Phân tích văn bản “Chuyện cái chùa hoang ở huyện Đông Triều” (Nguyễn Dữ) (điểm cao)

Phân tích văn bản “Chuyện cái chùa hoang ở huyện Đông Triều” (Nguyễn Dữ) điểm cao, hay nhất được chọn lọc từ những bài văn hay của học sinh trên cả nước giúp bạn có thêm bài văn hay để tham khảo từ đó viết văn hay hơn.

Phân tích văn bản “Chuyện cái chùa hoang ở huyện Đông Triều” (Nguyễn Dữ) (điểm cao)

Dàn ý Phân tích văn bản “Chuyện cái chùa hoang ở huyện Đông Triều” (Nguyễn Dữ)

I. Mở bài

- Giới thiệu tác giả Nguyễn Dữ – danh sĩ thời Lê sơ, tác giả Truyền kì mạn lục, tập truyện truyền kì đặc sắc của văn học trung đại Việt Nam.

- Giới thiệu tác phẩm Chuyện cái chùa hoang ở huyện Đông Triều.

- Nêu vấn đề nghị luận: Văn bản phản ánh hiện thực xã hội đương thời, phê phán mê tín dị đoan, vạch trần bản chất giả dối của thần linh tà ác, đồng thời đề cao trí tuệ, bản lĩnh con người.

II. Thân bài

1. Khái quát nội dung và bối cảnh câu chuyện

- Bối cảnh xã hội: đời Trần, nhân dân sùng bái Phật – Thần quá mức, chùa chiền mọc lên khắp nơi, con người tin vào thế lực siêu nhiên hơn là lý trí.

- Sau chiến tranh, nhiều chùa chiền hoang phế nhưng dân vẫn tin là có thần linh linh ứng.

- Xuất hiện nạn trộm cắp kỳ lạ, khiến dân chúng hoang mang, cho là do ma quỷ, yêu tà gây ra.

2. Thực trạng mê tín và hậu quả

- Dân chúng và quan huyện Văn Tư Lập:

+ Bất lực trước nạn trộm cắp, cho rằng đó là do ma quỷ.

+ Mời thầy phù thủy, làm lễ yểm bùa, cầu Phật nhưng đều vô hiệu.

→ Phản ánh sự mê tín mù quáng, ỷ lại vào thần Phật, thiếu niềm tin vào khả năng con người.

- Tác giả ngầm phê phán nhận thức sai lầm ấy của xã hội đương thời.

3. Hình tượng “người săn bắn” – đại diện cho trí tuệ và bản lĩnh con người

- Xuất hiện theo lời bói quẻ, mang dáng vẻ bình thường, không thần bí.

- Không có phép thuật, không bùa chú, chỉ dùng:

+ Lòng dũng cảm

+ Sự tỉnh táo, quan sát tinh tế

+ Cung tên – sức mạnh thực tế của con người

- Hành động:

+ Rình theo bọn trộm

+ Phát hiện sự thật: tượng Hộ pháp và Thủy thần chính là yêu tà giả dạng thần linh

+ Bắn trúng tượng, vạch trần bản chất thật

→ Thể hiện quan niệm tiến bộ: con người bằng trí tuệ có thể chiến thắng cái ác, không cần mê tín.

4. Ý nghĩa hình tượng chùa hoang và thần linh giả

- Chùa hoang:

+ Biểu tượng cho sự mục ruỗng, hình thức rỗng tuếch của tín ngưỡng sai lệch.

- Thần linh:

+ Không cứu dân mà còn gây họa

+ Tham ăn, ích kỉ, giả danh linh thiêng

→ Vạch trần bản chất xấu xa của những thế lực được khoác áo “thần thánh”.

5. Giá trị nội dung và tư tưởng

- Phê phán mạnh mẽ:

+ Mê tín dị đoan

+ Niềm tin mù quáng vào thần linh

- Đề cao:

+ Vai trò của con người

+ Trí tuệ, bản lĩnh, hành động thực tế

- Thể hiện tinh thần nhân văn và tư tưởng tiến bộ của Nguyễn Dữ.

6. Nghệ thuật đặc sắc

- Kết hợp yếu tố:

+ Kì ảo (thần, ma, bói quẻ)

+ Hiện thực (xã hội loạn lạc, nạn trộm cắp)

- Xây dựng cốt truyện hấp dẫn, nhiều tình tiết bất ngờ.

- Nghệ thuật kể chuyện linh hoạt, giàu tính biểu tượng.

- Ngôn ngữ cổ trang trọng, mang màu sắc truyền kì.

III. Kết bài

- Khẳng định giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản Chuyện cái chùa hoang ở huyện Đông Triều.

- Tác phẩm không chỉ mang màu sắc kì ảo hấp dẫn mà còn chứa đựng tư tưởng phê phán sâu sắc và bài học có giá trị lâu dài.

- Liên hệ: Câu chuyện nhắc nhở con người ngày nay cần tỉnh táo, không mê tín, tin vào trí tuệ và sức mạnh của chính mình.

