(Siêu ngắn) Soạn bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội (Hình thành lối sống tích cực trong xã hội hiện đại) - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội (Hình thành lối sống tích cực trong xã hội hiện đại) trang 114, 115, 116, 117, 118, 119 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 11 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 11 dễ dàng soạn văn 11.

(Siêu ngắn) Soạn bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội (Hình thành lối sống tích cực trong xã hội hiện đại) - Kết nối tri thức

* Yêu cầu:

- Nêu được vấn đề thực sự có ý nghĩa, hướng đến việc hình thành lối sống tích cực trong xã hội hiện đại.

- Triển khai hệ thống luận điểm chặt chẽ, phù hợp với logic của vấn đề bàn luận; sử dụng các lí lẽ thuyết phục và bằng chứng chính xác, thích hợp, đầy đủ.

- Nêu được ý kiến về vấn đề bàn luận từ một góc nhìn khác.

- Rút ra được ý nghĩa của việc bàn luận về vấn đề.

* Phân tích bài viết tham khảo

Cư dân của hành tinh

- Nêu vấn đề cần bàn luận theo lối gián tiếp.

- Luận điểm 1: Xem xét vấn đề từ nguồn gốc chung của loài người.

- Luận điểm 2: Xem xét vấn đề từ thực tiễn lịch sử cận - hiện đại của thế giới.

- Nêu bằng chứng xác nhận sự kết nối với nhau của con người trên Trái Đất hiện nay.

- Luận điểm 3: Xem xét vấn đề từ mối quan hệ giữa các quốc gia, dân tộc.

- Nêu bằng chứng từ những sự kiện mang tính đại chúng.

- Luận điểm 4: Xem xét vấn đề từ góc nhìn khác.

- Nêu bằng chứng cho ý kiến từ góc nhìn khác: toàn cầu hóa gặp nhiều thách thức.

- Luận điểm 5: Ứng xử thực tế cần có của mỗi người khi nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề bàn luận.

- Thay lời kết luận bằng một trích dẫn phù hợp.

Gợi ý trả lời câu hỏi cuối bài

Câu 1 (trang 118 sgk Ngữ văn 11 Tập 1) Nêu vấn đề chính được bàn luận trong bài viết và ý nghĩa của nó.

Trả lời:

- Vấn đề: Cư dân của hành tinh

- Ý nghĩa: Đây là vấn đề đáng suy ngẫm để xác định được cho mình một thái độ sống tích cực, có trách nhiệm với cuộc đời và sự sống nói chung.

Câu 2 (trang 118 sgk Ngữ văn 11 Tập 1) Xác định hệ thống luận điểm được triển khai trong bài viết.

Trả lời:

Luận điểm 1: Xem xét vấn đề từ nguồn gốc chung của loài người.

Luận điểm 2: Xem xét vấn đề từ thực tiễn lịch sử cận – hiện đại của thế giới.

Luận điểm 3: Xem xét vấn đề từ mối quan hệ giữa các quốc gia, dân tộc.

Luận điểm 4: Xem xét vấn đề từ góc nhìn khác.

Luận điểm 5: Ứng xử thực tế cần có của mỗi người khi nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề bàn luận.

Câu 3 (trang 118 sgk Ngữ văn 11 Tập 1) Nhận xét về mức độ thuyết phục của các bằng chứng được người viết đưa ra.

Trả lời:

Dẫn chứng cụ thể, đa dạng tạo nên độ thuyết phục cao cho bài viết.

* Thực hành viết

1. Chuẩn bị viết

- Đề tài bạn sẽ chọn, như được định hướng từ nhan đề chung của phần Viết, nên là đề tài có thể khơi dậy được thái độ sống tích cực trong hoàn cảnh sống có nhiều thách thức mới hiện nay.

- Khi đã xác định được đề tài, nên tìm cho bài viết một nhan đề phù hợp.

