Giáo án KTPL 10 Kết nối tri thức Bài 19: Quốc hội, Chủ tịch nước và Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

B1. Chuyển giao nhiệm vụ: GV chia lớp thành 3 nhóm xử lý 3 tình huống thực tế:

- Nhóm 1 (Chức năng Lập pháp): Các em muốn đề xuất một quy định về việc "Giảm áp lực bài tập về nhà". Các em phải tìm hiểu xem Quốc hội làm luật như thế nào. Hãy truy cập quochoi.vn, tìm mục "Văn bản pháp luật" để xem cấu trúc một đạo luật giáo dục [NLS 1.1].

- Nhóm 2 (Chức năng Quyết định): Địa phương em đang cần xây một cây cầu lớn để các em đi học an toàn nhưng kinh phí rất lớn. Tại sao Quốc hội phải là bên phê duyệt khoản tiền này mà không phải cơ quan khác? Điều này giúp ích gì trong việc phòng chống thất thoát tiền của dân? [Tích hợp PCTN].

- Nhóm 3 (Chức năng Giám sát): Hiện nay có nhiều thông tin giả trên mạng xã hội gây hoang mang. Nếu các cơ quan chức năng làm việc chưa hiệu quả, các đại biểu Quốc hội sẽ làm gì để bảo vệ người dân? AI có thể giúp đại biểu tổng hợp hàng triệu ý kiến của dân không? Nếu AI gợi ý sai, ai là người chịu trách nhiệm? [Tích hợp AI - NLa].

B2. Thực hiện nhiệm vụ: HS thảo luận, tra cứu thực tế trên điện thoại.

B3. Báo cáo, thảo luận: Các nhóm trình bày ngắn gọn. Nhóm khác đặt câu hỏi xoáy sâu vào vai trò của "người thật" (Đại biểu) so với "máy móc" (AI).

B4. Kết luận, nhận định: GV chốt lại kiến thức trọng tâm:

1. Chức năng, nhiệm vụ của Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam.

- Chức năng:

+ Thực hiện quyền lập hiến và lập pháp.

+ Quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

+ Giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước.

- Nhiệm vụ của: xây dựng và sửa đổi Hiến pháp, ban hành và sửa đổi luật; giám sát việc tuân thủ Hiến pháp, luật và nghị quyết của Quốc hội; giám sát các cơ quan nhà nước Trung ương; quyết định các vấn đề quan trọng về kinh tế – xã hội của đất nước; bầu, phê chuẩn một số chức danh của các cơ quan nhà nước ở Trung ương;...

HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

B1 (Chuyển giao nhiệm vụ): GV chiếu ảnh Vua Bảo Đại và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đặt câu hỏi: Tại sao sau Cách mạng tháng Tám, chúng ta không gọi người đứng đầu đất nước là Vua mà gọi là Chủ tịch nước? Quyền lực "Thiên tử" cha truyền con nối và quyền lực do dân bầu ra khác nhau như thế nào?

B2 (Thực hiện nhiệm vụ): HS thảo luận cặp đôi, liên hệ kiến thức lịch sử.

B3 (Báo cáo, thảo luận): Một số HS phát biểu ý kiến cá nhân.

B4 (Kết luận, nhận định): GV chốt: Chủ tịch nước là người đứng đầu Nhà nước, đại diện cho ý chí nhân dân.

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (25 phút)

Mục tiêu: HS nắm vững chức năng, nhiệm vụ của Chủ tịch nước và giá trị liêm chính trong bộ máy.

Hoạt động của GV và HS:

B1 (Chuyển giao nhiệm vụ): Chia lớp thành 3 nhóm chuyên gia, sử dụng điện thoại tra cứu trên trang Chinhphu.vn (Tích hợp Năng lực số):

Nhóm 1: Tìm hiểu quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm Thủ tướng, Bộ trưởng. Quyền này giúp thanh lọc cán bộ tham nhũng như thế nào? (Tích hợp PCTN).

Nhóm 2: Tìm hiểu quyền đặc xá. Việc tha tù cho người cải tạo tốt thể hiện tính nhân văn về quyền con người ra sao? (Tích hợp Quyền con người).

Nhóm 3: Tìm ảnh/tin về một học sinh được Chủ tịch nước tặng Huân chương hoặc thư khen. Việc vinh danh này có ý nghĩa gì đối với lối sống thanh niên? (Tích hợp Đạo đức, lối sống).

B2 (Thực hiện nhiệm vụ): Các nhóm xử lý dữ liệu và thảo luận ý nghĩa.

B3 (Báo cáo, thảo luận): Đại diện các nhóm báo cáo. GV đặt câu hỏi phản biện về việc AI không thể thay thế cảm xúc và trách nhiệm pháp lý khi Chủ tịch nước ký các quyết định quan trọng.

B4 (Kết luận, nhận định): GV chuẩn hóa kiến thức trọng tâm.

Sản phẩm (Kiến thức ghi bài):

2. Chức năng, nhiệm vụ của Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

- Chủ tịch nước là người đứng đầu Nhà nước, thay mặt nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thực hiện các nhiệm vụ đối nội và đối ngoại.

Chủ tịch nước thực hiện nhiệm vụ công bố Hiến pháp, luật, pháp lệnh.

- Đề nghị Quốc hội bầu hoặc miễn nhiệm một số chức danh cao trong Nhà nước.

- Bổ nhiệm, miễn nhiệm các thành viên Chính phủ

- Quyết định tặng thưởng, phong hàm, nhập, thôi hoặc tước quốc tịch

- Thống lĩnh lực lượng vũ trang.

- Tiếp nhận đại sứ và thực hiện việc kí kết điều ước quốc tế nhân danh Nhà nước;...

HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

B1 (Chuyển giao nhiệm vụ): GV chia lớp thành 4 nhóm.

Nhiệm vụ 1 (Năng lực số): Hướng dẫn HS dùng smartphone truy cập trang "chinhphu.vn". Sử dụng kỹ thuật tìm kiếm từ khóa chính xác để xác định 4 nhiệm vụ cốt lõi của Chính phủ hiện nay.

Nhiệm vụ 2 (So sánh lịch sử): Yêu cầu HS thảo luận: "Điểm khác biệt lớn nhất giữa Chính phủ nước ta hiện nay và bộ máy quan lại thời phong kiến trong việc thực hiện nhiệm vụ quản lý dân cư là gì?".

B2 (Thực hiện nhiệm vụ): HS làm việc nhóm, ghi chép kết quả vào giấy A0 hoặc bảng phụ. GV quan sát, gợi ý HS chú ý đến cụm từ "cơ quan chấp hành của Quốc hội" và "phục vụ nhân dân".

B3 (Báo cáo, thảo luận): Đại diện các nhóm trình bày. Với nội dung so sánh, nhóm nhấn mạnh: Thời phong kiến, chính quyền chủ yếu thu thuế, bắt lính để phục vụ lợi ích của giai cấp thống trị (vua chúa); còn Chính phủ hiện nay ban hành chính sách để chăm sóc y tế, giáo dục, đảm bảo an sinh và thực hiện quyền con người.

3. Chức năng, nhiệm vụ của Chính phủ

Chức năng:

- Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền hành pháp và là cơ quan chấp hành của Quốc hội.

Nhiệm vụ :

- Đề xuất và trình Quốc hội các dự án luật, pháp lệnh, ngân sách, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách quốc gia.

- Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để tổ chức thực hiện chính sách và pháp luật.

- Quản lí thống nhất các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội, giáo dục, y tế, khoa học – công nghệ, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, trật tự và an toàn xã hội.