Giáo án Vật Lí 7 Bài 8: Gương cầu lõm mới nhất
Giáo án Vật Lí 7 Bài 8: Gương cầu lõm mới nhất
Xem thử Giáo án KHTN 7 KNTT Xem thử Giáo án KHTN 7 CTST Xem thử Giáo án KHTN 7 CD
Chỉ từ 400k mua trọn bộ Giáo án KNTT 7 cả năm (mỗi bộ sách) bản word chuẩn kiến thức, trình bày đẹp mắt, dễ dàng chỉnh sửa:
- B1: gửi phí vào tk:
0711000255837
- NGUYEN THANH TUYEN - Ngân hàng Vietcombank (QR) - B2: Nhắn tin tới Zalo VietJack Official - nhấn vào đây để thông báo và nhận giáo án
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
- Nhận biết được ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm.
- Nêu được tính chất của ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm.
- Nêu được tác dụng của gương cầu lõm trong cuộc sống và kỹ thuật.
2. Kỹ năng:
- Bố trí được thí nghiệm để quan sát ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm.
- Quan sát được tia sáng đi qua gương cầu lõm.
3. Thái độ:
- Biết vận dụng được các phương án thí nghiệm đã làm, tìm ra phương án kiểm tra tính chất ảnh của vật qua gương cầu lồi.
4. Xác định nội dung trọng tâm của bài:
- Nắm được tính chất tạo ảnh của gương cầu lõm.
- Nắm được các chùm sáng tới gương cầu lõm cho chùm phản xạ có đặc điểm gì?
5. Định hướng các năng lực được hình thành và năng lực chuyên biệt môn vật lí:
a)Năng lực được hình thành chung:
Năng lực giải quyết vấn đề. Năng lực thực nghiệm. Năng lực dự đoán, suy luận lí thuyết, thiết kế và thực hiện theo phương án thí nghiệm kiểm chứng giả thuyết, dự đoán, phân tích, xử lí số liệu và khái quát rút ra kết luận khoa học. Năng lực đánh giá kết quả và giải quyết vân đề
b)Năng lực chuyên biệt môn vật lý:
- Năng lực kiến thức vật lí.
- Năng lực phương pháp thực nghiệm
- Năng lực trao đổi thông tin
- Năng lực cá nhân của HS
II. CHUẨN BỊ
1. GV: Giáo án, SGK, dụng cụ dạy học, bảng phụ, dụng cụ thí nghiệm cho HS các nhóm
2. HS ( Mỗi nhóm)
+ 1 gương cầu lõm và 1 gương phẳng có cùng kích thước.
+ 1 viên pin tiểu.
+ 1 màn chắn có giá đỡ.
+ 1 chắn sáng 2 khe.
+ 1 nguồn sáng dùng pin ( Trong hộp thí nghiệm )
+ Giá lắp pin, bảng đa chức năng.
III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐÔNG DẠY HỌC
1. Ổn định lớp(1’)
2. Kiểm tra bài cũ (5’):
a. Câu hỏi:
Câu 1: Trình bày tính chất của ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi? So sánh vùng nhìn thấy của gương cầu lồi với gương phẳng có cùng kích thước?
Câu 2: Vì sao người lái xe ô tô dùng gương cầu lồi đặt ở phía trước mặt để quan sát các vật ở phía sau lưng mà ít dùng gương phẳng ?
b. Đáp án và biểu điểm:
- Ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi có những tính chất sau:
+ Là ảnh ảo không hứng được trên màn chắn. (2 đ)
+ Ảnh nhỏ hơn vật. (2 đ)
- Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng có cùng kích thước.
(3 đ)Vì dùng vùng quan sát của gương cầu lồi lớn hơn gương phẳng (3 đ)
3. Bài mới
HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động (5’)
Mục tiêu: HS biết được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi. Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp.
Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong bài học hôm nay
GV ư: Trong thực tế khoa học kỹ thuật đã giúp con người sử dụng năng lượng ánh sáng Mặt trời vào việc chạy ô tô, đun bếp, làm pin ... Bằng cách sử dụng gương cầu lõm . Vậy gương cầu lõm là gì ? Gương cầu lõm có tính chất gì mà có thể thu được năng lượng Mặt trời .
HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức
Mục tiêu: tính chất của ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm.
- Nêu được tác dụng của gương cầu lõm trong cuộc sống và kỹ thuật
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi. Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp.
GV: Giới thiệu gương cầu lõm là gương có mặt phản xạ là mặt trong của một phần mặt cầu. GV: Yêu cầu HS đọc thí nghiệm và tiến hành thí nghiệm. GV: Yêu cầu HS nhận xét ảnh của vật khi để vật gần và xa gương. GV? Hãy nêu phương án thí nghiệm kiểm tra ảnh ảo ? GV? Hãy nêu cách bố trí thí nghiệm để so sánh ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm với ảnh của cùng vật đó tạo bởi gương phẳng ? GV: Yêu cầu các nhóm làm thí nghiệm. GV? So sánh ảnh ảo của quả pin trong gương cầu lõm và gương phẳng ? GV? Tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống hoàn thành kết luận trang 22 SGK. GV bổ sung gương cầu lõm có thể cho ảnh thật GV: Làm thí nghiệm thu được ảnh thật bằng cách để vật ở xa gương cầu lõm thu được ảnh trên màn. GV chốt : Như vậy gương cầu lõm có thể cho ảnh ảo, cũng có thể cho ảnh thật . ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm lớn hơn vật, ảnh thật của vật tạo bởi gương cầu lõm ngược chiều và nhỏ hơn vật. |
HS: Làm thí nghiệm theo nhóm. HS: Trả lời C1. HS: Trả lời. HS: - Đặt gương phẳng và gương cầu lõm cách vật một khoảng như nhau. - Đặt màn hình ở mọi vị trí xem có hứng được ảnh trên màn không. HS: Làm thí nghiệm theo nhóm. HS: + Giống nhau: Đều là ảnh ảo. + Khác nhau: ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm lớn hơn vật. HS: Hoàn thành kết luận HS: Quan sát |
I. Ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lõm - Thí nghiệm C1: + Vật đặt ở gần gương: ảnh là ảnh ảo lớn hơn vật. + Vật đặt xa gương: Không nhìn thấy ảnh ảo trong gương. * Kết luận: Đặt một vật gần sát gương cầu lõm, nhìn vào gương thấy một ảnh ảo không hứng được trên màn chắn và lớn hơn vật. |
GV: Gọi một HS đọc yêu cầu thí nghiệm. GV: Yêu cầu các nhóm HS làm thí nghiệm và quan sát chùm tia phản xạ. GV? Chùm tia phản xạ có đặc điểm gì ? GV? Tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống hoàn thành kết luận. GV: Yêu cầu HS đọc C4. GV: Mô tả qua các chi tiết của hệ thống và yêu cầu trả lời GV: Gọi 1 HS đọc thí nghiệm. GV? Mục đích của thí nghiệm nghiên cứu hiện tượng gì ? GV: Yêu cầu các nhóm làm thí nghiệm theo yêu cầu C5. GV theo dõi giúp đỡ nhóm gặp khó khăn. GV: Qua thí nghiệm hãy tìm từ thích hợp hoàn thành kết luận. |
HS khác nêu phương án thí nghiệm. HS: Dùng đèn pin che kín pha đèn chỉ để 2 lỗ thủng để tạo ra 2 tia sáng song song. HS: Làm thí nghiệm theo nhóm. HS: Hội tụ tại một điểm ở trước gương. HS: Hoàn thành kết luận. HS giải thích. HS: Làm C4 và thảo luận về câu trả lời. HS: Thí nghiệm nghiên cứu hiện tượng: Chùm sáng phân kỳ ở một vị trí thích hợp tới gương sẽ thu được chùm phản xạ là một chùm sáng song song. HS: Làm thí nghiệm theo nhóm và quan sát chùm phản xạ. HS: Hoàn thành kết luận. |
II.Sự phản xạ ánh sáng trên gương cầu lõm. 1. Đối với chùm tia tới song song - Thí nghiệm * Kết luận: Chiếu một chùm tia tới song song tới một gương cầu lõm, ta thu được một chùm tia phản xạ hội tụ tại một điểm ở trước gương. C4: Mặt trời ở rất xa ta nên chùm sáng từ mặt trời tới gương coi như chùm tia tới song song, cho chùm tia phản xạ hội tụ tại một điểm ở phía trước gương. ánh sáng Mặt trời có nhiệt năng cao nên vật để ở chỗ ánh sáng hội tụ sẽ nóng lên. 2. Đối với chùm tia sáng phân kỳ - Thí nghiệm * Kết luận: Một nguồn sáng nhỏ S đặt trước gương cầu lõm ở một vị trí thích hợp, có thể cho một chùm tia phản xạ song song. |
HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (10')
Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dung bài học
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi. Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp.
