Giáo án Vật Lí 12 Bài 10: Đặc trưng vật lí của âm mới nhất
Giáo án Vật Lí 12 Bài 10: Đặc trưng vật lí của âm mới nhất
Chỉ từ 250k mua trọn bộ Giáo án Vật Lí 12 theo phương pháp mới bản word có lời giải chi tiết:
- B1: gửi phí vào tk:
0711000255837
- NGUYEN THANH TUYEN - Ngân hàng Vietcombank (QR) - B2: Nhắn tin tới Zalo VietJack Official - nhấn vào đây để thông báo và nhận giáo án
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ
a) Kiến thức
- Nắm được các khái niệm: sóng âm, nguồn âm, âm nghe được, hạ âm, siêu âm.
- Nêu được ví dụ về các môi trường truyền âm khác nhau
- Nắm được ba đặc trưng vật lý của âm là: tần số âm, cường độ âm, mức cường độ âm, đồ thị dao động âm, các khái niệm âm cơ bản và họa âm.
b) Kĩ năng
- Phân biệt được âm, nguồn âm và phân tích các đặc trưng vật lý của âm
- Tính được tần số âm, cường độ âm và mức cường độ âm.
- Giải được các bài tập đơn giản liên quan đến sóng âm .
- Làm thí nghiệm đơn giản về truyền âm, đo mức độ ảnh hưởng của âm.
c) Thái độ
- Quan tâm đến các sự kiện, hiện tượng liên quan đến tần số, cường độ âm.
- Hứng thú trong học tập, tìm hiểu khoa học.
2. Năng lực định hướng hình thành và phát triển cho học sinh
Hình thành và phát triển năng lực tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực ngôn ngữ, tính toán, năng lực tìm hiểu tự nhiên và xã hội, năng lực công nghệ, tin học, năng lực thẩm mỹ, thể chất. Cụ thể như sau:
- Năng lực tự học, đọc hiểu: Đọc SGK, tài liệu, phiểu học tập, ghi chép…
- Năng lực hợp tác nhóm: làm thí nghiệm, trao đổi thảo luận, trình bày kết quả thí nghiệm.
- Năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo: Những ảnh hưởng của âm đến cuộc sống con người.
- Năng lực tính toán, năng lực thực hành thí nghiệm: các thao tác và cách bố trí thí nghiệm…
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên
- Thí nghiệm về nguồn âm, đo tần số âm, mức cường độ âm .
- Các video thí nghiệm đo tần số và mức cường độ âm.
- Những thiết bị, học liệu khác cần cho bài học…
2. Học sinh
- SGK, vở ghi bài, giấy nháp...
- Mỗi nhóm chuẩn bị 2 nguồn âm…
- Những nhiệm vụ khác do GVphân công liên quan đến bài học…
III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC CỦA HỌC SINH
1. Hướng dẫn chung
+ Từ việc quan sát video, mô phỏng, thí nghiệm đơn giản về nguồn âm, yêu cầu học sinh dự đoán về xa tần số âm, cường độ âm và đồ thị dao động của âm…
+ Thông qua các mô phỏng đặt vấn đề giải quyết các đặc trưng vật lý của âm, từ đó hình thành nên phương pháp khảo sát các đặc trưng vật lý cúa âm.
+ Học sinh được giao nhiệm vụ tìm tòi khám phá giải quyết vấn đề, được tự học cá nhân, thảo luận nhóm, báo cáo kết quả học tập, ghi chép thông tin… được tương tác thầy với trò, trò với trò, trò với thiết bị, phương tiện và học liệu (môi trường học tập).
+ Bài học được thiết kế theo chuỗi các hoạt động học: Tình huống xuất phát/ Nhiệm vụ mở đầu – Hình thành kiến thức – Hệ thống hóa kiến thức và luyện tập – Vận dụng vào thực tiễn – Tìm tòi mở rộng.
