Giáo án bài Tóm tắt văn bản theo những yêu cầu khác nhau về độ dài - Kết nối tri thức

                HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

            DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi

+ Theo em khi viết một văn bản tóm tắt cần những yêu cầu gì?

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ.

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- HS trả lời câu hỏi;

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt kiến thức: Ghi lên bảng.

1. Yêu cầu đối với các văn bản tóm tắt

- Phản ánh đúng nội dung của văn bản gốc.

- Trình bày được những ý chính, những điểm quan trọng của văn bản gốc.

- Sử dụng các từ ngữ quan trọng của văn bản gốc.

- Đáp ứng được những yêu cầu khác nhau về độ dài của văn bản tóm tắt.

                HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

           DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS đọc, nhớ lại văn bản Sơn Tinh Thủy Tinh và xác định nội dung, chủ đề, các sự kiện chính của văn bản

Hoàn thành phiếu học tập

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ;

- Dự kiến sản phẩm.

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- HS trả lời câu hỏi;

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt kiến thức: Ghi lên bảng.

2. Đọc và phân tích bài viết tham khảo

– Nội dung, chủ đề của văn bản tóm tắt:

+ Nội dung kể về câu chuyện kén rể của vua Hùng và cuộc giao tranh giữa hai vị thần Sơn Tinh, Thủy Tinh để tranh giành công chúa Mị Nương.

+ Chủ đề: Giải thích hiện tượng

thiên nhiên (thiên tai lũ lụt hằng năm).

– Nội dung chính của văn bản được tóm tắt:

+ Vua Hùng kén rể.

+ Sơn Tinh, Thủy Tinh đến cầu hôn.

+ Vua Hùng ra điều kiện kén rể.

+ Sơn Tinh mang đầy đủ lễ vật đến trước và rước Mị Nương về núi.

+ Thủy Tinh đến sau không cưới được vợ, nổi giận mang quân đi đánh Sơn Tinh.

+ Hai bên giao chiến hằng tháng trời, cuối cùng Thủy Tinh thua đành rút lui.

+ Hằng năm, Thủy Tinh lại dâng nước lên đánh Sơn Tinh, gây ra lũ lụt.

* Các tiêu chí tóm tắt

Văn bản 1

- Trung thành với văn bản gốc

- Trình bày được ý chính, điểm quan trọng

- Hùng Vương thứ mười tám, Mị Nương, Sơn Tinh- chúa miền non cao, Thủy Tinh- chúa miền nước thẳm, cầu hôn, lễ vật, nổi giận...

Hùng Vương thứ mười tám, Mị Nương, Sơn Tinh- chúa miền non cao, Thủy Tinh- chúa miền nước thẳm, cầu hôn, lễ vật, nổi giận...

- Ngắn hơn, có 4 câu

Văn bản 2

- Trung thành với văn bản gốc

- Trình bày được ý chính, điểm quan trọng

- Hùng Vương thứ mười tám, Mị Nương, Sơn Tinh- chúa miền non cao, Thủy Tinh- chúa miền nước thẳm, cầu hôn, lễ vật, nổi giận...

- Dài hơn, có 12 câu

                HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

               DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

Em hãy viết một đoạn văn (khoảng 8-10 câu) tóm tắt văn bản “Bầy chim chìa vôi”- Nguyễn Quang Thiều

- GV hướng dẫn học sinh các khâu chuẩn bị

- GV: hướng dẫn HS tìm ý.

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân tìm ý, lập dàn ý cho bài viết

- GV HD học sinh tiến hành viết bài

- Sau khi viết xong tiến hành kiểm tra và chỉnh sửa.

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS thảo luận và trả lời từng câu hỏi;

- Dự kiến sản phẩm.

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- HS trình bày sản phẩm;

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt kiến thức: Ghi lên bảng.

2. Các bước tiến hành

Trước khi tóm tắt

a. Đọc kĩ văn bản gốc

b. Xác định nội dung chính cầm tóm tắt

- Xác định nội dung cốt lõi của toàn văn bản

VD: chuyện hai anh em Mên và Mon đi đò ra bãi cát giữa sông để cứu tổ chim sắp bị ngập nước và xúc động khi chứng kiến cảnh đàn chim bé bỏng “bứt khỏi dòng nước khổng lồ bay lên”.

- Xác định các ý chính của từng phần:

+ Bối cảnh

- Ở đâu?

- Khi nào?

+ Nhân vật

+ Sự việc: 1,2,3

Nội dung chính trong từng phần

PHẦN 1: Khoảng hai giờ sáng, trời mưa to, hai anh em Mên và Mon không ngủ được. vì “sợ những con chim chìa vôi ở bãi sông bị chết đuối”

PHẦN 2: Hai anh em Mên và Mon vẫn lo rằng tổ chim chìa vôi sẽ bị ngập chìm trong dòng nước lớn. Hai anh em nghĩ cách mang tổ chim vào bờ.

PHẦN 3: Mên và Mon đi đò ra giữa sông và xúc động khi chứng kiến cảnh chim bố, chim mẹ dẫn bầy chim non bay lên, bứt khỏi dòng nước khổng lồ.

- Tìm các từ ngữ quan trọng của văn bản

VD: Hai anh em Mên và Mon, bẫy chim chìa vôi, con đò, bãi cát giữa sông,…

- Ghi ra giấy những ý chính của văn bản

c. Xác định yêu cầu về độ dài của văn bản

– HS dựa vào yêu cầu của đề bài để xác định độ dài văn bản.

– Lưu ý: Căn cứ vào yêu cầu về độ dài của VB để lựa chọn ý lớn, ý nhỏ cho VB tóm tắt. Khi tóm tắt VB tự sự, để có VB tóm tắt ngắn gọn, cần chú ý lựa chọn các sự việc chính; còn để VB tóm tắt có dung lượng lớn hơn, cần mở rộng các sự việc bằng những chi tiết tiêu biểu trong VB gốc

Viết văn bản tóm tắt

- Sắp xếp các ý chính của văn bản gốc theo một trình tự hợp lí

- Dùng lời văn của em kết hợp với những từ ngữu quan trọng trong văn bản gốc để viết bài tóm tắt

- Chú ý đảm bảo về độ dài của văn bản tóm tắt

Đánh giá bài viết: theo mẫu phiếu