Phân tích bài thơ “Chỉ có thể là mẹ” (Đặng Minh Mai) (điểm cao)

Phân tích bài thơ “Chỉ có thể là mẹ” (Đặng Minh Mai) điểm cao, hay nhất được chọn lọc từ những bài văn hay của học sinh trên cả nước giúp bạn có thêm bài văn hay để tham khảo từ đó viết văn hay hơn.

Phân tích bài thơ “Chỉ có thể là mẹ” (Đặng Minh Mai) (điểm cao)

Dàn ý Phân tích bài thơ “Chỉ có thể là mẹ” (Đặng Minh Mai)

* Mở bài:

- Giới thiệu về chủ đề người mẹ trong văn học – nguồn cảm hứng muôn thuở, gợi xúc động sâu sắc.

- Giới thiệu bài thơ Chỉ có thể là mẹ của Đặng Minh Mai – một bài thơ cảm động ca ngợi sự hi sinh và tình yêu thương vô bờ bến của mẹ.

- Nêu vấn đề nghị luận: Phân tích bài thơ để cảm nhận vẻ đẹp hình ảnh người mẹ và tình mẫu tử thiêng liêng.

* Thân bài:

1. Khái quát nội dung và cảm hứng bài thơ

- Bài thơ là lời tri ân đầy xúc động gửi đến mẹ – người đã dành cả đời tảo tần vì gia đình.

- Viết bằng giọng thơ nhẹ nhàng, tình cảm, kết hợp hình ảnh đời thường và nghệ thuật ẩn dụ sâu sắc.

2. Phân tích hình ảnh người mẹ qua các khổ thơ

a. Khổ 1: Hình ảnh người mẹ trong đời sống thường ngày

- Dáng mẹ “gầy”, “giẹo giọ liêu xiêu” – gợi sự mỏi mệt, già yếu vì năm tháng.

- Việc mẹ đi chợ, nấu bữa cơm chiều – biểu hiện của sự tận tụy, giản dị và ấm áp.

→ Gợi lên hình ảnh quen thuộc của người mẹ trong đời sống hằng ngày.

b. Khổ 2: Cả đời tần tảo, quên mình vì chồng con

- “Quên cả thân mình”, “một đời mẹ đã hi sinh” – nhấn mạnh sự hi sinh vô điều kiện.

- “Tuổi xuân phai nhạt” vì “nghĩa tình đượm sâu” – mẹ đánh đổi cả thanh xuân cho hạnh phúc gia đình.

c. Khổ 3: Sự hao mòn của mẹ qua thời gian

- Hình ảnh ẩn dụ: “mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng”, “bụi gian nan đọng lắng nếp nhăn” – biểu tượng cho vất vả, gian lao tích tụ thành dấu tích thời gian trên thân mẹ.

- Mẹ trở nên già yếu: “rụng răng”, “lưng còng”, “chân yếu” – những chi tiết vừa chân thực vừa xúc động.

- “Ánh trăng cuối trời” – ẩn dụ chỉ tuổi xế chiều, sự gần kề cuối đời.

d. Khổ 4: Tình yêu thương, đức hi sinh của mẹ

- Mẹ “sáng ngời dương thế” bằng tình thương cho con và nghĩa vợ chồng son sắt.

- Câu thơ “Giản đơn dung dị mẹ là mẹ thôi” – như một lời khẳng định chân lý giản dị nhưng thiêng liêng: không danh phận cao sang, chỉ cần là mẹ đã là điều vĩ đại.

e. Khổ cuối: Lời tri ân sâu sắc của người con

- Dù “đi khắp chân trời góc bể”, không gì sánh được “mọ yêu” – mẹ là biểu tượng tuyệt đối của tình yêu thương, bao dung, độ lượng.

→ Gợi thức tỉnh đạo hiếu: biết ơn, trân trọng, đền đáp công lao của mẹ.

* Kết bài:

- Khẳng định vẻ đẹp của hình tượng người mẹ trong bài thơ: tảo tần, hi sinh, giàu tình yêu thương.

- Nêu cảm nghĩ cá nhân: xúc động, biết ơn mẹ, tự nhắc nhở sống hiếu thảo, trân trọng từng khoảnh khắc bên mẹ.

- Liên hệ thực tế: mỗi người con cần nhận thức sâu sắc hơn về công lao cha mẹ để sống nhân ái và có trách nhiệm hơn.

Phân tích bài thơ “Chỉ có thể là mẹ” (Đặng Minh Mai) - mẫu 1

Trong văn học Việt Nam, hình ảnh người mẹ luôn là nguồn cảm hứng muôn thuở, khơi dậy những xúc động sâu xa và thiêng liêng nhất trong tâm hồn con người. Người mẹ hiện lên giản dị mà cao cả, tảo tần mà bao dung, hy sinh thầm lặng vì chồng con. Bài thơ Chỉ có thể là mẹ của Đặng Minh Mai là một khúc tri ân cảm động như thế, ca ngợi vẻ đẹp của người mẹ và tình mẫu tử sâu nặng. Qua việc phân tích bài thơ, ta càng cảm nhận rõ hơn sự hy sinh lớn lao và tình yêu thương vô bờ bến mà mẹ dành cho con.