Dự kiến chuỗi hoạt động học như sau:
Các bước |
Nội dung hoạt động |
---|---|
Tình huống xuất phát/ Nhiệm vụ mở đầu |
Tạo tình huống và phát biểu vấn đề về các ặc trưng vật lý của âm. |
Hình thành kiến thức |
- Khảo sát âm, nguồn âm. - Xác định các đặc trưng vật lý của âm. |
Hệ thống hóa kiến thức và Luyện tập |
- Hệ thống hóa kiến thức. - Bài tập về tần số âm, cường độ âm và mức cường độ âm. |
Vận dụng vào thực tiễn |
Áp dụng các kiến thức đã học về các đặc trưng vật lý của âm, giải bài tập liên hệ thực tiễn. |
Tìm tòi mở rộng |
Áp dụng phương pháp khảo sát các đặc trưng vật lý của âm từ đó tìm hiểu những ảnh hưởng của âm đến đời sống xã hội. Tìm hiểu các điều kiện để các dụng cụ âm thanh, các ca sĩ … có được chế độ âm thanh hay nhất… |
2. Tổ chức từng hoạt động
Hoạt động 1: (Tạo tình huống xuất phát/ Nhiệm vụ mở đầu)
a) Mục tiêu:
- Kiểm tra sự chuẩn bị kiến thức cũ GV đã giao về nhà.
- Tìm hiểu âm của hiện tượng động đất, sóng thần, của ca sĩ … truyền đến tai người bằng cách nào, vận tốc truyền có phụ thuộc vào môi trường truyền âm không ? Các đại lượng vật lý đặc trưng tiêu biểu nhất của âm?
b) Nội dung:
+ Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh bằng phiếu trả lời câu hỏi của GV.
+ Quan sát vi deo và mô phỏng về âm, nguồn âm, sự truyền âm và các đại lượng vật lý của âm.
c) Tổ chức hoạt động:
- GV phát phiếu kiểm tra cho các nhóm ( mỗi HS 1 tờ giấy có đánh số thứ tự từ 1 đến 10). YC HS ghi các phương án lựa chọn của mình vào phiếu khi GV đọc câu hỏi từ 1 đến 10. Sau đó thu bài của một số HS để chấm điểm.
- GV cho HS quan sát một đoạn video về nguồn âm và sự truyền âm.
- Yêu cầu HS thảo luận xác định vấn đề nghiên cứu. HS mô tả về âm, nguồn âm, xác định những tần số âm tai người nghe được? Nêu bản chất môi trường truyền âm? Các đặc trưng vật lý quan trọng nhất của âm ?
- Tổ chức HS báo cáo kết quả trước lớp và dẫn dắt HS giải quyết vấn đề cần xác định.
d) Sản phẩm: Ý kiến của các nhóm và nội dung ghi của học sinh.
- Âm. Nguồn âm.
- Các đặc trưng vật lý của âm.
e) Đánh giá:
- GV theo dõi cá nhân và các nhóm học sinh, quan sát vở ghi để phát hiện khó khăn của HS trong quá trình học tập, ghi vào sổ theo dõi những trường hợp cần lưu ý (nếu cần).
- GV có thể tổ chức cho HS đánh giá lẫn nhau thông qua các tiêu chí trong quá trình báo cáo kết quả hoạt động (thời gian thực hiện, số lượng ý kiến, mức độ hoàn thành, ghi chép).
- Căn cứ vào sản phẩm học tập và thái độ học tập, GV đánh giá được sự tiến bộ của HS, đánh giá được khả năng vận dụng giải quyết tình huống vào thực tiễn.
Hoạt động 2 (Hình thành kiến thức)
I. Âm. Nguồn âm.
a) Mục tiêu:
+ Nêu được âm là gì ? Nguồn âm.
+ Thế nào âm nghe được, hạ âm, siêu âm ?
+ Phân tích về sự truyền âm ?
b) Nội dung:
- GV làm thí nghiệm về âm để cho HS phát hiện ra âm, nguồn âm. Từ đó xác định âm nghe được.
- Học sinh được hướng dẫn để phân tích âm nghe được, hạ âm, siêu âm và sự truyền âm.
- GV tổ chức cho HS xác định tần số âm nghe được, hạ âm, siêu âm.
Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, các nhóm thực hiện theo những yêu cầu sau:
+ Để khảo sát nguồn âm, âm thanh của các nguồn âm.
+ Phân tích sự truyền âm trong các môi trường khác nhau ?
c) Tổ chức hoạt động:
- Các nhóm quan sát các dụng cụ phát âm
- GV cho HS nghe các âm thanh có tần số khác nhau trong không khí và khảo sát âm thanh trong các môi trường khác nhau.
- GV chuyển giao nhiệm vụ: Khảo sát âm thanh có tần số khác nhau và khảo sát môi trường truyền âm.
+ Tác dụng của âm đối với màng nhĩ của con người.
+ Xác định môi trường truyền âm, tốc độ truyền âm của các môi trường.
- Trong quá trình hoạt động nhóm, GV quan sát học sinh tự học, thảo luận, trợ giúp kịp thời khi các em cần hỗ trợ. Ghi nhận kết quả làm việc của cá nhân hoặc nhóm học sinh.
- Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả và thảo luận để hoàn thành nhiệm vụ học tập.
d) Sản phẩm: Báo cáo kết quả hoạt động nhóm và nội dung vở ghi của HS.
+ Âm là những sóng cơ truyền trong các môi trường khí, lỏng, rắn khi đến ta sẽ làm cho màng nhĩ dao động, gây ra cảm giác âm.
+ Nguồn âm là vật dao động phát ra âm.
+ Phân biệt những âm con người nghe được, hạ âm, siêu âm.
+ Nêu các môi trường truyền âm và tính chất các môi trường truyền âm.
e) Đánh giá:
- GV theo dõi cá nhân và các nhóm học sinh, quan sát vở ghi để phát hiện khó khăn của HS trong quá trình học tập, ghi vào sổ theo dõi những trường hợp cần lưu ý (nếu cần).
- GV có thể tổ chức cho HS đánh giá lẫn nhau thông qua các tiêu chí trong quá trình báo cáo kết quả hoạt động (thời gian thực hiện, số lượng ý kiến, mức độ hoàn thành, ghi chép).
- Căn cứ vào sản phẩm học tập và thái độ học tập, GV đánh giá được sự tiến bộ của HS, đánh giá được khả năng vận dụng giải quyết tình huống vào thực tiễn.
II. Những đặc trưng vật lý của âm
a) Mục tiêu:
- Xác định được các đặc trưng vật lý của âm.
- Xác định được khái niệm cường độ âm, mức cường độ âm
- Xác định được công thức tính cường độ âm, mức cường độ âm.
b) Nội dung:
- Dựa vào những số liệu khảo sát những âm có tần số xác định, những âm có tần số không xác định để xét các đặc trưng vật lý tiêu biểu nhất của nhạc âm.
c) Tổ chức hoạt động:
- GV chuyển giao nhiệm vụ: Khảo sát những đặc trưng vật lý tiêu biểu nhất của nhạc âm.
+ Nêu tầm quan trọng của tần số âm.
+ Nêu cách xác định cường độ âm, mức cường độ âm.
+ Nêu cách xác định đặc trưng vật lý thứ ba của âm là đồ thị dao động của âm.
d) Sản phẩm:
- Tần số là một trong những đặc trưng quan trọng nhất của âm.
- Cường độ âm (I): Tại một điểm là đại lượng đo bằng lượng năng lượng mà sóng âm tải qua một đơn vị diện tích đặt tại điểm đó, vuông góc với phương truyền sóng trong một đơn vị thời gian. Đơn vị I (W/m2)
- Mức cường độ âm (L):
- Đồ thị dao động của cùng một nhạc âm do các nhạc cụ phát ra thì hoàn toàn khác nhau.
e) Đánh giá:
- GV theo dõi cá nhân và các nhóm học sinh, quan sát vở ghi để phát hiện khó khăn của HS trong quá trình học tập, ghi vào sổ theo dõi những trường hợp cần lưu ý (nếu cần).
- GV có thể tổ chức cho HS đánh giá lẫn nhau thông qua các tiêu chí trong quá trình báo cáo kết quả hoạt động (thời gian thực hiện, số lượng ý kiến, mức độ hoàn thành, ghi chép).
- Căn cứ vào sản phẩm học tập và thái độ học tập, GV đánh giá được sự tiến bộ của HS, đánh giá được khả năng vận dụng giải quyết tình huống vào thực tiễn.
Hoạt động 3 (Hệ thống hóa kiến thức và Luyện tập)
a) Mục tiêu: Hệ thống hóa kiến thức và vận dụng giải bài tập cơ bản về các đặc trưng vật lý của âm.
b) Nội dung:
- Học sinh làm việc nhóm, tóm tắt kiến thức về âm, nguồn âm và các đặc trưng vật lý của âm
- Học sinh làm việc nhóm, trả lời các câu hỏi và bài tập cơ bản về âm, nguồn âm và các đặc trưng vật lý của âm
c) Tổ chức hoạt động:
- GV chuyển giao nhiệm vụ. HS ghi nhiệm vụ vào vở.
- Yêu cầu làm việc nhóm, nêu ra phương pháp khi giải bài tập định lượng về âm và trả trả lời các câu hỏi và bài tập cơ bản về các đặc trưng vật lý tiêu biểu nhất của nhạc âm.
- Học sinh giới thiệu sản phẩm của nhóm trước lớp và thảo luận.
