Phân tích văn bản “Cái giá trị làm người” (trích phóng sự Cơm thầy cơm cô, Vũ Trọng Phụng) (điểm cao)

Phân tích văn bản “Cái giá trị làm người” (trích phóng sự Cơm thầy cơm cô, Vũ Trọng Phụng) điểm cao, hay nhất được chọn lọc từ những bài văn hay của học sinh trên cả nước giúp bạn có thêm bài văn hay để tham khảo từ đó viết văn hay hơn.

Phân tích văn bản “Cái giá trị làm người” (trích phóng sự Cơm thầy cơm cô, Vũ Trọng Phụng) (điểm cao)

Dàn ý Phân tích văn bản “Cái giá trị làm người” (trích phóng sự Cơm thầy cơm cô, Vũ Trọng Phụng)

I. MỞ BÀI

- Giới thiệu tác giả Vũ Trọng Phụng: cây bút hiện thực xuất sắc, “ông vua phóng sự đất Bắc”, nổi bật với giọng văn sắc lạnh, trào phúng, phê phán mạnh mẽ xã hội thực dân nửa phong kiến.

- Giới thiệu văn bản “Cái giá trị làm người” (trích Cơm thầy cơm cô): bức tranh chân thực, đau xót về thân phận người lao động nghèo.

- Nêu vấn đề nghị luận: qua cảnh mua bán người ở, tác giả phơi bày sự rẻ rúng nhân phẩm con người và bản chất vô nhân đạo của xã hội đương thời.

II. THÂN BÀI

1. Hoàn cảnh, tình huống được phản ánh trong văn bản

- Không gian: hè phố – nơi tập trung những người lao động nghèo chờ được thuê mướn.

- Nhân vật trung tâm:

+ Mụ già môi giới: kẻ trung gian mua bán sức lao động.

+ Những người đi ở (vú em, trẻ nhỏ, người già): đối tượng bị định giá, bị xem rẻ.

- Tình huống: mặc cả công xá, “tiền quà”, thử sữa… như mua bán hàng hóa.

→ Đây là tình huống điển hình để nhà văn phơi bày sự tha hóa của con người trong xã hội cũ.

2. Cái “giá trị làm người” bị hạ thấp đến mức đáng thương

a. Con người bị đặt ngang hàng – thậm chí thấp hơn súc vật

- So sánh chua chát: chó được ăn thịt bò, tốn kém hơn người ở.

- Người lao động: làm việc nặng nhọc, có ích nhưng không được trả công xứng đáng.

→ Lời văn mỉa mai sâu cay, tố cáo sự phi nhân tính của xã hội.

b. Con người bị định giá như món hàng

- Trẻ em, người già, người lao động bị trả công rẻ mạt: “ba hào”, “năm hào”.

- Vú em bị “kiểm tra sữa”, mặc cả từng xu.

- Giá trị con người không nằm ở nhân phẩm mà ở khả năng sinh lợi.

→ Nhân phẩm bị chà đạp, con người mất quyền làm người đúng nghĩa.

3. Bản chất vô nhân đạo của tầng lớp môi giới và xã hội đương thời

a. Chân dung mụ già môi giới

- Gian xảo, lọc lõi, “mềm nắn rắn buông”.

- Nói dối, đẩy giá, bóc lột người lao động.

- Vui mừng trước cái chết của người khác vì “có chỗ trống”.

→ Mụ già là sản phẩm của một xã hội tàn nhẫn, nơi đồng tiền chi phối đạo đức.

b. Sự thờ ơ, vô cảm trước nỗi khổ của con người

- 15 người đói khát vẫn bị bỏ mặc.

- Mụ già chỉ quan tâm đến lợi ích của bản thân.

- Con người trở thành công cụ kiếm tiền.

→ Tố cáo xã hội đã đánh mất tình người, lương tri.

4. Nghệ thuật phóng sự đặc sắc

- Lối viết hiện thực sắc sảo, chi tiết chân thực.

- Ngôn ngữ đời thường, đối thoại tự nhiên, sinh động.

- Giọng văn trào phúng, mỉa mai, chua chát.

- Thái độ phê phán mạnh mẽ nhưng không cần lời bình trực tiếp.

→ Làm nổi bật sức tố cáo và giá trị hiện thực của tác phẩm.

III. KẾT BÀI

- Khẳng định giá trị nội dung: văn bản phơi bày sự rẻ rúng nhân phẩm con người trong xã hội thực dân nửa phong kiến.

- Thể hiện rõ tấm lòng nhân đạo và thái độ phê phán xã hội sâu sắc của Vũ Trọng Phụng.

- Liên hệ: nhắc nhở con người hôm nay phải biết trân trọng giá trị làm người, sống nhân ái và có trách nhiệm với cộng đồng.