Bài 1: Chiếu một chùm tia tới song song lên một gương cầu lõm, ta thu được một chùm tia phản xạ là chùm sáng:
A. Hội tụ
B. Song song
C. Phân kì
D. Không truyền theo đường thẳng
Đáp án
Chùm tia tới song song gặp gương cầu lõm có chùm tia phản xạ là chùm sáng hội tụ:
Bài 2: Các vật nào dưới đây có thể coi là gương cầu lõm?
A. Pha đèn pin
B. Pha đèn ô tô
C. Gương dùng để thu và hội tụ ánh sáng Mặt Trời
D. Cả A, B, C
Đáp án
- Pha của đèn pin và đèn ô tô được xem như một gương cầu lõm vì nó có mặt lõm phản xạ tốt ánh sáng chiếu tới nó.
- Vì gương cầu lõm có tác dụng biến đổi chùm sáng song song thành chùm phản xạ hội tụ tại một điểm nên được dùng để hội tụ ánh sáng Mặt Trời chiếu đến.
Bài 3: Phương án nào là sai trong các phương án sau đây?
Tác dụng của gương cầu lõm là
A. Biến đổi chùm tia tới song song thành chùm tia phản xạ hội tụ tại một điểm.
B. Biến đổi chùm tia tới phân kì thích hợp thành một chùm tia phản xạ song song.
C. Tạo ảnh ảo lớn hơn vật.
D. Biến đổi chùm tia tới song song thành chùm tia phản xạ phân kì.
Đáp án
- Gương cầu lõm tạo ảnh ảo lớn hơn vật ⇒ Loại đáp án C
- Gương cầu lõm biến đổi chùm tia tới:
Song song ⇒ Hội tụ
Phân kì thích hợp ⇒ Song song
⇒ Loại A và B. Vậy đáp án D đúng.
Bài 4: Vì sao nhờ có pha đèn mà đèn pin lại có thể chiếu sáng được xa hơn so với khi không có pha đèn?
A. Vì pha đèn không phản xạ được ánh sáng.
B. Vì pha đèn có thể hội tụ ánh sáng tại một điểm ở xa.
C. Vì pha đèn có thể tạo ra một chùm phản xạ song song.
D. Vì pha đèn làm cho ánh sáng mạnh thêm.
Đáp án
Đèn nằm ở vị trí thích hợp nên pha đèn có tác dụng tập trung chùm sáng phân kì từ đèn chiếu ra phía sau và biến đổi chùm sáng đó thành một chùm phản xạ song song chiếu thẳng ra phía trước ⇒ Đáp án C đúng.
Bài 5: Chọn câu trả lời đúng
Ta biết rằng khi chiếu một chùm tia song song lên một gương cầu lõm thì chùm tia phản xạ sẽ hội tụ tại một điểm ở trước gương. Nếu đặt tại điểm đó một màn chắn nhỏ thì ta sẽ thấy:
A. Một vệt sáng.
B. Một điểm sáng rõ.
C. Không thấy gì khác.
D. Màn sáng hơn.
Đáp án
Chùm tia phản xạ hội tụ tại một điểm ⇒ Giao điểm cắt nhau đó là ảnh thật của điểm sáng ⇒ Trên màn chắn sẽ hiện một điểm sáng ⇒ Đáp án B đúng.
Bài 6: Phát biểu nào dưới đây sai?
A. Khi vật đặt từ một khoảng cách nào đó trở ra xa thì gương cầu lõm không tạo ra ảnh ảo trong gương.
B. Ảnh mà mắt nhìn thấy trong gương cầu lõm không hứng được trên màn chắn, vì đó là ảnh ảo.
C.Một vật chỉ khi đặt gần gương cầu lõm thì gương mới tạo được ảnh ảo.