2. Tìm ý, lập dàn ý

a) Tìm ý

Gợi ý một số câu hỏi có thể dùng để tìm ý, huy động các bằng chứng:

- Có thể nhìn nhận vấn đề từ những góc độ và theo các cấp độ nào? Tác giả bài viết tham khảo đã triển khai vấn đề từ các góc nhìn: lịch sử, xã hội, đạo đức; đã chứng minh vấn đề theo từng cấp độ: cá nhân, quốc gia – dân tộc, nhân loại. Cách triển khai này này cách triển khai của bài viết tham khảo ở Bài 3. Như vậy, việc xác định hệ thống luận điểm trong một bài văn nghị luận tùy thuộc vào vấn đề được bàn có thể nhìn nhận từ những góc độ hay theo cấp độ nào.

- Nên chọn những bằng chứng gì để làm sáng tỏ các luận điểm.

- Những ý kiến sáng giá nào có thể trích dẫn?

- Có thể bàn về vấn đề từ góc nhìn trái chiều như thế nào?

- Việc nhận thức sâu sắc về vấn đề có ý nghĩa như thế nào đối với mỗi người, trước hết là với chính người viết?

b) Lập dàn ý

Mở bài: Nêu vấn đề cần bàn luận, hướng bàn luận và ý nghĩa chung của việc bàn luận về vấn đề. Bạn có thể giới thiệu vấn đề theo cách trực tiếp như bài viết tham khảo ở Bài 3 hoặc theo cách gián tiếp như bài viết tham khảo ở Bài 4 này. Dù theo cách giới thiệu nào thì phần Mở bài không được dài dòng và cần giúp người đọc nắm rõ ngay từ đầu bài viết sẽ bàn luận về vấn đề gì.

Thân bài:

- Miêu tả khái quát hoàn cảnh đời sống làm nảy sinh vấn đề.

- Phân tích lần lượt từng khía cạnh vấn đề theo trình tự từ hẹp đến rộng hoặc từ rộng đến hẹp với những lí lẽ và bằng chứng phù hợp.

- Làm rõ sự cần thiết phải nhận thức đầy đủ về vấn đề.

- Nêu trải nghiệm của bản thân với vấn đề được bàn luận.

- Bàn luận vấn đề từ góc nhìn trái chiều.

Kết bài: Tóm tắt những luận điểm chính đã trình bày và khẳng định ý nghĩa của vấn đề trên cơ sở thu thập nhiều tư liệu và bằng chứng mới.

* Dàn ý cho đề bài Viết bài văn nghị luận bàn về vấn đề: Đấu tranh cho bình đẳng giới.

a) Mở bài

- Giới thiệu vấn đề bình đẳng giới và ý nghĩa của việc đấu tranh cho bình đẳng giới trong xã hội hiện đại.

b) Thân bài

* Giải thích

- Bình đẳng giới: nam và nữ (mọi giới) có quyền lợi, cơ hội và trách nhiệm ngang nhau trong học tập, lao động và đời sống.

- Đấu tranh cho bình đẳng giới: nỗ lực xóa bỏ định kiến, phân biệt đối xử giữa các giới.

* Thực trạng

- Vẫn còn tư tưởng trọng nam khinh nữ, bất công trong việc làm, giáo dục, gia đình.

- Phụ nữ và một số nhóm giới còn chịu thiệt thòi, bạo lực, thiếu cơ hội phát triển.

* Ý nghĩa, vai trò

- Bảo vệ quyền con người.

- Thúc đẩy sự tiến bộ xã hội.

- Tạo điều kiện để mỗi cá nhân phát huy năng lực.

* Giải pháp

- Nâng cao nhận thức cộng đồng.

- Giáo dục bình đẳng giới từ gia đình và nhà trường.

- Tôn trọng, bảo vệ quyền lợi của mọi giới.

- Mỗi cá nhân chủ động lên tiếng trước bất công.

* Liên hệ bản thân

- Có thái độ tôn trọng, không phân biệt giới.

- Hành động thiết thực để lan tỏa tinh thần bình đẳng.

c) Kết bài

- Khẳng định tầm quan trọng của đấu tranh cho bình đẳng giới và kêu gọi chung tay xây dựng xã hội công bằng, văn minh.