Bài thơ là lời bày tỏ chân thành của người con dành cho mẹ – người đã dành trọn cả cuộc đời mình để lo toan cho gia đình. Với giọng thơ nhẹ nhàng, tha thiết, tác giả kết hợp những hình ảnh đời thường cùng nghệ thuật ẩn dụ giàu sức gợi, tạo nên một bức chân dung người mẹ vừa gần gũi, vừa thiêng liêng.

Ngay ở khổ thơ đầu, hình ảnh người mẹ hiện lên trong đời sống thường ngày với dáng vẻ “gầy”, “giẹo giọ liêu xiêu” trên con đường nhỏ lúc chiều buông. Những từ ngữ ấy gợi lên sự mỏi mệt, già yếu của mẹ sau bao năm tháng vất vả. Thế nhưng, mẹ vẫn trở về để “nấu cơm chiều”, mang đến “bữa cơm đạm bạc thương yêu ấm lòng”. Hình ảnh ấy thật quen thuộc, giản dị mà xúc động, bởi đó chính là biểu tượng của sự tận tụy và yêu thương vô điều kiện của người mẹ trong mỗi gia đình Việt.

Sang khổ thơ thứ hai, tác giả khắc họa rõ nét hơn cả một đời tần tảo, hy sinh của mẹ. Mẹ “quên cả thân mình” để lo cho chồng con, đánh đổi “tuổi xuân phai nhạt” lấy “nghĩa tình đượm sâu”. Những câu thơ mộc mạc nhưng chứa đựng biết bao xót xa, thể hiện sự hy sinh âm thầm mà vĩ đại của người mẹ – sự hy sinh không đòi hỏi đền đáp.

Khổ thơ thứ ba là những dấu ấn nghiệt ngã của thời gian in hằn lên thân thể mẹ. “Mưa và nắng” đã “nhuộm màu tóc trắng”, “bụi gian nan” lắng lại thành “nếp nhăn” trên gương mặt. Những chi tiết như “rụng răng”, “lưng còng”, “chân yếu” vừa chân thực vừa khiến người đọc không khỏi nghẹn ngào. Hình ảnh “ánh trăng cuối trời” là một ẩn dụ đầy ám ảnh, gợi tuổi xế chiều của đời mẹ, khiến người con càng thêm thương và trân trọng.

Đến khổ thơ thứ tư, vẻ đẹp tinh thần của mẹ được khắc họa rõ nét. Tình mẹ “sáng ngời dương thế” bởi tình thương dành cho con từ thuở ấu thơ đến lúc trưởng thành và nghĩa tình vợ chồng son sắt. Đặc biệt, câu thơ “Giản đơn dung dị mẹ là mẹ thôi” như một lời khẳng định giản dị mà thiêng liêng: mẹ không cần danh phận cao sang, chỉ cần là mẹ đã là điều cao quý nhất trên đời.

Khổ thơ cuối là lời tri ân sâu sắc của người con. Dù có “đi khắp chân trời góc bể”, không một ân tình nào sánh được với tình mẹ. Mẹ chính là biểu tượng tuyệt đối của yêu thương, bao dung và độ lượng, gợi nhắc mỗi người con về đạo hiếu và trách nhiệm báo đáp công lao sinh thành.

Bài thơ Chỉ có thể là mẹ đã khắc họa thành công hình tượng người mẹ Việt Nam tảo tần, hy sinh và giàu tình yêu thương. Bài thơ không chỉ khiến người đọc xúc động, biết ơn mẹ mà còn tự nhắc nhở mỗi chúng ta phải trân trọng từng khoảnh khắc bên mẹ, sống hiếu thảo, nhân ái và có trách nhiệm hơn trong cuộc đời.

Xem thêm những bài văn mẫu đạt điểm cao của học sinh trên cả nước hay khác:

• Phân tích văn bản “Chuyện cái chùa hoang ở huyện Đông Triều” (Nguyễn Dữ)

• Viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá truyện ngắn “Áo Tết” của Nguyễn Ngọc Tư

• Kể lại câu chuyện “Ông Mạnh thắng thần gió”

• Phân tích bài thơ “Bầu trời trong quả trứng” (Xuân Quỳnh)

• Cảm nhận bài thơ “Bầu trời trong quả trứng” (Xuân Quỳnh)

• Viết đoạn văn trình bày cảm xúc của em sau khi đọc bài thơ “Bầu trời trong quả trứng” (Xuân Quỳnh)

• Hơn 20.000 câu trắc nghiệm Toán,Văn, Anh lớp 9 có đáp án

---