D. Bất kì vật đặt ở vị trí nào, gương cầu lõm cũng tạo ra ảnh ảo.
Đáp án
- Ảnh ảo không hứng được trên màn chắn ⇒ Loại B.
- Khi đặt vật trở khoảng cách xa gương cầu lõm sẽ không tạo ra ảnh ảo mà sẽ tạo ra ảnh thật ⇒ Loại B.
- Vật đặt gần gương cầu lõm thì tạo ra ảnh ảo ⇒ Loại C
- Ảnh tạo bởi gương cầu lõm có thể là ảnh thật hoặc ảnh ảo tùy theo vị trí của vật đối với gương ⇒ Chọn phương án D.
Bài 7: Chọn câu trả lời đầy đủ nhất.
Gương cầu lõm có thể tạo ra ảnh:
A. Ảo, lớn hơn vật.
B. Ảnh ảo lớn hơn vật khi vật đặt gần sát gương, ảnh thật khi vật ở xa gương.
C. Thật.
D. Hứng được trên màn chắn.
Đáp án
Vật đặt sát gương ⇒ Ảnh ảo, cùng chiều với vật.
Vật đặt ra xa gương ⇒ Ảnh thật, ngược chiều với vật
Vậy đáp án đúng là B
Bài 8: Để quan sát ảnh của vật tạo bởi gương cầu lõm thì mắt ta phải đặt ở đâu?
A. Ở đâu cũng được nhưng phải nhìn vào mặt phản xạ của gương.
B. Ở trước gương.
C. Trước gương sao cho chùm tia phản xạ lọt vào mắt.
D. Ở trước gương và nhìn vào vật.
Đáp án
Phải đặt mắt trước gương sao cho chùm tia phản xạ lọt vào mắt thì mới nhìn thấy ảnh của vật qua gương (nếu chùm tia phản xạ không lọt vào mắt thì mắt ta không nhìn thấy được ảnh của vật) ⇒ Đáp án đúng là C
HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng (8’)
Mục tiêu: Vận dụng làm bài tập
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi. Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp.
GV: Yêu cầu HS tìm hiểu đèn pin và trả lời C6 GV: Yêu cầu HS trả lời C7 GV? ảnh ảo của vật tạo bởi gương cầu lõm có tính chất gì ? GV? Để vật ở vị trí nào trước gương cầu lõm thì có ảnh ảo ? GV? Khi vật đặt như thế nào thì có ảnh thật và ảnh thật có tính chất gì ? GV? ánh sánh chiếu tới gương cầu lõm phản xạ lại có tính chất gì ? GV? Có nên dùng gương cầu lõm ở phía trước người lái xe để quan sát vật phía sau không ? Giải thích ? GV: Đặt vật ở một vị trí không có ảnh để HS quan sát |
HS: Trả lời C6 và thảo luận về câu trả lời. HS: Trả lời C7 và thảo luận về câu trả lời HS: ảnh ảo lớn hơn vật. HS: Khi đặt vật gần gương HS: Vật đặt xa gương cho ảnh thật, ngược chiều và nhỏ hơn vật HS: Trả lời 2 kết luận của phần II. HS: Không . Vì người lái xe không cần quan sát vật to mà quan sát vùng rộng. Vùng nhìn thấy của gương cầu lõm nhỏ hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng có cùng kích thước. - Có vị trí người lái xe không quan sát được vật phía sau. |
II. Vận dụng C6: Nhờ có gương cầu lõm trong pha đèn pin nên ki xoay pha đèn đến vị trí thích hợp , chùm sáng phân kỳ từ đèn tới gương sẽ cho chùm phản xạ là chùm song song. Do đó ánh sáng sẽ truyền đi xa được, không bị phân tán nên vẫn sáng rõ. C7: Xoay pha đèn để bóng đèn ra xa gương, tạo chùm tia tới gương là chùm song song → Thu được chùm phản xạ là chùm hội tụ tại một điểm |
HOẠT ĐỘNG 5: Hoạt động tìm tòi và mở rộng (2’)
Mục tiêu: Tìm tòi và mở rộng kiến thức, khái quát lại toàn bộ nội dung kiến thức đã học
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi. Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp.
