Giáo án Bài thơ Đường núi của Nguyễn Đình Thi - Kết nối tri thức

            HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

            DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Thao tác 1: đọc- chú thích

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS: đọc nối tiếp văn bản

Đọc chậm rãi, to, rõ ràng, chú ý ngừng, nghỉ ở những chỗ tách đoạn, nhấn mạnh ý kiến của người viết.

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ.

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- HS theo dõi sgk

- GV quan sát, hỗ trợ

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện hoạt động

- GV nhận xét, đánh giá

Thao tác 2: Tìm hiểu về tác giả, tác phẩm

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS: Đọc phần tiểu dẫn SGK, nêu hiểu biết của mình về tác giả Vũ Quần Phương

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ.

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- HS trả lời câu hỏi;

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện hoạt động

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS: tìm hiểu những nét khái quát về văn bản: xuất xứ, thể loại, PTBĐ, bố cục.

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS tham gia

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

HS báo cáo kết quả, nhận xét.

Bước 4: Kết luận, nhận định.

GV kết luận và nhấn mạnh kiến thức.

I. Đọc- Tìm hiểu chung

1. Đọc- chú thích

Đọc chậm rãi, to, rõ ràng, chú ý ngừng, nghỉ ở những chỗ tách đoạn, nhấn mạnh ý kiến của người viết.

2. Tìm hiểu chung

a. Tác giả

- Tên khai sinh: Vũ Ngọc Chúc

- Quê: Hải Hậu- Nam Định

- Là nhà thơ, nhà báo và nhà phê bình văn học

- Ông được nhận giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007.

- Các tác phẩm tiêu biểu: Cỏ mùa xuân (1966), Hoa trong cây (1977), Vầng trăng trong xe bò (tập thơ, 1988)...

b. Tác phẩm

- Xuất xứ:trích trong “Thơ hay có lời bình 100 bài”, Vân Long tuyển chọn

- Thể loại: văn nghị luận

- Phương thức biểu đạt:nghị luận

- Bố cục: 3 phần

+ Phần 1 (từ đầu đến "say đắm của người viết"): Giới thiệu giá trị nghệ thuật của bài thơ Đường núi

+ Phần 2 (tiếp theo đến "xao xuyến, bay múa, ca hát"): Giá trị nội dung, nghệ thuật của bài thơ Đường núi

+ Phần 3 (còn lại): Khẳng định cái tài của Nguyễn Đình Thi

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

            DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Thao tác 1: Tìm hiểu văn bản

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

Nêu cảm nhận chung của em về bài thơ Đường núi trước và sau khi đọc bài viết của Vũ Quần Phương?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ

- HS làm việc cá nhân.

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- HS trình bày sản phẩm

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện hoạt động

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức

II. Khám phá văn bản

1. Cảm nhận chung về bài thơ Đường núi

- Bài thơ Đường núi mang đến cảm nhận về vẻ đẹp trong trẻo, thanh bình của bức tranh thiên nhiên; sức sống mãnh liệt, lòng yêu đời, yêu cuộc sống của con người nơi vùng núi và qua đó cảm nhận được tình yêu tha thiết của nhà thơ Nguyễn Đình Thi đối với đồng đất núi rừng làng mạc nước non mình.

- Sau khi đọc bài bình của Vũ Quần Phương, ta thấy được sự tài hoa, tinh tế của Nguyễn Đình Thi trong lựa chọn từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi tả, gợi cảm; sáng tạo nên âm điệu lắng lại, chơi vơi, thanh nhẹ, tạo được một luồng không khí thân yêu trong trẻo run rẩy phủ lấy phong cảnh; sự nối liền trong bức tranh siêu thực nhiều mảng không gian, khủng cảnh khác nhau...

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

Bài bình thơ gây được ấn tượng như thế nào đối với em? Câu nào, ý nào trong đó khiến em phải suy nghĩ sâu hơn về bài thơ đã đọc?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

HS báo cáo kết quả, nhận xét.

Bước 4: Kết luận, nhận định.

GV kết luận và nhấn mạnh kiến thức.

2. Những ấn tượng về bài thơ của Vũ Quần Phương

- Sự đồng cảm với những cảm nhận sâu sắc của nhà phê bình về tình cảm, tư tưởng mà nhà thơ gửi gắm trong bài thơ;

- Sự thích thú trước những phát hiện tinh tế, bất ngờ của người viết về đặc sắc ngôn ngữ, giọng điệu của bài thơ...

- Những câu văn mang tính chất khái quát về chủ đề của bài thơ:

+ Bài thơ như bức tranh chấm phá vài nét chiều rừng tiết kiệm cả nét lẫn màu ấy lại thấy nổi rõ lên lòng yêu đất đai thôn bản say đắm của người viết...

+ Cái tài của Nguyễn Đình Thi ở bài thơ này là tạo được một luồng không khí thân yêu trong trẻo run rẩy phủ lấy phong cảnh...

- Những câu đánh giá về cách thể hiện cảm xúc của nhà thơ:

+ Âm điệu câu thơ là âm điệu của nội tâm, vần bị bỏ rơi. Chỗ nào tâm tình lắng lại thì âm điệu câu thơ lắng lại, chơi vơi, nhanh nhẹ. Câu thơ 5 chữ hay 6 chữ không phải do vần điệu thể loại quy định mà do tâm tình tác giả,...

- Lời bình về đặc sắc của một câu thơ bất kì trong bài thơ:

+ Độ dài câu thơ có tác dụng như một sự ngưng đọng, sự lắng nghe từ trong kí ức người những ánh lửa bếp chiều, những tia khói xanh trên mái lá. Hai câu thơ kết dài tới 7 âm tiết như một sự ngân nga của tâm trí.