Giáo án bài Thực hành tiếng Việt trang 47 - Kết nối tri thức

    HOẠT ĐỘNG CỦA GV–HS

            DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Gv chuyển giao nhiệm vụ

HS hoàn thành PHT sau

- HS thực hiện nhiệm vụ.

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- GV quan sát, hỗ trợ

- HS thực hiện nhiệm vụ

- Dự kiến đáp án:

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS trình bày sản phẩm thảo luận

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

I. Kiến thức cần nhớ

1. Điệp từ, điệp ngữ

- Khái niệm: Là biện pháp tu từ nhắc đi nhắc lại nhiều lần một từ, cụm từ

- Tác dụng: Làm tăng cường hiệu quả diễn đạt như nhấn mạnh, tạo ấn tượng, gợi liên tưởng, cảm xúc, vần điệu cho câu thơ, câu văn.

- Dấu hiệu nhận biết: Các từ ngữ được lặp lại nhiều lần

Lưu ý: Phân biệt với lỗi lặp từ

2. Nhân hóa

- KN: Là biện pháp tu từ sử dụng những từ ngữ chỉ hoạt động, tính cách, suy nghĩ, vốn dành cho con người để miêu tả đồ vật, sự vật, con vật,

- Tác dụng: Làm cho sự vật, đồ vật, cây cối trở nên gần gũi, sinh động, thân thiết với con người hơn

- Dấu hiệu nhận biết: Các từ chỉ hoạt động, tên gọi của con người: ngửi, chơi, sà, anh, chị,

3. So sánh

- KN: Là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng

- Tác dụng: Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự vật được nhắc tới, khiến cho câu văn thêm phần sinh động, gây hứng thú với người đọc

- Dấu hiệu nhận biết: Có các từ ngữ so sánh: là, như, bao nhiêubấy nhiêu.

Lưu ý một số trường hợp, từ ngữ so sánh bị ẩn đi.

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Gv chuyển giao nhiệm vụ

HOẠT ĐỘNG NHÓM THEO BÀN

Bàn số lẻ làm bài 1,3

Bàn số chẳn làm bài 2,4

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- GV quan sát, hỗ trợ

- HS thực hiện nhiệm vụ

- Dự kiến đáp án:

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS trình bày sản phẩm thảo luận

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

II. Luyện tập

Bài tập 1

Thấy: Nhận biết bằng mắt nhìn

Gặp: Giáp mặt, tiếp xúc với nhau

-> Tác giả đã dung từ “gặp” để thể hiện thái độ, tình cảm của người lính. Lá cơm nếp không đơn thuần là vật vô tri vô giác mà được coi như một con người- người bạn cũ. Vì thế chứa đựng cả cảm xúc vui mừng, trìu mến

Bài tập 2

Mẹ ở đâu, chiều nay

Nhặt lá về đun bếp

Phải mẹ thổi cơm nếp

Mà thơm suốt đường con

Nghĩa phổ biến của từ “thơm”

-> Có mùi như hương của hoa, dễ chịu, làm cho thích ngửi

Nghĩa trong câu thơ

“Mà thơm suốt đường con.”

-> Không chỉ đơn thuần là mùi hương dễ chịu – được cảm nhận bằng khứu giác mà còn trở thành một biểu tượng cho hương vị quê nhà, tình cảm gia đình trìu mến, thân thương theo mỗi bước chân của người lính

Bài tập 3:

- Từ Mùi vị trong mùi vị thức ăn, mùi vị trái chín, mùi vị của nước giải khát

-> Danh từ chỉ hơi tỏa từ sự vật, có thể nhận biết bằng lưỡi

- Mùi vị trong cụm từ “mùi vị quê hương”

-> Mùi vị vừa mang nghĩa chỉ hương vị cụ thể của quê nhà, vừa mang nghĩa trừu tượng, chỉ một sắc thái đặc trưng của quê hương, vùng miền

Bài tập 4:

* Cách kết hợp từ giữa các từ trong hai dòng thơ

    Mẹ già và đất nước

Chia đều nỗi nhớ thương

- Chia đều: vốn được kết hợp giữa các từ chỉ sự vật cụ thể

- “Chia đều nỗi nhớ thương” không còn là khái niệm trìu tượng nữa mà trở nên cụ thể, có thể cân- đo- đong- đếm được.

* Cách kết hợp từ giữa các từ trong hai dòng thơ

    Mẹ già và đất nước

Chia đều nỗi nhớ thương

-> Cách kết hợp từ ngữ đặc biệt giúp nhà thơ diễn tả được chiều sâu tâm lí, tâm tư, tình cảm của người chiến sĩ khi đang chiến đấu nơi chiến trường. Họ ra đi vì một mục đích lớn lao nhưng trong họ luôn có một tình yêu dành cho người mẹ nơi quê nhà.