Tại sao người ta có thể dùng gương cầu lõm hứng ánh sáng Mặt Trời để đun nước nóng.
Vì: Gương cầu lõm có tác dụng tập trung ánh sáng theo một hướng hoặc một điểm mà ta cần chiếu sáng. Vì vậy, việc sử dụng thiết bị có gương cầu lõm hứng ánh sáng Mặt Trời để đun nước nóng hoạt động dựa vào việc ánh sáng mặt Trời mang nhiệt, khi có chùm sáng song song từ Mặt Trời chiếu đến gương thì gương cầu lõm sẽ cho chùm tia phản xạ hội tụ tại vị trí đặt thùng nước làm cho nhiệt độ tại vị trí đó tăng cao.
4. Câu hỏi, bài tập củng cố và dặn dò
- Học bài kết hợp SGK và vở ghi - Thuộc phần ghi nhớ.
- Làm bài tập 8.1 đến 8.3 SBT.
- Chuẩn bị bài: Tổng kết chương I. Trả lời trước các câu hỏi phần tự kiểm tra trong bài 9 SGK
Xem thử Giáo án KHTN 7 KNTT Xem thử Giáo án KHTN 7 CTST Xem thử Giáo án KHTN 7 CD
Xem thêm các bài soạn Giáo án Vật Lí lớp 7 theo hướng phát triển năng lực mới nhất, hay khác:
- Giáo án Vật Lí 7 Bài 9: Tổng kết chương 1: Quang học
- Giáo án Vật Lí 7 Bài 10: Nguồn âm
- Giáo án Vật Lí 7 Bài 11: Độ cao của âm
- Giáo án Vật Lí 7 Bài 12: Độ to của âm
- Giáo án Vật Lí 7 Bài 13: Môi trường truyền âm
Đã có lời giải bài tập lớp 7 sách mới:
- (mới) Giải bài tập Lớp 7 Kết nối tri thức
- (mới) Giải bài tập Lớp 7 Chân trời sáng tạo
- (mới) Giải bài tập Lớp 7 Cánh diều
Tủ sách VIETJACK shopee lớp 6-8 cho phụ huynh và giáo viên (cả 3 bộ sách):
Săn shopee giá ưu đãi :
- Sổ lò xo Art of Nature Thiên Long màu xinh xỉu
- Biti's ra mẫu mới xinh lắm
- Tsubaki 199k/3 chai
- L'Oreal mua 1 tặng 3
Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng....miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.
Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:Loạt bài Giáo án Vật Lí lớp 7 mới, chuẩn nhất của chúng tôi được biên soạn bám sát nội dung sgk Vật Lí 7 theo chuẩn Giáo án của Bộ GD & ĐT.
Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.
- Giáo án lớp 7 (các môn học)
- Giáo án điện tử lớp 7 (các môn học)
- Giáo án Toán 7
- Giáo án Ngữ văn 7
- Giáo án Tiếng Anh 7
- Giáo án Khoa học tự nhiên 7
- Giáo án Lịch Sử 7
- Giáo án Địa Lí 7
- Giáo án GDCD 7
- Giáo án Tin học 7
- Giáo án Công nghệ 7
- Giáo án HĐTN 7
- Giáo án Hoạt động trải nghiệm 7
- Giáo án Vật Lí 7
- Giáo án Sinh học 7
- Giáo án Hóa học 7
- Giáo án Âm nhạc 7
- Đề thi lớp 7 (các môn học)
- Đề thi Ngữ Văn 7 (có đáp án)
- Chuyên đề Tiếng Việt lớp 7
- Đề thi Toán 7 (có đáp án)
- Đề cương ôn tập Toán 7
- Đề thi Tiếng Anh 7 (có đáp án)
- Đề thi Khoa học tự nhiên 7 (có đáp án)
- Đề thi Lịch Sử & Địa Lí 7 (có đáp án)
- Đề thi Địa Lí 7 (có đáp án)
- Đề thi Lịch Sử 7 (có đáp án)
- Đề thi GDCD 7 (có đáp án)
- Đề thi Công nghệ 7 (có đáp án)
- Đề thi Tin học 7 (có đáp án)