Viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá văn bản Nghĩ về mẹ (Lâm Thị Mỹ Dạ)

Câu hỏi Viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá văn bản Nghĩ về mẹ (Lâm Thị Mỹ Dạ) thuộc bộ Ngữ liệu ngoài sgk dành cho học sinh với đầy đủ câu hỏi đọc hiểu và viết có hướng dẫn chi tiết giúp Giáo viên có thêm tài liệu ôn tập cho học sinh học tốt môn Văn. Mời các bạn đón đọc:

Viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá văn bản Nghĩ về mẹ (Lâm Thị Mỹ Dạ)

Xem thử

Chỉ từ 100k mua trọn bộ Ngữ liệu ngoài sgk (các lớp) bản word có lời giải chi tiết:

• B1: gửi phí vào tk: 1133836868 - CT TNHH DAU TU VA DV GD VIETJACK - Ngân hàng MB (QR)
• B2: Nhắn tin tới Zalo VietJack Official - nhấn vào đây để thông báo và nhận giáo án

Nội dung bài thơ Nghĩ về mẹ

Mẹ yêu con như dòng sông biết hát

Cho những ngôi sao biết soi mặt đất cười

Một tiếng gà sang canh mẹ lo con thức giấc

Một buổi xa nhà mẹ nhớ con khôn nguôi.

 

Mẹ thương con như đường kim mũi chỉ

Theo bàn tay mẹ nối ấm lành

Còn một kẻ thù chân con chưa thể nghỉ

Bởi mẹ đêm dài chưa trọn giấc năm canh

 

Nếu lòng con là một khoảng trời xanh

Thì ngôi sao sáng nhất là tình yêu của mẹ

Ngôi sao sáng giữa đêm dài lặng lẽ

Như nỗi nhớ thương mẹ gửi về con

 

Từ buổi đi xa nay con hiểu ra rồi

Qua giá buốt mới thấy mùa xuân đẹp

Qua nhỏ nhắn của một lòng nôi hẹp

Mẹ đã cho con thành người lính dạn dày

(Trích Nghĩa về mẹ, Lâm Thị Mỹ Dạ, in trong Trăm năm còn gió heo may, NXB Hội nhà văn, 2024, tr.34)

Câu hỏi: Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá văn bản “Nghĩ về mẹ” (Lâm Thị Mỹ Dạ).

Hướng dẫn trả lời:

Dàn ý:

1. Mở bài

- Giới thiệu tác giả Lâm Thị Mỹ Dạ: Nhà thơ trưởng thành trong thời kì kháng chiến, thơ giàu cảm xúc, sâu lắng, giàu tính nhân văn.

- Giới thiệu văn bản “Nghĩ về mẹ”: Bài thơ thể hiện tình yêu thương sâu nặng, lòng biết ơn và sự trân trọng của người con dành cho mẹ.

- Nêu định hướng nghị luận: Phân tích và đánh giá những giá trị nổi bật về nội dung và nghệ thuật của bài thơ.

2. Thân bài

2.1. Nội dung tư tưởng của bài thơ

a. Hình ảnh người mẹ giàu yêu thương và hi sinh

- Mẹ yêu con bằng tình yêu bền bỉ, âm thầm: Quan tâm từng giấc ngủ, bữa ăn, nỗi lo của con.

- Mẹ hiện lên qua những hình ảnh quen thuộc: “một tiếng gà sang canh”, “đường kim mũi chỉ”.

→ Khắc họa vẻ đẹp bình dị mà lớn lao của người mẹ Việt Nam.

b. Tình mẫu tử sâu nặng, thiêng liêng

- Tình yêu của mẹ được so sánh với: Dòng sông, ngôi sao, khoảng trời xanh.

→ Thể hiện: Sự bao la, bền bỉ, soi đường cho con. Người con cảm nhận được tình mẹ khi đi xa, khi trải qua gian khó.

c. Sự trưởng thành trong nhận thức của người con

- Qua thử thách, gian khổ: “Qua giá buốt mới thấy mùa xuân đẹp”.

- Người con thấu hiểu: Những hi sinh thầm lặng của mẹ. Công lao mẹ nuôi dưỡng con nên người.

2.2. Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ

a. Thể thơ và giọng điệu

- Thể thơ tự do: Câu thơ dài ngắn linh hoạt, phù hợp dòng cảm xúc.

- Giọng điệu: Chậm rãi, sâu lắng, da diết, giàu suy tư.

b. Hệ thống hình ảnh thơ giàu sức gợi

- Hình ảnh gần gũi, đời thường: Dòng sông, tiếng gà, kim chỉ.

- Hình ảnh mang tính biểu tượng: Ngôi sao, khoảng trời xanh.

→ Làm nổi bật vẻ đẹp của tình mẹ.

c. Ngôn ngữ và biện pháp tu từ

- Ngôn ngữ: Giản dị, trong sáng, giàu cảm xúc.

- Biện pháp tu từ: So sánh, điệp, ẩn dụ, hoán dụ sử dụng tinh tế.

→ Tăng sức biểu đạt và tính trữ tình cho bài thơ.

2.3. Đánh giá chung

- Bài thơ có giá trị nhân văn sâu sắc:

- Ca ngợi tình mẫu tử, sự hi sinh của người mẹ.

- Góp phần làm phong phú đề tài viết về mẹ trong thơ ca Việt Nam hiện đại.

- Gợi cho người đọc: Lòng biết ơn, sự trân trọng đối với mẹ và gia đình.

3. Kết bài

- Khẳng định lại giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ “Nghĩ về mẹ”.

- Nêu cảm nhận, liên hệ bản thân: Nhắc nhở mỗi người sống yêu thương, biết ơn mẹ khi còn có thể.

