Giáo án bài Đi lấy mật - Kết nối tri thức

           HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

           DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Thao tác 1: Tìm hiểu về tác giả, tác phẩm

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS: Đọc phần tiểu dẫn SGK, nêu hiểu biết của mình về nhà văn Đoàn Giỏi và tiểu thuyết Đất rừng phương Nam?

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ.

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- HS trả lời câu hỏi;

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện hoạt động

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức -> Ghi lên bảng.

GV có thể bổ sung thêm:

Nhà thơ Chế Lan Viên đã nhận xét: “Văn của Đoàn Giỏi luôn ngồn ngộn nguồn tư liệu và vốn sống mà tác giả chắt lọc. Là một nhà văn chịu khó tìm tòi nghiên cứu mọi chuyện một cách ngọn ngành, nên trang viết của ông thường rất góc cạnh, gồ ghề nhưng cũng đậm đặc chân tình như quê hương ông, miền đất hoang sơ và hào phóng miền Tây Nam bộ.

Đoàn Giỏi là một trong những người đầu tiên truyền bá ngôn ngữ Nam bộ hiện đại qua những tác phẩm của mình”.

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV: Tổ chức hoạt động nhóm đôi

Hoàn thành phiếu học tập

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS thảo luận

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

HS báo cáo kết quả, nhận xét.

Bước 4: Kết luận, nhận định.

GV kết luận và nhấn mạnh kiến thức.

Tóm tắt đoạn trích:

Đoạn trích “Đi lấy mật” kể về một lần An cùng Cò và cha nuôi cùng nhau vào rừng U Minh đi lấy mật ong. Xuyên suốt đoạn trích là cảnh sắc đất rừng phương Nam được tác giả miêu tả hiện lên vô cùng sinh động, vừa bí ẩn, hùng vĩ, lại vừa thân thuộc, gắn liền với cuộc sống của người dân nơi đây qua những suy nghĩ của cậu bé An

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

Tên thật: Đoàn Giỏi (1925-1989), Bút danh: Nguyễn Hoài, Nguyễn Tư

Quê : thị xã Mỹ Tho- Tiền Giang

Ông không thành công ở lĩnh vực hội họa nên chuyển sang sáng tác văn học

Cảm hứng sáng tác : con người và mảnh đất phương Nam

Tác phẩm tiêu biểu : Đất rừng phương Nam, Hoa hướng dương, Đồng tháp Mười

2. Tác phẩm

- Năm sáng tác: 1957

- Dung lượng: 20 chương

- Nội dung chính: Cuộc đời phiêu bạt của cậu bé tên An.

- Được dịch ra nhiều tiếng, tái bản nhiều lần, dựng thành phim và in trong Tủ Sách Vàng của nhà xuất bản Kim Đồng.

3. Đoạn trích: Đi lấy mật

- Vị trí đoạn trích: Chương 9(Tía nuôi dắt An và Cò đi lấy mật trong rừng U Minh).

- Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (nhân vật AN xưng rôi kể chuyện)

- Nhân vật chính: An, thằng Cò....

- Thể loại và phương thức biểu đạt

+ Thể loại: tiểu thuyết

+ PTBĐ: tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

- Bố cục 5 phần

+ Phần 1: Từ đầu ...một lớp thủy tinh

-> Khung cảnh thiên nhiên sáng sớm qua cái nhìn của nhân vật An

+ Phần 2: Tiếp theo...cây tràm thấp kia

-> Hình ảnh đi lấy mật của An, Cò, Tía nuôi

+ Phần 3: Phần còn lại

-> Cách thuần hóa ong rừng khác biệt của người dân rừng U Minh

           HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

           DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Thao tác 1: Cảnh sắc thiên nhiên rừng U Minh

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Đọc văn bản và tìm những chi tiết miêu tả cảnh sắc thiên nhiên rừng U Minh qua các thời điểm: khi sáng sớm, lúc nghỉ ngơi, khi ăn cơm, khi đi đường, khi ăn trưa.

- Em có nhận xét gì về cảnh sắc thiên nhiên rừng U Minh và cách quan sát miêu tả của tác giả?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc cá nhân.

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- HS trình bày sản phẩm;

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

II. Đọc hiểu văn bản

1. Cảnh sắc thiên nhiên rừng U Minh

a. Sáng sớm

- Khung cảnh: ‘‘đất rừng thật là yên tĩnh’’

- Không khí: ‘‘không khí mát lạnh từ hơi nước...thở ra từ bình minh’’

- Ánh sáng: ‘‘Ánh sáng trong vắt, hơi gợn một chút óng ánh...qua một lớp thủy tinh.’’

->Không gian tĩnh lặng, yên bình, dễ chịu

b. Khi nghỉ ngơi

- Âm thanh: ‘‘rừng cây im lặng quá. Một tiếng lá rơi lúc này cũng có thể khiến người ta giật mình’’

- Hình ảnh: ruồi xanh bay đứng, chuồn chuồn bay ngang, mối cánh, ong mật....

->Sự lắng nghe, quan sát tỉ mỉ, am hiểu về thiên nhiên khu rừng

-NT: miêu tả tỉ mỉ, liệt kê hình ảnh

c. Khi ăn cơm

+ Nắng mới bắt đầu lên

+ Gió cũng bắt đầu thổi rao rao ...ánh nắng vàng rực rỡ xuống mặt đất.

+ Một làn hơi nước nhè nhẹ tỏa lên...hơi ấm mặt trời

+ Phút yên tĩnh của rừng ban mai dần dần biến mất

+ Chim hót líu lo

+ Nắng bốc hương hoa tràm thơm ngây ngất.

+ Gió đưa mùi hương ngọt lan ra phảng phất khắp rừng.

+ Mấy con kì nhông nằm phơi mình....

-> Không gian thay đổi dần trở nên náo nhiệt, sinh động

- NT: quan sát, miêu tả tỉ mỉ

d. Khi đi đường

+ Có nhiều gai nhọn chắn ngang.

+ Giữa vùng cỏ tranh khô vàng, gió thổi lao xao..

+ Chim áo già màu nâu...rất đẹp mắt

+ Những con chim nhỏ bay vù vù...

-> Khung cảnh thiên nhiên khi có ánh nắng mặt trời rất sinh động, rực rỡ nhiều màu sắc.

-> Bé An rất thích thú, bất ngờ và phấn khích

e. Khi ăn trưa

+ Cây tràm thật mát

+ Bóng nắng nghiêng nghiêng..

+ Mấy con gầm ghì sắc lông màu xanh...

+ Vài ba trái vàng rụng lộp bộp...

-> Cảnh sắc rừng U minh được miêu tả theo trình tự thời gian, với vẻ đẹp tự nhiên, hoang sơ... Khung cảnh với đầu màu sắc, âm thanh và hình ảnh.

-> Sự cảm nhận tinh tế của nhân vật An với nhiều giác quan: thị giác, tình giác, khứu giác, xúc giác...