Giáo án KTPL 10 Kết nối tri thức Bài 16: Nội dung cơ bản của Hiến pháp về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân

HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Giáo viên cung cấp mã QR dẫn trực tiếp đến Chương II Hiến pháp 2013 và các đoạn tin tức ngắn về việc bảo vệ quyền con người.

Nhiệm vụ 1: Liệt kê các quyền con người xuất hiện trong thông tin trên thành 3 nhóm: Nhóm quyền về tính mạng, sức khỏe; Nhóm quyền về tài sản; Nhóm quyền về thông tin và bí mật đời tư.

Nhiệm vụ 2: Thiết kế một Infographic ngắn về "Quyền bí mật thư tín, điện thoại" và đưa ra 3 lời khuyên để bảo vệ quyền này khi tham gia mạng xã hội.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập (Tích hợp năng lực số)

Tra cứu: Học sinh dùng điện thoại sử dụng từ khóa "Điều 19 đến Điều 21 Hiến pháp 2013" để đối chiếu nội dung chính xác.

Hệ thống hóa: Các nhóm sử dụng công cụ số (ví dụ: tính năng SmartArt trong Word/PowerPoint hoặc Canva) để trình bày danh mục quyền một cách khoa học.

Phân tích thực tế: Học sinh thảo luận về tình huống: "Anh A tự ý đăng ảnh cá nhân và số điện thoại của anh B lên mạng xã hội để bôi nhọ". Học sinh phải tìm ra quy định tại Điều 21 Hiến pháp để chứng minh hành vi của anh A vi phạm pháp luật.

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

Giáo viên yêu cầu học sinh đăng sản phẩm lên Padlet hoặc kho lưu trữ dùng chung của lớp.

Thảo luận: Giáo viên chọn một sản phẩm và đặt câu hỏi: "Tại sao Hiến pháp lại quy định quyền hiến mô, bộ phận cơ thể? Điều này thể hiện giá trị nhân văn gì?"

Học sinh phản biện và bổ sung ý kiến trực tiếp trên bảng tin số bằng cách bình luận vào bài của bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định

Giáo viên chốt lại nội dung:

nhận xét năng lực số: Đánh giá khả năng tìm kiếm thông tin nhanh và kỹ năng ứng dụng luật vào việc bảo vệ an toàn trên môi trường số của học sinh.

Giáo viên nhấn mạnh: "Hiến pháp không chỉ nằm trên giấy, nó là lá chắn bảo vệ các em mỗi khi lên mạng hoặc giao tiếp xã hội."

Gợi ý: Để hoạt động thêm phần thực tế, gvcó thể yêu cầu học sinh kiểm tra ngay phần "Cài đặt quyền riêng tư" trên Facebook hoặc Zalo của các em xem đã phù hợp với tinh thần Điều 21 Hiến pháp chưa.

1.Nội dung cơ bản của Hiến pháp về quyền con người

- Hiến pháp quy định các quyền con người như: quyền bình đẳng trước pháp luật; quyền sống; quyền bất khả xâm phạm về thân thể, chỗ ở, được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm; quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác theo quy định của luật; quyền sở hữu tài sản hợp pháp; quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình; quyền bảo vệ danh dự, uy tín của mình; quyền bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác;...

- Ý nghĩa của quyền con người được quy định trong Hiến pháp

Là cơ sở pháp lí bảo vệ con người, chống lại các hành vi làm tổn hại đến thân thể, danh dự, nhân phẩm,…của con người.

Thể hiện tính nhân văn, dân chủ của Đảng và Nhà nước CHXHCN Việt Nam.

HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Giáo viên chia lớp thành các nhóm và gửi một "Bản đồ quyền lợi khuyết" vào nhóm học tập trực tuyến.

Nhiệm vụ 1: Truy cập trang vbpl.vn, tra cứu Chương II Hiến pháp để điền các quyền tương ứng vào 2 nhóm:

Nhóm A: Quyền về chính trị và dân sự.

Nhóm B: Quyền về kinh tế, văn hóa và xã hội.

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu và ghi lại tên một ứng dụng hoặc website chính thống của Nhà nước giúp công dân thực hiện quyền "Kiến nghị" hoặc "Tiếp cận thông tin" (Ví dụ: Cổng Dịch vụ công Quốc gia, ứng dụng iHanoi, v.v.).

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập (Tích hợp năng lực số)

Thực hành tra cứu: Học sinh sử dụng điện thoại/máy tính để trích xuất các từ khóa quan trọng như: Tự do ngôn luận, Bầu cử, Ứng cử, An sinh xã hội, Học tập.

Số hóa kiến thức: Các nhóm sử dụng phần mềm vẽ sơ đồ (Canva/Mindmeister) để trình bày các quyền thành hai nhánh rõ rệt, có kèm hình ảnh minh họa cho sinh động.

Thực hành trải nghiệm: Giáo viên hướng dẫn học sinh truy cập thử vào một Cổng thông tin điện tử của địa phương để xem cách Nhà nước công khai thông tin (thực hiện quyền tiếp cận thông tin của công dân).

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

Các nhóm gửi sản phẩm sơ đồ lên bảng tương tác chung của lớp.

Thảo luận: Giáo viên đặt câu hỏi gợi mở:

"Tại sao quyền bầu cử và quyền ứng cử lại có quy định về độ tuổi khác nhau?"

"Trong thời đại số, em thực hiện quyền tự do ngôn luận như thế nào để vừa đúng luật vừa văn minh?"

Học sinh phản biện và bổ sung ý kiến bằng cách dùng tính năng bình luận trực tiếp trên các sản phẩm của nhóm bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định

Giáo viên chốt lại kiến thức trọng tâm:

Giáo viên nhấn mạnh: "Nắm vững quyền công dân chính là cách tốt nhất để các em bảo vệ lợi ích của mình và đóng góp cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên số."

2. Một số nội dung cơ bản của Hiến pháp về quyền và nghĩa vụ của công dân

a) Quy định về quyền công dân

– Công dân có các quyền về chính trị, dân sự như: quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình; quyền bầu cử khi đủ mười tám tuổi trở lên; quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân khi đủ hai mươi mốt tuổi trở lên; quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận và kiến nghị với cơ quan nhà nước về các vấn đề của cơ sở, địa phương và cả nước; quyền biểu quyết khi Nhà nước tổ chức trưng cầu ý dân khi đủ mười tám tuổi trở lên; quyền có nơi ở hợp pháp; quyền tự do đi lại và cư trú ở trong nước, có quyền ra nước ngoài và từ nước ngoài về nước theo luật định;...

– Công dân có các quyền về kinh tế, văn hoá, xã hội như: quyền được bảo đảm an sinh xã hội; quyền làm việc, lựa chọn nghề nghiệp, việc làm và nơi làm việc; quyền xác định dân tộc của mình, sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ, lựa chọn ngôn ngữ giao tiếp; quyền học tập;...

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu nội dung cơ bản của Hiến pháp về nghĩa vụ của công dân.

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Giáo viên chia lớp thành các nhóm chuyên trách (Nhóm An ninh, Nhóm Môi trường, Nhóm Tài chính, Nhóm Giáo dục).

b. Quy định về nghĩa vụ cơ bản của công dân.