Giáo án Văn 8 bài Tức cảnh Pắc Bó - Giáo án Ngữ văn lớp 8

Giáo án Văn 8 bài Tức cảnh Pắc Bó

Link tải Giáo án Văn 8 bài Tức cảnh Pắc Bó

I. Mục tiêu bài học

1. Kiến thức

- HS hiểu được một đặc điểm của thơ Hồ Chí Minh: Sử dụng thể loại thơ tứ tuyệt để thể hiện tinh thần hiện đại của người chiến sĩ cách mạng.

- Cuộc sống vật chất và tinh thần của Hồ Chí Minh trong những năm tháng hoạt động cách mạng đầy khó khăn gian khổ qua một bài thơ được sáng tác trong những ngày tháng cách mạng chưa thành công.

2. Kĩ năng

- Đọc – hiểu thơ tứ tuyệt của Hồ Chí Minh.

- Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm.

3. Thái độ

- Giáo dục cho học sinh tình yêu vị lãnh tụ vĩ đại – người cha già của dân tộc hiẻu được tinh thần cách mạng cao cả của CT HCM.

II. Chuẩn bị tài liệu

1. Giáo viên

Soạn bài, nghiên cứu bài, nghiên cứu bài, đọc tài liệu tham khảo, tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng.

2. Học sinh

Chuẩn bị bài, học bài cũ, sgk,nháp, vở ghi...

III. Tiến trình tổ chức dạy học

1. Ổn định tổ chức Sĩ số:

2. Kiểm tra

- Đọc thuộc bài thơ Khi con tu hú nêu những giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ?

3. Bài mới

GV: Ở lớp 7 các em đã học những bài thơ của Bác như :"Cảnh khuya", "Nguyên tiêu". Đó là những bài thơ nổi tiếng của Bác viết TKì đầu K/c ở Việt Bắc. Còn hôm nay các em lại găp lại Người ở Pác Bó (Cao bằng )vào mùa xuân 1941. để hiểu được tinh thần Cách Mạng của Người.

Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần đạt

HĐ1.HDHS đọc tìm hiểu luân chú thích:

- GV hướng dẫn đọc. HD học sinh đọc chính xác, ngắt nhịp đúng, giọng điệu thoải mái, thể hiện giọng điệu thoải mái.

- GV đọc mẫu:

H: Nêu những hiểu biết của em về tác giả HCM?

H: Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh nào?

- Yêu cầu học sinh giải nghĩa các từ: sử Đảng, bẹ.

I. Đọc tìm hiểu luận chú thích:

1. Đọc:

2.Chú thích:

a. Tác giả: HCM (1890-1969)

b. Tác phẩm:

- Bài thơ ra đời trong khi Bác sống và hoạt động cách mạng bí mật ở hang núi Pác Bó- Cao Bằng.

c. Từ khó:

HĐ2.HDHS đọc hiểu văn bản:

H: Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt của bài thơ?

II.Đọc- hiểu văn bản:

1.Thể thơ : Thất ngôn tứ tuyệt.

+ Phương thức :Tự sự + Biểu cảm (Chủ yếu biểu cảm)

H: Nêu bố cục của bài thơ tứ tuyệt?

2. Bố cục:

- Bố cục: Bài thơ 4 câu(thất ngôn tứ tuyệt) hai câu đầu thường tả sự vật, sự việc.Câu thứ ba chuyển mạch, câu thứ 4 biểu thị tư tưởng.

H: Bài thơ có thể chia làm mấy ý lớn?

- Bài thơ chia làm hai ý lớn:

+) Cảnh sinh hoạt & làm việc 1,2,3

+) Cảm nghĩ của Bác 4

H: Nhận xét về giọng điệu chung của bài thơ? - Giọng điệu : Tự nhiên bình dị, vui vẻ sảng khoái pha chút hóm hỉnh cho ta cảm giác vui thích→ ý tưởng bài thơ toát lên từ đó.
- Gọi hs đọc 3 câu thơ đầu:

3. Phân tích:

a. Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác:

* Ba câu thơ đầu:

“ Sáng ra bờ suối... hang

Cháo bẹ................sẵn sàng

Bàn đá ...................sử Đảng.

H: Câu thơ ngắt nhịp ntn? cách ngắt nhịp đó tạo nên hiệu quả nghệ thuật gì?

Câu 1:

“ Sáng ra bờ suối, tối vào hang “.

- Ngắt nhịp 4/3, đối: (thời gian: sáng tối, không gian:suối- hang, hoạt động : ra, vào)

H: Vậy cuộc sống sinh hoạt của Bác hiện lên ntn? ⇒ Công việc và nếp sinh hoạt của Bác rất quy củ nề nếp.

H: Câu thơ cho em biết gì về bữa ăn thường nhật của Bác?

H: Em hiểu như thế nào về cấu tạo và nghĩa của từ "sẵn sàng"

Câu 2:

“ Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng”

- Bữa ăn đơn sơ, giản dị, lương thực thực phẩm đạm bạc sẵn có.

- Sẵn sàng: Từ láy mang giọng đùa vui thể hiện sự lạc quan, đồng thời thể hiện sự sẵn có, đầy đủ.

H: Em hiểu như thế nào là chông chênh? Câu thơ có mấy ?

H: Câu thơ cho em biết Bác làm việc trong điều kiện, hoàn cảnh như thế nào?

+ Câu 3:

“Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng”

- Chông chêng: Từ láy→không thăng bằng→ Hoàn cảnh làm việc khó khăn vất vả.

