Giáo án bài Thực hành đọc: Chiều biên giới - Kết nối tri thức

                                 HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Gv chuyển giao nhiệm vụ:

Gv cho học sinh nghe bài hát “Chiều biên giới”

https://www.youtube.com/watch?v=p3APh5L-Vz0

và chia sẻ cảm xúc khi nghe bài hát

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ

- HS suy nghĩ, trả lời

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS trình bày câu trả lời

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức, đẫn dắt vô bài mới: Bài hát chiều biên giới với giai điệu vui tươi, hào hứng được nhiều người yêu thích. Đặc biệt, bài hát được phổ nhạc từ bài thơ Chiều biên giới của nhà thơ Lò Ngân Sủn.

Hs lắng nghe, chia sẻ cảm xúc

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

                     DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NV1: Hướng dẫn học sinh đọc

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV chuyển giao nhiệm vụ

+ Hướng dẫn cách đọc diễn cảm, ngắt nghỉ đúng chỗ

+ Báo cáo dự án về tác giả, tác phẩm

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS trình bày sản phẩm

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

I. Đọc và tìm hiểu chung

1. Đọc

- HS biết cách đọc diễn cảm

2. Tìm hiểu chung

a. Tác giả

- Lò Ngân Sủn (1945-2013)

- Quê quán: Lào Cai

- Phong cách nghệ thuật: thơ của ông trong sáng, mộc mac, giản dị thể hiện tâm hồn tinh tế

- Tác phẩm chính: Những người con của núi(1990), đám cưới(1992), dòng sông mây(1995) …

b. Tìm hiểu tác phẩm Chiều biên giới

- Thể loại: thể thơ 5 chữ.

- Hoàn cảnh sáng tác:

Bài thơ “Chiều biên giới em ơi” được nhà thơ Lò Ngân Sủn sáng tác vào năm 1980. Có nhà bình luận văn học đã cho rằng bài thơ này là bản tuyên ngôn bằng thơ của nhà thơ Lò Ngân Sủn, một người đàn ông dân tộc Dáy về một vùng biên giới mà ở đó, mỗi tấc đất đã thấm máu bao thế hệ cha anh hy sinh để bảo vệ, góp phần viết nên lịch sử giữ nước hào hùng của dân tộc.

- Xuất xứ

Bài thơ “Chiều biên giới em ơi!” đăng trên báo Nhân Dân năm 1980, nhạc sĩ Trần Chung đọc thấy hay quá nên ngay lập tức phổ nhạc. Với giai điệu mượt mà, bay bổng nhưng lại rất hào sảng, lời bài hát hay, ngay lập tức đã được công chúng đón nhận và bài ca này đã trở thành một trong những bài hát “đi cùng năm tháng” của dân tộc

- Phương thức biểu đạt: biểu cảm

- Bố cục bài Chiều biên giới: 2 phần:

+ Phần 1: Ba khổ thơ đầu: Khung cảnh chiều biên giới bao la, đầy sức sống.

+ Phần 2: Đoạn còn lại: Cảm nhận của tác giả về vùng đất đang đổi thay từng ngày trên con đường ấm no và hạnh phúc.

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

                               DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NV1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu Khung cảnh chiều biên giới

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV chuyển giao nhiệm vụ:

Gv phát PHT số 1 để Hs tìm hiểu về khung cảnh chiều biên giới?

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- GV quan sát, gợi mở (thế nào là thần thoại suy nguyên)

- HS suy nghĩ

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV tổ chức để hs báo cáo sản phẩm

- HS trả lời và nhận xét câu trả lời của bạn

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

II. Khám phá văn bản

1. Khung cảnh chiều biên giới

- Từ ngữ:

+ Từ “đầu” được sử dụng sáng tạo

→ Vừa chỉ tầm cao vừa chỉ nơi đầu nguồn.

+ Từ cảm thán: “em ơi” trong câu “Chiều biên giới em ơi”, lặp đi lặp lại 3 lần ở đầu khổ thơ

→ Vừa gợi cảm giác thân quen, giản dị, mộc mạc, vừa làm cho giọng thơ thêm tha thiết ngọt ngào và diễn tả được cảm xúc, mê say, tự hào trước vẻ đẹp của quê hương xứ sở.

- Hình ảnh : chồi non, cỏ biếc, rừng cây, sông, suối, mây, núi, hoa đào, bậc thang mây…

→ Gợi ra buổi chiều biên giới hùng vĩ, thơ mộng, tươi đẹp, trong sáng.

- Các biện pháp tu từ:

+ So sánh: “Như đầu sông đầu suối“, “Như đầu mây đầu gió“,…

+ Điệp ngữ: Khi, như, nghe, chiều biên giới em ơi,…

+ Nhân hóa: Hồn ta như ngọn gió/Thổi giữa trời quê hương,…

→ Nhấn mạnh vẻ đẹp, sức sống, sự hùng vĩ của thiên nhiên núi rừng vùng biên cương; tạo giọng điệu dạt dào, hào hứng, mê say, tha thiết

- Vần, nhịp

+ Vần chân “lá-ta, mây-bay…”kết hợp vần lưng “ơi-nơi, nở-sở”

+ Nhịp 3/2

→ làm cho âm điệu bài thơ lâng lâng lan tỏa

=> Bức tranh thiên nhiên chiều biên giới bao la, đầy sức sống, vừa hùng vĩ, vừa thơ mộng

=> Thể hiện tình yêu và niềm tự hào về quê hương, đất nước