- GV tổng kết, chuẩn hóa kiến thức.
d) Sản phẩm:
- Bảng báo cáo của nhóm và các phương án trả lời của học sinh.
e) Đánh giá:
- GV theo dõi cá nhân và các nhóm học sinh, quan sát vở ghi để phát hiện khó khăn của HS trong quá trình học tập, ghi vào sổ theo dõi những trường hợp cần lưu ý (nếu cần).
- GV có thể tổ chức cho HS đánh giá lẫn nhau thông qua các tiêu chí trong quá trình báo cáo kết quả hoạt động (thời gian thực hiện, số lượng ý kiến, mức độ hoàn thành, ghi chép).
- Căn cứ vào sản phẩm học tập và thái độ học tập, GV đánh giá được sự tiến bộ của HS, đánh giá được khả năng vận dụng giải quyết tình huống vào thực tiễn.
Hoạt động 4 (Vận dụng vào thực tiễn): Giải bài tập định tính và định lượng về các đặc trưng vật lý của âm.
a) Mục tiêu:
- Giải được các bài tập đơn giản về các đặc trưng vật lý của âm.
b) Nội dung:
- GV chiếu bài tập có mô phỏng với các dữ kiện có sẵn.
- Học sinh làm việc cá nhân vào vở và làm việc nhóm nội dụng GV yêu cầu.
c) Tổ chức hoạt động:
- Các nhóm thảo luận kết quả và trình bày trên bảng.
- Yêu cầu cả lớp giải các bài tập 6, 7, 8, 9, 10- trang 55 SGK .
c) Sản phẩm:
- Bài giải của học sinh.
e) Đánh giá:
- GV theo dõi cá nhân và các nhóm học sinh, quan sát vở ghi để phát hiện khó khăn của HS trong quá trình học tập, ghi vào sổ theo dõi những trường hợp cần lưu ý (nếu cần).
- GV có thể tổ chức cho HS đánh giá lẫn nhau thông qua các tiêu chí trong quá trình báo cáo kết quả hoạt động (thời gian thực hiện, số lượng ý kiến, mức độ hoàn thành, ghi chép).
- Căn cứ vào sản phẩm học tập và thái độ học tập, GV đánh giá được sự tiến bộ của HS, đánh giá được khả năng vận dụng giải quyết tình huống vào thực tiễn.
Hoạt động 5 (Tìm tòi mở rộng): Yêu cầu HS xem mục “ Bài đọc thêm ” Một số ứng dụng của siêu âm. Sôna”.
a) Mục tiêu:
- Nêu được tần số của siêu âm và dụng cụ sử dụng sóng siêu âm.
- Xác định tầm xa siêu âm trong không khí, trong nước.
- Nêu được ý nghĩa và ứng dụng của siêu âm trong cuộc sống.
b) Nội dung:
- Tìm hiểu để giải thích :
+ Hoạt động và ứng dụng của sôna?
+ Những ứng dụng khác của siêu âm trong đời sống con người, những lợi ích của siêu âm trong cuộc sống
- Thiết kế thêm một số thí nghiệm đơn giản về khảo sát âm.
- Tìm hiểu các ứng dụng của âm qua tài liệu, Internet …
c) Tổ chức hoạt động:
- GV đặt vấn đề chuyển giao nhiệm vụ để thực hiện ngoài lớp học.
HS ghi nhiệm vụ chuyển giao của GV vào vở. Sau đó về nhà tìm hiểu để thực hiện về nhiệm vụ này.
- HS báo cáo kết quả và thảo luận về nhiệm vụ được giao.
- GV tổng kết, chuẩn hóa kiến thức.
d) Sản phầm: Bài làm của học sinh.
e) Đánh giá:
Căn cứ vào sản phẩm học tập và thái độ học tập, GV đánh giá được sự tiến bộ của HS, đánh giá được khả năng vận dụng giải quyết tình huống vào thực tiễn.
IV. Câu hỏi kiểm tra đánh giá chủ đề
Câu 1 (nhận biết). Hãy chọn câu đúng.Người ta có thể nghe được âm có tần số
A. từ 16 Hz đến 20.000 Hz
B. từ thấp đến cao.
C. dưới 16 Hz.
D. trên 20.000 Hz.
Câu 2 (thông hiểu). Một lá thép mỏng, một đầu cố định, đầu còn lại được kích thích để dao động với chu kì không đổi và bằng 0,08s. Âm do thép phát ra là
A. âm mà tai người nghe được.
B. nhạc âm.
C. hạ âm.
D. siêu âm.
Câu 3 (thông hiểu). Chọn phát biểu sai khi nói về âm.
