 9 Bài 20: Vùng Đồng bằng sông Cửu Long

• Hơn 20.000 câu trắc nghiệm Toán,Văn, Anh lớp 9 có đáp án

---