(Ôn thi ĐGNL, ĐGTD) Chuyên đề: Ester - Lipid

Chuyên đề Ester - Lipid trong tài liệu ôn thi Đánh giá năng lực, Đánh giá tư duy theo cấu trúc mới nhất đầy đủ lý thuyết trọng tâm, các dạng bài & bài tập đa dạng từ cơ bản đến nâng cao giúp Giáo viên & học sinh có thêm tài liệu ôn thi ĐGNL HSA, VACT và ĐGTD TSA đạt kết quả cao.

(Ôn thi ĐGNL, ĐGTD) Chuyên đề: Ester - Lipid

Xem thử Tài liệu & Đề thi HSA Xem thử Tài liệu & Đề thi VACT Xem thử Tài liệu & Đề thi TSA Xem thử Tài liệu & Đề thi SPT

Chỉ từ 200k mua trọn bộ Đề thi & Tài liệu ôn thi ĐGNL - ĐGTD năm 2026 của các trường theo cấu trúc mới bản word có lời giải chi tiết:

• B1: gửi phí vào tk: 1133836868 - CT TNHH DAU TU VA DV GD VIETJACK - Ngân hàng MB (QR)
• B2: Nhắn tin tới Zalo VietJack Official - nhấn vào đây để thông báo và nhận đề thi

I. LÝ THUYẾT TRỌNG TÂM

1. Ester

- Khi thay thế nhóm -OH ở nhóm carboxyl (-COOH) của carboxylic acid bằng nhóm -OR' thì được ester. Trong đó R' là gốc hydrocarbon.

- Ester đơn chức có công thức chung là RCOOR', trong đó R là gốc hydrocarbon hoặc H, R' là gốc hydrocarbon.

- Tên gọi của ester đơn chức:

- Các phân tử ester không tạo được liên kết hydrogen với nhau nên có nhiệt độ sôi thấp hơn so với alcohol và carboxylic acid có phân tử khối tương đương.

- Phản ứng thuỷ phân: ester bị thuỷ phân trong môi trường acid (thường là phản ứng thuận nghịch) hoặc môi trường base (phản ứng một chiều).

$RCOOR\text{'}+H_{2}O\stackrel{H^{+},t^o}{\rightleftharpoons }RCOOH+R\text{'}OH$

$RCOOR\text{'}+NaOH\to RCOONa+R\text{'}OH$

- Ester thường được điều chế từ phản ứng ester hoá:

- Một số ester được dùng làm dung môi, hương liệu, phụ gia thực phẩm, nguyên liệu sản xuất polymer, dược phẩm....

Mùi của một số ester thông dụng

Isoamyl acetate CH3COOCH2CH2CH(CH3)2	Mùi chuối chín
Ethyl isovalerate (CH3)2CHCH2COOC2H5	Mùi táo
Ethyl butirate C3H7COOC2H5	Mùi dứa chín
Geranyl acetate CH3COOC10H17	Mùi hoa hồng
Benzyl acetate CH3COOCH2C6H5	Mùi hoa nhài

2. Lipid

- Lipid là những hợp chất hữu cơ có trong tế bào sống, gồm chất béo (còn gọi là triglyceride), sáp, steroid, phospholipid,...

- Chất béo là triester của glycerol với acid béo. Công thức cấu tạo chung của chất béo là:

(trong đó R₁, R₂, R₃ là các gốc hydrocarbon giống hoặc khác nhau)

- Acid béo là carboxylic acid đơn chức, hầu hết chúng có mạch carbon dài, thường từ 12 - 24 nguyên tử carbon và không phân nhánh.

- Một số acid béo thường gặp:

Acid béo no

Acid béo không no

- Tính chất vật lí của chất béo:

+ Chất béo nhẹ hơn nước và không tan trong nước, dễ tan trong các dung môi hữu cơ ít phân cực hoặc không phân cực.

+ Ở nhiệt độ thường, chất béo chứa nhiều gốc acid béo không no thường ở trạng thái lỏng (dầu lạc, dầu vừng, dầu cá, …), chất béo chứa nhiều gốc acid béo no thường ở trạng thái rắn (mỡ lợn, mỡ bò, mỡ cừu, …)

- Tính chất hóa học:

+ Phản ứng hydrogen hoá chất béo có gốc hydrocarbon không no (dạng lỏng) tạo thành chất béo có gốc hydrocarbon no (dạng rắn).

+ Chất béo bị oxi hoá bởi oxygen trong không khí tạo thành các hợp chất có mùi khó chịu.

- Chất béo là nguồn cung cấp và dự trữ năng lượng ở người và động vật. Chất béo là nguyên liệu cho ngành công nghiệp thực phẩm, sản xuất xà phòng và glycerol,...

- Acid béo omega-3 và omega-6 là các acid béo không no có vai trò quan trọng đối với cơ thể, giúp phòng ngừa nhiều loại bệnh.