Phân tích văn bản “Cái giá trị làm người” (trích phóng sự Cơm thầy cơm cô, Vũ Trọng Phụng) - mẫu 1

Vũ Trọng Phụng được mệnh danh là “ông vua phóng sự đất Bắc” bởi ngòi bút hiện thực sắc sảo, lạnh lùng nhưng đầy nhân đạo. Trong phóng sự Cơm thầy cơm cô, đoạn trích “Cái giá trị làm người” đã phơi bày một cách trần trụi, đau xót thân phận của những người lao động nghèo trong xã hội thực dân nửa phong kiến, đồng thời tố cáo sự rẻ rúng nhân phẩm con người khi đồng tiền trở thành thước đo duy nhất của giá trị sống.

Đoạn trích tái hiện một cảnh sinh hoạt quen thuộc nơi hè phố – nơi những người nghèo khổ tụ tập chờ được thuê mướn. Trong khung cảnh ấy, con người hiện lên như những món hàng bị đem ra định giá, mặc cả. Trung tâm của bức tranh là mụ già môi giới – kẻ trung gian mua bán sức lao động – cùng những người đi ở đủ mọi lứa tuổi: trẻ em, người già, vú em. Chính tình huống ấy đã tạo điều kiện để nhà văn vạch trần bản chất vô nhân đạo của xã hội đương thời.

Điều ám ảnh nhất trong đoạn trích là việc giá trị con người bị hạ thấp đến mức không bằng súc vật. Vũ Trọng Phụng đã sử dụng phép so sánh đầy chua chát: có những con chó còn được ăn thịt bò, tiêu tốn của chủ nhiều hơn một người ở. Trong khi đó, những con người khỏe mạnh, có thể lao động nặng nhọc, làm ra của cải cho xã hội lại không kiếm nổi một công việc. Cách so sánh ấy vừa mỉa mai, vừa phẫn nộ, khiến người đọc nhận ra sự phi lí và tàn nhẫn của xã hội cũ – nơi con người bị coi rẻ hơn cả loài vật.

Không chỉ bị coi thường, con người còn bị định giá như một món hàng. Trẻ em, người già được trả công rẻ mạt chỉ vài hào bạc. Người vú em bị đem ra “kiểm tra sữa”, bị mặc cả từng xu, từng hào như mua bán hàng hóa ngoài chợ. Giá trị của con người không còn nằm ở nhân phẩm hay tư cách, mà chỉ ở khả năng sinh lợi. Nhân phẩm bị chà đạp, con người bị tước đoạt quyền sống đúng nghĩa của mình.

Qua đó, Vũ Trọng Phụng còn phơi bày bản chất vô nhân đạo của tầng lớp môi giới mà tiêu biểu là mụ già. Mụ hiện lên với vẻ gian xảo, lọc lõi, “mềm nắn rắn buông”, nói dối không chớp mắt để trục lợi. Đáng sợ hơn, mụ còn thở phào nhẹ nhõm trước cái chết của một người chỉ vì “có chỗ trống” để kiếm tiền. Mụ không đói hộ người khác, không đau trước nỗi khổ của con người. Hình ảnh ấy là sản phẩm điển hình của một xã hội mà đồng tiền đã làm băng hoại đạo đức và lương tri.

Bên cạnh giá trị nội dung sâu sắc, đoạn trích còn cho thấy nghệ thuật phóng sự bậc thầy của Vũ Trọng Phụng. Lối viết hiện thực, những chi tiết cụ thể, đối thoại sinh động cùng giọng văn trào phúng, mỉa mai đã tạo nên sức tố cáo mạnh mẽ. Nhà văn không cần lên án trực tiếp nhưng sự thật trần trụi tự nó đã nói lên tất cả, khiến người đọc không khỏi xót xa, phẫn nộ.

Đoạn trích “Cái giá trị làm người” là một bản cáo trạng đanh thép đối với xã hội thực dân nửa phong kiến – nơi nhân phẩm con người bị rẻ rúng và chà đạp. Qua đó, Vũ Trọng Phụng không chỉ thể hiện tài năng nghệ thuật xuất sắc mà còn bộc lộ tấm lòng nhân đạo sâu sắc, luôn đứng về phía những con người khốn khổ. Văn bản vẫn còn nguyên giá trị khi nhắc nhở con người hôm nay phải biết trân trọng giá trị làm người, sống nhân ái và có trách nhiệm với đồng loại.

Xem thêm những bài văn mẫu đạt điểm cao của học sinh trên cả nước hay khác:

• Kể lại câu chuyện “Những bậc đá chạm mây”

• Đóng vai một người dân trong xóm, giới thiệu về Cố Đương trong câu chuyện “Những bậc đá chạm mây”

• Viết bài văn phân tích văn bản “Hang én”

• Kể lại câu chuyện cổ tích Sọ Dừa bằng lời của em

• Viết đoạn văn nêu cảm nghĩ của em sau khi đọc câu chuyện “Bóp nát quả cam”

• Phân tích văn bản “Tính đa nghĩa trong bài thơ Bánh trôi nước” (Vũ Dương Quỹ)

• Hơn 20.000 câu trắc nghiệm Toán,Văn, Anh lớp 9 có đáp án

---