3. Viết

- Bám sát dàn ý đã lập để viết, có thể điều chỉnh các nhận xét, đánh giá cho phù hợp với những bằng chứng được đưa ra.

- Mỗi luận điểm cần được triển khai thành một đoạn văn, có câu chủ đề với các ý nhỏ triển khai chủ đề.

- Thường xuyên chú ý mạch lạc và liên kết của bài viết, sử dụng chính xác và đúng chỗ các phương tiện liên kết.

- Việc trích dẫn các ý kiến bàn về vấn đề (nếu có) cần đảm bảo tính trung thực, không cắt xén, có ghi nguồn đầy đủ, chính xác (phần trích dẫn trực tiếp phải được đặt trong ngoặc kép).

- Chú ý sử dụng hình thức đối thoại (với các quan điểm khác) nhằm làm cho vấn đề trở nên nổi bật và sắc nét.

- Có thể vận dụng linh hoạt các yếu tố tự sự và biểu cảm, nhất là khi đề cập những trải nghiệm của bản thân để làm tăng tình thuyết phục của lập luận.

Bài viết tham khảo

Trong dòng chảy phát triển của nhân loại, bình đẳng giới không chỉ là một khẩu hiệu mang tính thời đại mà đã trở thành thước đo văn minh của mỗi quốc gia, mỗi cộng đồng. Dẫu vậy, trên thực tế, con đường đi tới bình đẳng giới vẫn còn nhiều gập ghềnh bởi định kiến lâu đời, sự bất công tiềm ẩn và những rào cản vô hình. Chính vì thế, đấu tranh cho bình đẳng giới không phải là việc của riêng ai, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội.

Bình đẳng giới là sự công bằng về quyền lợi, cơ hội và nghĩa vụ giữa các giới trong mọi lĩnh vực của đời sống: từ giáo dục, việc làm đến tham gia quản lí xã hội và xây dựng gia đình. Đấu tranh cho bình đẳng giới là quá trình xóa bỏ những định kiến, hành vi phân biệt đối xử, đồng thời tạo điều kiện để mỗi cá nhân được sống, học tập và cống hiến đúng với năng lực của mình, không bị giới tính chi phối.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy bất bình đẳng giới vẫn tồn tại dưới nhiều hình thức. Ở không ít nơi, tư tưởng “trọng nam khinh nữ” vẫn âm thầm chi phối cách nhìn nhận con người. Nhiều bé gái bị hạn chế cơ hội học tập, nhiều phụ nữ gặp rào cản trong thăng tiến nghề nghiệp, thậm chí phải chịu đựng bạo lực gia đình hay sự coi nhẹ tiếng nói của bản thân. Ngay cả trong xã hội hiện đại, định kiến rằng phụ nữ phải gánh vác phần lớn việc nhà, còn đàn ông giữ vai trò trụ cột kinh tế vẫn khá phổ biến. Những quan niệm ấy không chỉ làm tổn thương cá nhân mà còn kìm hãm sự phát triển chung của cộng đồng.

Lịch sử và thực tiễn đã chứng minh rằng khi được trao cơ hội bình đẳng, phụ nữ hoàn toàn có thể tạo ra những giá trị lớn lao. Một dẫn chứng tiêu biểu là Malala Yousafzai – cô gái Pakistan từng bị tấn công vì dám lên tiếng đòi quyền được đi học cho trẻ em gái. Không khuất phục trước bạo lực, Malala tiếp tục hoạt động vì giáo dục và trở thành người trẻ tuổi nhất nhận giải Nobel Hòa bình. Câu chuyện của Malala cho thấy: đấu tranh cho bình đẳng giới không chỉ là bảo vệ quyền lợi của phụ nữ, mà còn là bảo vệ quyền được phát triển của cả một thế hệ.

Ở Việt Nam, hình ảnh những nữ lãnh đạo, nhà khoa học, vận động viên hay doanh nhân thành đạt cũng là minh chứng rõ nét cho sức mạnh của bình đẳng giới. Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Thị Doan – nguyên Phó Chủ tịch nước – hay vận động viên Ánh Viên với những thành tích xuất sắc trên đấu trường quốc tế đã khẳng định rằng giới tính không quyết định giới hạn của con người. Khi được tạo điều kiện học tập và cống hiến công bằng, phụ nữ hoàn toàn có thể sánh vai cùng nam giới, góp phần xây dựng đất nước.