- Câu thơ tạo thành 2 vế đối. Dù khó khăn thiếu thốn nhưng Bác vẫn hăng say làm việc “dịch sử Đảng”

H: Nội dung ba câu thơ đầu cho em biết gì về công việc và sinh hoạt của Bác khi ở hang Pác Bó?

+ GV :Ba câu thơ giọng điệu đùa vui thoải mái, câu 1 nói về ở, câu 2 nói về ăn. Toát lên cảm giác thích thú, bằng lòng làm ta nhớ cảnh rừng VBắc 1947

- Cảnh rừng VBắc thật là hay

Vượn hót chim kêu suốt cả ngày

Khách đến thì mời ngô nếp nướng

⇒ Bác được sống giữa thiên nhiên, núi rừng. Gian khổ vẫn thư thái, vui tươi, lạc quan, yêu đời, hăng say làm cách mạng.

Đó là hình tượng người chiến sỹ được khắc hoạ chân thực vừa có tầm vóc lớn lao trong tư thế uy nghi giống như bức tượng đài vị lãnh tụ CM đang dịch lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xô làm tài liệu đồng thời đang suy tư tìm cách xoay chuyển lịch sử Cách mạng Việt Nam chuẩn bị cao trào đấu tranh mới…

- Gọi HS đọc câu thơ 4

H: Mong ước lớn nhất của Bác là gì?

H: Bác làm cách mạng vì mục đích gì?

H: Bác nghĩ như thế nào về cuộc đời cách mạng ? Điều gì khiến Bác nghĩ như vậy?

H: Niềm vui trước cái "sang" của cuộc sống đầy gian khổ cho em hiểu thêm vẻ đẹp nào của Bác?

H: Hãy so sánh "thú lâm tuyền" ở bài "Côn sơn ca" và "thú lâm tuyền" của Bác Hồ ở bài thơ này có gì giống và khác nhau?

b. Tâm trạng của Bác:

“ Cuộc đời...........sang”

- Làm cách mạng vì nước vì dân, so với niềm vui ấy thì những gian khổ trong sinh hoạt kia không đáng gì với cái sang được làm cách mạng.

- Sự sang trọng giàu có về mặt tinh thần của cuộc đời làm CM, lấy lí tưởng cứu nước làm lẽ sống, không hề bị khó khăn, gian khổ thiếu thốn khuất phục. Lạc quan tin tưởng vào sự nghiệp CM.

* Tâm hồn hòa hợp với thiên nhiên, tinh thần CM kiên trì, lạc quan.

- Thú lâm tuyền của Nguyễn Trãi là niềm vui của người ẩn sĩ “ Lánh đục về trong”⇒ sự thanh cao nhưng lánh đời có phần tiêu cực.

- Thú lâm tuyền đối với Bác là sống hoà hợp với lâm tuyền nhưng vẫn nguyên vẹn cốt cách chiến sĩ ⇒ biểu hiện của cuộc đời cách mạng.

HĐ3.HDHS tổng kết:

H: Nêu ND và NT chính của bài thơ ?Tính chất cổ điển & hiện đại của bài thơ thể hiện như thế nào ?

+ Cổ điển :Thú lâm tuyền thơ thất ngôn, tứ tuyệt.

+ Hiện đại : Cuộc đời CM, lối sống Cm, lạc quan….

- GV gọi 1-2 hs đọc ghi nhớ sgk

- GV kết luận nội dung bài học, nhắc hs về học thuộc nd ghi nhớ

III. Tổng kết:

- Cổ điển: thú vui lâm tuyền, thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật, hình ảnh, nhịp điệu, giọng điệu hóm hỉnh.

- Hiện đại: cuộc đời CM, lối sống CM, công việc CM, tinh thần lạc quan CM, ngôn từ giản dị, tự nhiên.

* Ghi nhớ: SGK – 30.

H: Qua phân tích bài thơ em có cảm nhận gì về lối sống , phong thái, bản lĩnh CM của Bác?

IV. Luyện tập:

- Bác có lối sống giản dị , phong thái ung dung, có bản lĩnh CM kiên cường vượt lên trên hoàn cảnh.

4. Củng cố, luyện tập

H: Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ?

5. Hướng dẫn học ở nhà

Học bài cũ ,chuẩn bị : “Câu cầu khiến”

Xem thêm các bài soạn Giáo án Ngữ văn lớp 8 hay khác:

Ngân hàng trắc nghiệm lớp 8 tại khoahoc.vietjack.com

Quý phụ huynh và học sinh có thể đăng ký các khóa học tốt lớp 8 bởi các thầy cô nổi tiếng của vietjack tại Khóa học tốt lớp 8

GIẢM GIÁ 75% KHÓA HỌC VIETJACK HỖ TRỢ DỊCH COVID

Tổng hợp các video dạy học từ các giáo viên giỏi nhất - CHỈ TỪ 199K tại khoahoc.vietjack.com

Tổng đài hỗ trợ đăng ký khóa học: 084 283 45 85

Học tốt toán 8 - Thầy Phan Toàn

4.5 (243)

799,000đs

250,000 VNĐ

Tiếng Anh lớp 8 - Cô Hoài Thu

4.5 (243)

799,000đ

250,000 VNĐ

Học tốt Văn 8 - Cô Mỹ Linh

4.5 (243)

799,000đ

250,000 VNĐ

Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng....miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.

Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k7: fb.com/groups/hoctap2k7/

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Loạt bài Giáo án Ngữ văn lớp 8 của chúng tôi được biên soạn bám sát nội dung sgk Ngữ văn 8 Tập 1 và Tập 2 theo chuẩn Giáo án của Bộ GD & ĐT.

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.


Các loạt bài lớp 8 khác