Giáo án Chuyên đề Lịch sử 11 Kết nối tri thức Chiến tranh lạnh

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS

KIẾN THỨC CẦN ĐẠT

Bước 1: Giao nhiệm vụ

GV chia lớp thành 4 nhóm  thực hiện nhiệm vụ:

- Nhóm 1:

- Nhóm 2:

+ Nêu các đặc điểm của chiến tranh lạnh? Cho ví dụ cụ thể.

+ Chiến tranh lạnh có gì khác so với các cuộc chiến tranh thông thường.

- Nhóm 3:

+ Đánh giá hậu quả của chiến tranh lạnh đối với lịch sử thế giới.

+ Đánh giá hậu quả của chiến tranh lạnh đối với lịch sử Việt Nam.

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu.  GV khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV đến các nhóm theo dõi, hỗ trợ HS làm việc.

Bước 3. Báo cáo, thảo luận

- HS trình bày và các HS khác bổ sung.

- GV và HS tra đổi, mở rộng các nội dung sau:

PV: Nguồn gốc của mâu thuẫn Đông- Tây?

- Sự đối lập về mục tiêu và chiến lược phát triển của mĩ là Liên Xô:

+ Mục tiêu, chiến lược của Liên Xô là duy trì hòa bình thế thế giới, ủng hộ phong trào cách mạng thế giới và phát triển chủ nghĩa xã hội.

+ Mục tiêu, chiến lược của mĩ là chống lại Liên Xô, đàn áp phong trào cách mạng thế giới, đẩy mạnh xâm lược và bành trướng.

- Sự đối lập này không phải có sau Chiến tranh thế giới thứ hai mà xuất hiện ngay khi Cách mạng tháng Mười Nga thành công. Liên Xô vẫn là mục tiêu tiêu diệt của chủ nghĩa đế quốc.

- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai  mối quan hệ Đồng minh tạm thời đã nhanh chóng tan dã và chuyển sang quan hệ đối đầu, căng thẳng. Thế giới bước vào cuộc chiến tranh mới: Chiến tranh lạnh.

PV: Tại sao Mĩ là nước khởi đầu Chiến tranh lạnh?

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai mĩ có sức mạnh kinh tế, khoa học kĩ thuật, quân sự, độc quyền bom nguyên tử. Nên Mĩ có tham vọng là bá chủ thế giới.

PV: Sự ra đời của NATO và Vacxava chứng tỏ điều gì?

Với sự ra đời của khối quân sự Nato và Vacxava đánh dấu sự đối lập của hai cực, hai phe. Chiến tranh lạnh bao trùm khắp thế giới.

Bước 4. Kết luận, nhận định

- GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh.

II. CHIẾN TRANH LẠNH (1947-1989).

1. Nguyên nhân, đặc điểm, hệ quả.

a, Nguyên nhân.

- Sự đối lập sâu sắc về hệ tư tưởng, về quyền lực giữa Mĩ và Liên Xô.

+ Mĩ đưa ra kế hoạch phục hưng châu Âu (Kế hoạch Mác san) để giúp các nước Tây Âu phục hồi nền kinh tế, mở rộng ảnh hưởng của Mĩ đồng thời tập hợp các nước Tây Âu chống Liên Xô.

+ LX và các nước Đông âu thành lập Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) năm 1949 nhằm tăng cường hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau giữa các nước XHCN.

- Sự đối lập giữa hai khối quân sự.

b, Đặc điểm.

- Là cuộc chiến tranh không nổ súng, không xung đột trực tiếp nhưng luôn trong tình trạng căng thẳng.

- Kéo dài 40 năm nhưng không dẫn đến chiến tranh nóng trực tiếp giữa hai khối quân sự.

- Luôn xày ra các cuộc chiến tranh cục bộ, xung đột quân sự ở nhiều khu vực trên thế giới.

c, Hậu quả.

- Thế giới luôn trong tình trạng căng thẳng suốt 4 thập niên.

- Tác động toàn diện đến các lĩnh vực của đời sống kinh tế, chính trị của thế giới.

- Các cuộc chiến tranh cục bộ khiến hàng triệu người chết và tàn phế.

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS

KIẾN THỨC CẦN ĐẠT

Bước 1: Giao nhiệm vụ

GV chia lớp thành 4 nhóm  thực hiện nhiệm vụ:

- Nhóm 1,2: Phân tích nguyên nhân kết thúc chiến tranh lạnh

- Nhóm 3: Chiến tranh lạnh kết thúc có tác động như thế nào đến thế giới.

- Nhóm 4: Chiến tranh lạnh kết thúc có tác động như thế nào đến Việt Nam.

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu.  GV khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV đến các nhóm theo dõi, hỗ trợ HS làm việc

Bước 3. Báo cáo, thảo luận

- HS trình bày và các HS khác bổ sung.

- GV và HS tra đổi, mở rộng các nội dung sau:

Những thay đổi trong chính sách đối ngoại của Mĩ và Liên Xô?

- Năm 1972, mĩ và Liên Xô kí hiệp ước cắt giảm vũ khí tiến công chiến lược.

- Trong thập niên 80 diễn ra nhiều cuộc gặp gỡ của mĩ và Liên Xô

- Năm 1989, mĩ và Liên Xô tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh.

Bước 4. Kết luận, nhận định            

- GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh.

2. Chiến tranh lạnh kết thúc.

a, Nguyên nhân.

+ Cuộc chạy đua vũ trang đã là suy giảm tương đối thế mạnh của Mĩ và Liên Xô

+ Nền kinh tế của mĩ và Liên Xô đang gặp nhiều khó khăn. Kinh tế mĩ chịu sự cạnh tranh của Nhật Bản và Tây Âu, kinh tế Liên Xô đang lâm vào khủng hoảng.

  >> Cả mĩ và Liên Xô đều muốn thoát ra khỏi tình trạng đối đầu để vươn lên phát triển kinh tế lấy lại vị trí của mình trên trường quốc tế.

b, Tác động.

- Chính sách đối ngoại của các nước lớn trong Hội đông Bảo an chuyển sang đối thoại

- Các xung đột quốc tế được giải quyết bằng phương pháp hòa bình: Vấn đề Campuchia, Namiabia…

- Quan hệ quốc tế chuyển sang đối thoại