Không chỉ mang ý nghĩa nhân văn, bình đẳng giới còn đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển bền vững. Một xã hội tôn trọng bình đẳng giới sẽ tận dụng được nguồn nhân lực từ mọi phía, giảm thiểu bất công và tạo ra môi trường sống lành mạnh hơn. Ngược lại, phân biệt giới không chỉ gây tổn thương cá nhân mà còn làm lãng phí tài năng, kéo lùi tiến trình tiến bộ xã hội.

Để thúc đẩy bình đẳng giới, cần có sự chung tay từ nhiều phía. Nhà nước cần hoàn thiện hệ thống pháp luật bảo vệ quyền lợi của các giới; gia đình và nhà trường phải giáo dục trẻ em tinh thần tôn trọng, không định kiến; truyền thông cần lan tỏa những hình ảnh tích cực về vai trò của phụ nữ và các nhóm giới. Quan trọng hơn cả, mỗi cá nhân cần tự thay đổi nhận thức, dám lên tiếng trước bất công và hành động thiết thực trong đời sống hằng ngày: tôn trọng sự khác biệt, chia sẻ trách nhiệm gia đình, ủng hộ cơ hội phát triển công bằng cho tất cả mọi người.

Với thế hệ trẻ hôm nay, đấu tranh cho bình đẳng giới không phải là những việc lớn lao xa vời, mà bắt đầu từ những hành động giản dị: không trêu chọc hay đánh giá người khác dựa trên giới tính, ủng hộ bạn bè theo đuổi ước mơ, và chủ động học hỏi để trở thành công dân có trách nhiệm. Khi mỗi người góp một tiếng nói, một hành động nhỏ, xã hội sẽ dần thay đổi theo hướng tích cực.

Đấu tranh cho bình đẳng giới là hành trình dài đòi hỏi sự kiên trì, tỉnh táo và lòng nhân ái. Đó không chỉ là cuộc đấu tranh vì phụ nữ hay bất kì giới nào, mà là cuộc đấu tranh cho phẩm giá con người và tương lai chung của xã hội. Chỉ khi mọi cá nhân đều được tôn trọng và trao cơ hội ngang bằng, thế giới mới thực sự trở thành một nơi công bằng, tiến bộ và đáng sống.

4. Chỉnh sửa, hoàn thiện

Đối chiếu với yêu cầu của kiểu bài và dàn ý đã lập đề:

- Bổ sung ý cần thiết hay lược bỏ những ý đi xa vấn đề chính cần bàn luận.

- Kiểm tra tính chặt chẽ, hợp lí của bố cục; có thể đảo vị trí các đoạn, các câu nếu thấy cần thiết nhằm đảm bảo sự liền mạch, logic của lập luận.

- Triển khai hoàn chỉnh những ý còn sơ sài.

- Thay thế phương tiện liên kết chưa được dùng chính xác và bổ sung phương tiện liên kết chưa được dùng chính xác và bổ sung phương tiện liên kết cần thiết, phù hợp.

- Sửa các lỗi chính tả, diễn đạt và trình bày (nếu có).

Bài giảng: Viết bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội (Hình thành lối sống tích cực trong xã hội hiện đại) - Cô Trang Thủy (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 11 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Thực hành tiếng Việt trang 112

• Thảo luận về một vấn đề trong đời sống (Hình thành lối sống tích cực trong xã hội hiện đại)

• Củng cố, mở rộng trang 122

• Thực hành đọc: Nàng Ờm nhắn nhủ

• Tri thức ngữ văn trang 125

• Sống, hay không sống – đó là vấn đề

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 11 hay khác:

• Soạn văn 11 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 11 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn Chuyên đề Văn 11 Kết nối tri thức
• Giải lớp 11 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 11 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 11 Cánh diều (các môn học)

---