Bài văn tham khảo:

Lâm Thị Mỹ Dạ là nhà thơ tiêu biểu của thơ ca Việt Nam hiện đại, trưởng thành trong những năm tháng chiến tranh, với giọng thơ sâu lắng, giàu cảm xúc và đậm chất nhân văn. Bài thơ “Nghĩ về mẹ” là tiếng lòng tha thiết của người con khi nghĩ về mẹ, qua đó khắc họa vẻ đẹp cao cả của tình mẫu tử và bày tỏ niềm trân trọng, biết ơn sâu sắc đối với mẹ.

Trước hết, bài thơ làm nổi bật hình ảnh người mẹ giàu yêu thương và hi sinh. Tình yêu của mẹ không ồn ào, phô trương mà âm thầm, bền bỉ qua những việc làm rất đỗi quen thuộc: lo cho con từng giấc ngủ, từng bước đi, từng ngày khôn lớn. Những hình ảnh như “một tiếng gà sang canh”, “đường kim mũi chỉ” gợi lên cuộc sống đời thường giản dị, nơi người mẹ lặng lẽ thức khuya, dậy sớm, chăm chút cho con bằng tất cả yêu thương. Qua đó, mẹ hiện lên gần gũi mà thiêng liêng, bình dị mà lớn lao.

Tình mẫu tử trong bài thơ được thể hiện bằng những hình ảnh so sánh giàu sức gợi. Mẹ yêu con như “dòng sông biết hát”, như “ngôi sao sáng” giữa “khoảng trời xanh”. Những hình ảnh ấy vừa cụ thể vừa mang tính biểu tượng, cho thấy tình mẹ bao la, bền bỉ, luôn soi sáng, dẫn đường cho con trong suốt hành trình cuộc đời. Khi đi xa, trải qua những gian nan, người con mới thấm thía và cảm nhận sâu sắc hơn tình yêu ấy. Chính khoảng cách không gian và những thử thách của cuộc sống đã giúp người con hiểu rõ hơn công lao, sự hi sinh thầm lặng của mẹ.

Bài thơ còn thể hiện sự trưởng thành trong nhận thức của người con. Qua “giá buốt”, người con mới thấy “mùa xuân đẹp”; qua “một lòng nôi hẹp”, con mới hiểu mẹ đã chắt chiu, hi sinh để con nên người, trở thành “người lính dạn dày”. Những trải nghiệm gian khổ giúp người con nhận ra rằng phía sau mỗi bước trưởng thành của mình là bóng dáng người mẹ âm thầm nâng đỡ, chở che. Đó là sự thức tỉnh sâu sắc về lòng biết ơn và trách nhiệm đối với mẹ.

Không chỉ giàu giá trị nội dung, “Nghĩ về mẹ” còn gây ấn tượng bởi những đặc sắc nghệ thuật. Bài thơ được viết theo thể thơ tự do, với câu thơ dài ngắn linh hoạt, phù hợp với mạch cảm xúc suy tư, hồi tưởng. Giọng thơ chậm rãi, da diết, lắng sâu, tạo nên âm hưởng trữ tình giàu cảm xúc. Hệ thống hình ảnh thơ phong phú, vừa gần gũi đời thường vừa giàu ý nghĩa biểu tượng. Ngôn ngữ thơ trong sáng, giản dị nhưng được chọn lọc tinh tế. Đặc biệt, các biện pháp tu từ như so sánh, điệp, ẩn dụ, hoán dụ được vận dụng linh hoạt, góp phần làm nổi bật hình ảnh người mẹ và tình mẫu tử thiêng liêng.

“Nghĩ về mẹ” là một bài thơ giàu giá trị nhân văn, thể hiện sâu sắc tình yêu thương, sự hi sinh và công lao to lớn của người mẹ. Với nội dung cảm động và nghệ thuật tinh tế, bài thơ không chỉ chạm đến trái tim người đọc mà còn nhắc nhở mỗi chúng ta biết trân trọng, yêu thương và biết ơn mẹ khi còn có thể.

Xem thêm các câu hỏi Đọc hiểu và Viết trong bài thơ Nghĩ về mẹ chọn lọc, hay khác:

• Xác định thể thơ của văn bản Nghĩ về mẹ.

• Chỉ ra những hình ảnh thiên nhiên có trong đoạn thơ: Mẹ yêu con như dòng sông biết hát/ ... /Một buổi xa nhà mẹ nhớ con khôn nguôi.

• Phân tích tác dụng của biện pháp điệp được sử dụng trong các dòng thơ sau: Thì ngôi sao sáng nhất là tình yêu của mẹ/ Ngôi sao sáng giữa đêm dài lặng lẽ/ Như nỗi nhớ thương mẹ gửi về con.

• Nhận xét tình cảm, cảm xúc của nhân vật con dành cho mẹ được thể hiện trong hai dòng thơ: Qua nhỏ nhắn của một lòng nôi hẹp/ Mẹ đã cho con thành người lính dạn dày.

• Từ văn bản Nghĩ về mẹ, em hãy rút ra thông điệp có ý nghĩa với bản thân.

• Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích, đánh giá một số nét đặc sắc nghệ thuật của văn bản Nghĩ về mẹ phần Đọc hiểu.

Xem thêm bộ ngữ liệu ngoài sách giáo khoa chọn lọc, hay khác:

• Đọc hiểu Chỉ có thể là mẹ (Đặng Minh Mai)

• Đọc hiểu Tổ quốc nhìn từ biển (Nguyễn Việt Chiến)

• Đọc hiểu Bến đò ngày mưa (Anh Thơ)

• Đọc hiểu Hành quân giữa rừng xuân (Lê Anh Xuân)

• Hơn 20.000 câu trắc nghiệm Toán,Văn, Anh lớp 9 có đáp án

---