Phân tích văn bản “Chuyện cái chùa hoang ở huyện Đông Triều” (Nguyễn Dữ) - mẫu 1

Nguyễn Dữ là một danh sĩ sống vào thế kỉ XVI, nổi tiếng với tập truyện Truyền kì mạn lục – được xem là “thiên cổ kì bút” của văn học trung đại Việt Nam. Các tác phẩm của ông thường kết hợp yếu tố kì ảo với hiện thực đời sống, qua đó gửi gắm những tư tưởng nhân văn sâu sắc. Chuyện cái chùa hoang ở huyện Đông Triều là một trong những truyện tiêu biểu, thể hiện rõ thái độ phê phán mê tín dị đoan và đề cao vai trò của trí tuệ con người.

Câu chuyện được đặt trong bối cảnh xã hội phong kiến, khi nhân dân còn nặng niềm tin vào thần Phật. Sau chiến tranh, nhiều ngôi chùa trở nên hoang phế, nhưng người dân vẫn cho rằng đó là nơi linh thiêng, có thần linh ngự trị. Ở huyện Đông Triều, nạn trộm cắp liên tiếp xảy ra khiến dân chúng hoang mang, sợ hãi. Thay vì tìm hiểu nguyên nhân thực tế, họ lại tin rằng đó là do ma quỷ, yêu tà gây ra. Quan huyện Văn Tư Lập cũng bất lực, chỉ biết cầu cúng, mời thầy phù thủy trấn yểm nhưng mọi việc vẫn không thay đổi. Qua đó, Nguyễn Dữ đã phản ánh rõ thực trạng mê tín mù quáng và sự yếu kém của tầng lớp cầm quyền trước những vấn đề của đời sống.

Điểm đặc sắc của truyện là sự xuất hiện của người săn bắn – một con người bình thường nhưng mang trí tuệ và bản lĩnh phi thường. Không dùng phép thuật, không dựa vào bùa chú hay thần linh, người săn bắn chỉ dùng cung tên và sự tỉnh táo để theo dõi, phát hiện sự thật. Cuối cùng, ông vạch trần được bản chất của những “thần linh” trong chùa hoang: đó chỉ là yêu tà giả dạng, lợi dụng niềm tin của con người để tác oai tác quái. Hình tượng người săn bắn trở thành biểu tượng cho sức mạnh của trí tuệ, của hành động thực tế, khẳng định rằng con người hoàn toàn có thể chiến thắng cái ác bằng chính khả năng của mình.

Hình ảnh chùa hoang và các vị thần giả cũng mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Ngôi chùa – vốn là nơi thanh tịnh, hướng con người đến điều thiện – lại trở thành chốn trú ngụ của yêu tà, gây tai họa cho dân lành. Điều đó cho thấy sự tha hóa của những giá trị tín ngưỡng khi con người đặt niềm tin sai chỗ. Những “thần linh” không bảo vệ dân chúng mà còn tham lam, độc ác, từ đó bị vạch trần và tiêu diệt. Qua chi tiết này, tác giả đã lên án gay gắt mê tín dị đoan và những thế lực đội lốt thần thánh để làm điều xấu.

Về nghệ thuật, truyện được xây dựng theo lối truyền kì với nhiều yếu tố kì ảo hấp dẫn nhưng vẫn bám sát hiện thực xã hội. Cốt truyện chặt chẽ, tình tiết bất ngờ, nhân vật được khắc họa sinh động. Lối kể chuyện tự nhiên, xen lẫn kì ảo và đời thường đã giúp tư tưởng của tác phẩm được thể hiện một cách sâu sắc mà không khô khan.

Chuyện cái chùa hoang ở huyện Đông Triều không chỉ là một câu chuyện li kì, hấp dẫn mà còn mang giá trị tư tưởng lớn lao. Qua tác phẩm, Nguyễn Dữ phê phán mạnh mẽ mê tín dị đoan, đồng thời khẳng định vai trò của trí tuệ và bản lĩnh con người trong cuộc sống. Những bài học ấy đến nay vẫn còn nguyên giá trị, nhắc nhở mỗi chúng ta cần tỉnh táo, tin vào chính mình và vào sức mạnh của lý trí.

Xem thêm những bài văn mẫu đạt điểm cao của học sinh trên cả nước hay khác:

• Viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá truyện ngắn “Áo Tết” của Nguyễn Ngọc Tư

• Kể lại câu chuyện “Ông Mạnh thắng thần gió”

• Phân tích bài thơ “Bầu trời trong quả trứng” (Xuân Quỳnh)

• Cảm nhận bài thơ “Bầu trời trong quả trứng” (Xuân Quỳnh)

• Viết đoạn văn trình bày cảm xúc của em sau khi đọc bài thơ “Bầu trời trong quả trứng” (Xuân Quỳnh)

• Giải thích câu nói của M. Gorki: “Văn học là nhân học”

• Hơn 20.000 câu trắc nghiệm Toán,Văn, Anh lớp 9 có đáp án

---