3. Xà phòng và chất giặt rửa

II. CÂU HỎI ÔN LUYỆN

Phần 1. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn

Câu 1. Ester ethyl propionate có mùi thơm của quả dứa chín. Công thức của ethyl propionate là

A. $C{H}_{3}COO{C}_2{H}_5.$

B. $C_2{H}_{5}COO{C}_6{H}_5.$

C. $C_2{H}_{3}COO{C}_2{H}_5.$

D. $C_2{H}_{5}COO{C}_2{H}_5.$

Câu 2. Thủy phân ester nào sau đây trong dung dịch NaOH dư thu được muối sodium acetate?

A. $C{H}_{3}COOC{H}_3.$

B. $HCOO{C}_2{H}_5.$

C. $C{H}_2=CH-COOC{H}_3.$

D. $HCOOC{H}_3.$

Câu 3. Ethyl acetate là hợp chất hữu cơ thuộc loại nào sau đây?

A. Alcohol.

B. Amine.

C. Ester.

D. Phenol.

Câu 4. Khi phân tích thành phần ester X (mạch hở) thu được phần trăm khối lượng các nguyên tố như sau: 40,00% carbon, 6,67% hydrogen, còn lại là oxygen. X thuộc dãy đồng đẳng của ester nào sau đây?

A. Ester no, đơn chức.

B. Ester có một nối đôi.

C. Ester no, hai chức.

D. Ester no, ba chức.

Câu 5. Xà phòng hóa hoàn toàn 8,8 gam ester X có công thức phân tử là $C_4{H}_8{O}_2$ bằng một lượng dung dịch NaOH vừa đủ, cô cạn dung dịch sau phản ứng, thu được 8,2 gam muối khan. Tên gọi của X là

A. isopropyl formate.

B. ethyl acetate.

C. methyl propionate.

D. propyl formate.

Câu 6. Số ester là đồng phân cấu tạo của nhau có cùng công thức phân tử $C_4{H}_8{O}_2$ là

A. 2.

B. 3.

C. 4.

D. 5.

Câu 7. Chất nào sau đây là chất béo?

A. Glycogen.

B. Triolein.

C. Methyl acetate.

D. Glycerol.

Câu 8. Xà phòng hóa hoàn toàn chất béo, thu được alcohol là

A. Glycerol.

B. Ethanol.

C. Propan-2-ol.

D. Ethylene glycol.

Câu 9. Phát biểu nào sau đây không đúng về chất béo?

A. Chất béo bị thủy phân hoàn toàn trong môi trường base.

B. Các chất béo không tan trong nước và nhẹ hơn nước.

C. Chất béo là đồng đẳng với dầu, mỡ dùng để bôi trơn động cơ.

D. Chất béo là triester của glycerol với các acid béo.

Câu 10. Hợp chất hữu cơ đơn chức X có mùi thơm của quả dứa chín và được sử dụng trong tổng hợp dược phẩm,... Kết quả phân tích nguyên tố cho thấy X có $\%\text{C}=58,82\%$, $\%O=31,38\%$ (về khối lượng), còn lại là hydrogen. Trên phổ MS của X thấy xuất hiện peak của ion phân tử có giá trị m / z = 102. Trên phổ IR của X thấy xuất hiện tín hiệu đặc trưng ở1740 cm^-1.Phát biểu nào sau đây là đúng?

A. Phân tử X có tỉ lệ số nguyên tử carbon và hydrogen là 2: 1.

B. X là ester no, đơn chức có công thức phân tử là $C_5{H}_{10}{O}_2.$

C. X là carboxylic acid no, đơn chức, có công thức phân tử là $C_5{H}_{10}{O}_2.$

D. Ở điều kiện thường, X phản ứng với NaOH với tỉ lệ mol là 1: 2.

................................

................................

................................

Xem thử Tài liệu & Đề thi HSA Xem thử Tài liệu & Đề thi VACT Xem thử Tài liệu & Đề thi TSA Xem thử Tài liệu & Đề thi SPT

Xem thêm tài liệu ôn thi đánh giá năng lực HSA, VACT, đánh giá tư duy TSA hay khác:

• (Ôn thi ĐGNL HSA) Chuyên đề: Carbohydrate
• (Ôn thi ĐGNL HSA) Chuyên đề: Hợp chất chứa nitrogen
• (Ôn thi ĐGNL HSA) Chuyên đề: Polymer
• (Ôn thi ĐGNL HSA) Chuyên đề: Pin điện và điện phân
• (Ôn thi ĐGNL HSA) Chuyên đề: Đại cương kim loại
• (Ôn thi ĐGNL HSA) Chuyên đề: Nguyên tố nhóm IA và IIA
• (Ôn thi ĐGNL HSA) Chuyên đề: Sơ lược về kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất và phức chất

---