Giáo án bài Đồng dao mùa xuân - Kết nối tri thức

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

              DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Thao tác 1: Tìm hiểu về tác giả, tác phẩm

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS: Đọc phần tiểu dẫn SGK, trình bày những thông tin về tác giả

- GV yêu cầu HS: Đọc SGK về tác phẩm, hoàn thành phiếu học tập sau

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ.

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- HS trả lời câu hỏi;

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện hoạt động

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức: Ghi lên bảng.

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

- Tên: Nguyễn Khoa Điềm (1943).

- Quê quán: thôn Ưu Điềm, xã Phong Hòa, huyện Phong Điềm, tỉnh Thừa Thiên-Huế.

- Quá trình hoạt động văn học, kháng chiến.

+ Năm 2000, ông được nhận Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.

+ Nguyễn Khoa Điềm thuộc thế hệ các nhà thơ trong thời kì kháng chiến chống Mĩ, cứu nước.

- Phong cách nghệ thuật: Sự kết hợp giữa cảm xúc nồng nàn và suy tư sâu lắng của người tri thức về đất nước, con người Việt Nam.

- Tác phẩm chính: Đất ngoại ô, Mặt đường khát vọng, Ngôi nhà có ngọn lửa ấm, Thơ Nguyễn Khoa Điềm, Cõi lặng.

2. Tác phẩm

- Thể loại: thể thơ bốn chữ

- Xuất xứ:

- Bài thơ được viết năm 1994.

- Tác phẩm Đồng dao mùa xuân được trích trong Thơ Nguyễn Khoa Điềm, Tuyển tập 40 năm do tác giả chọn, NXB Văn học, Hà Nội, 2011.

- Phương thức biểu đạt: biểu cảm

- Bố cục:

+ Phần 1: Từ đầu đến “bạn bè mang theo”: Hình ảnh người lính trẻ trong những năm máu lửa

+ Phần 2: Còn lại: Hình ảnh người lính ở lại chiến trường xưa

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

              DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Thao tác 1: Tìm hiểu về đặc điểm thơ bốn chữ trong văn bản “Đồng dao mùa xuân”

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- HS đọc sgk Hoàn thành Phiếu học tập 01

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc cá nhân.

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- HS trình bày sản phẩm.

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện hoạt động

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức: Ghi lên bảng.

II. Đọc hiểu văn bản

1. Tìm hiểu về đặc điểm thơ bốn chữ trong văn bản “Đồng dao mùa xuân”

- Cách chia khổ thơ: 9 khổ (7 khổ có 4 dòng; 1 khổ có 2 dòng; 1 khổ có 3 dòng)

-> Khổ 1 (3 dòng): kể lại sự kiện người lính lên đường ra chiến trận -> tạo sự lửng lơ, gợi tâm trạng chờ đợi được đọc tiếp câu chuyện…

-> Khổ 2 (2 dòng): kể lại sự hi sinh của người lính -> Thể hiện niềm tiếc thương sâu sắc.

- Số tiếng trong mỗi dòng: 4 tiếng.

-> Ngắn gọn, như một nét chạm khắc dứt khoát hình tượng người lính trẻ đã anh dũng hi sinh vì Tổ quốc.

- Cách gieo vần: vần chân

->Tạo nhạc điệu cho bài thơ

- Cách ngắt nhịp: chủ yếu là nhịp chẵn (2/2) kết hợp với 1/3

-> Tạo giọng điệu đồng dao tự nhiên, gần gũi. Sự thay đổi nhịp còn góp phần thể hiện tâm trạng, nỗi niềm của tác giả.

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi

Em hãy đọc bài thơ và kể tiếp câu chuyện về cuộc đời người lính qua các ý thơ?

Hình ảnh người lính hiện lên như thế nào?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS thảo luận

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

HS báo cáo kết quả, nhận xét.

Bước 4: Kết luận, nhận định.

GV kết luận và nhấn mạnh kiến thức.

2. Hình ảnh người lính

* Có một người lính tuổi đời còn rất trẻ...

- Chưa có người yêu, cà phê chưa uống, còn mê thả diều...

- Theo tiếng gọi của Tổ quốc, anh lên đường ra mặt trận chiến đấu...

- Anh đã ‘‘Không về nữa’’, mãi mãi tuổi trẻ, mãi mãi ở lại với ‘‘cội mai vàng’’

- Độ tuổi: Còn trẻ

- Hành trang:

+ Ba lô con cóc

+ Tấm áo màu xanh

- Ngoại hình

+ Làn da xanh xao do sốt rét rừng.

+ Hiền lành

+ Mắt như suối biếc

+ Vai đầy núi non

+ Tuổi xuân đang độ...

- Hành động

+ Đi vào núi non

+ Anh ngồi lặng lẽ

+ Anh ngồi rực rỡ

-> Miêu tả chân thực hình ảnh người lính kết hợp với BPTT so sánh, ẩn dụ, điệp ngữ

-> Người lính hiện lên với tuổi đời còn rất trẻ, vừa dũng cảm, kiên cường vừa giản dị, khiêm nhường, hiền hậu, yêu nước, sẵn sàng hi sinh vì độc lập dân tộc.