A. Môi trường truyền âm có thể rắn, lỏng hoặc khí.
B. Những vật liệu như bông, xốp, nhung truyền âm tốt hơn kim loại.
C. Tốc độ truyền âm thay đổi theo nhiệt độ.
D. Đơn vị cường độ âm là W/m2.
Câu 4 (nhận biết). Đơn vị thông dụng của mức cường độ âm là gì ?
A. Ben.
B. Đêxiben.
C. Oát trên mét vuông.
D. Niutơn trên mét vuông.
Câu 5 (nhận biết). Mức cường độ âm được tính bằng công thức:
A. L(B) = lg(I/I0)
B. L(B) = 10lg(I/I0)
C. L(dB) = lg(I/I0)
D. L(B) = 10lg(I0/I)
Câu 6 (thông hiểu). Sóng siêu âm không sử dụng được vào các việc nào sau đây?
A. Dùng đẻ soi các bộ phận cơ thể
B. Dùng để nội soi dạ dày
C. Phát hiện khuyết tật trong khối kim loại
D. Thăm dò: đàn cá; đáy biển.
Câu 7 (vận dụng thấp). Hãy chọn câu đúng.
Khi cường độ âm tăng 100 lần thì mức cường độ âm tăng
A. 100dB
B. 20dB
C. 30dB
D. 40dB
Câu 8 (vận dụng thấp). Cường độ tại một điểm trong môi trường truyền âm là 10-4 W/m2. Biết cường độ âm chuẩn là I0 = 10-12 W/m2. Mức cường độ âm tại điểm đó bằng
A. 108 dB
B. 10-8 dB
C. 80 dB
D. 8 dB
Câu 9 (vận dụng cao). Để đảm bảo an toàn lao động cho công nhân, mức cường độ âm trong phân xưởng của một nhà máy phải giữ ở mức không vượt quá 85 dB. Biết cường độ âm chuẩn bằng I0 = 10-12 W/m2. Cường độ âm cực đại mà nhà máy đó quy định là
A. 3,6.10-21 W/m2.
B. 3,16.10-4 W/m2.
C. 10-12 W/m2.
D. 3,16.1020 W/m2.
Câu 10 (vận dụng cao). Tại một điểm nghe được đồng thời hai âm cùng tần số: âm truyền tới có mức cường độ 65dB và âm phản xạ có mức cường độ 60dB. Mức cường độ âm toàn phần tại điểm đó là:
A. 5dB.
B. 125 dB.
C. 66,19 dB.
D. 62,5 dB.
Xem thêm các bài soạn Giáo án Vật Lí lớp 12 theo hướng phát triển năng lực mới nhất, hay khác:
- Giáo án Vật Lí 12 Bài 7: Sóng cơ và sự truyền sóng cơ
- Giáo án Vật Lí 12 Bài 8: Giao thoa sóng
- Giáo án Vật Lí 12 Bài 9: Sóng dừng
- Giáo án Vật Lí 12 Bài 11: Đặc trưng sinh lí của âm
Sách VietJack thi THPT quốc gia 2024 cho học sinh 2k6:
Săn shopee giá ưu đãi :
- Sổ lò xo Art of Nature Thiên Long màu xinh xỉu
- Biti's ra mẫu mới xinh lắm
- Tsubaki 199k/3 chai
- L'Oreal mua 1 tặng 3
- Giáo án lớp 12 (các môn học)
- Giáo án điện tử lớp 12 (các môn học)
- Giáo án Toán 12
- Giáo án Ngữ văn 12
- Giáo án Vật Lí 12
- Giáo án Hóa học 12
- Giáo án Sinh học 12
- Giáo án Địa Lí 12
- Giáo án Lịch Sử 12
- Giáo án Lịch Sử 12 mới
- Giáo án GDCD 12
- Giáo án Kinh tế Pháp luật 12
- Giáo án Tin học 12
- Giáo án Công nghệ 12
- Giáo án GDQP 12
- Đề thi lớp 12 (các môn học)
- Đề thi Ngữ văn 12
- Đề thi Toán 12
- Đề thi Tiếng Anh 12 mới
- Đề thi Tiếng Anh 12
- Đề thi Vật Lí 12
- Đề thi Hóa học 12
- Đề thi Sinh học 12
- Đề thi Địa Lí 12
- Đề thi Lịch Sử 12
- Đề thi Giáo dục Kinh tế Pháp luật 12
- Đề thi Giáo dục quốc phòng 12
- Đề thi Tin học 12
- Đề thi Công nghệ 12