Tác dụng của từ láy là gì? (Lý thuyết, Bài tập)

Bài viết Tác dụng của từ láy là gì? chọn lọc với lý thuyết chi tiết (định nghĩa, phân loại, tác dụng) và bài tập đa dạng có hướng dẫn giải chi tiết giúp Giáo viên có thêm tài liệu giảng dạy Tiếng Việt.

Tác dụng của từ láy là gì? (Lý thuyết, Bài tập)

1. Từ láy là gì?

Từ láy là từ được cấu tạo từ hai tiếng, được tạo nên bởi các tiếng giống nhau về âm, về vần hoặc cả âm và vần. Trong đó có thể có 1 tiếng có nghĩa hoặc tất cả các tiếng đều không có nghĩa, khi đó 2 từ được ghép với nhau tạo nên một từ có nghĩa.

Ví dụ: ào ào, xanh xanh, thăm thẳm, lanh lảnh, ……

2. Tác dụng của từ láy?

Tác dụng của từ láy là mô tả, nhấn mạnh cảm xúc, tâm trạng của con người. Còn đối với các sự vật, hiện tượng, từ láy nhằm thể hiện được vẻ đẹp, các trạng thái hoặc sự thay đổi về vị trí vận động…

3. Phân loại từ láy

Dựa vào cấu trúc, cấu tạo giống nhau của các bộ phận thì từ láy được chia thành hai loại chính là từ láy toàn bộ và từ láy bộ phận.

Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu ví dụ như xanh xanh, luôn luôn, ào ào.

Đôi khi để nhấn mạnh và tạo sự tinh tế hài hòa về âm thanh, một số từ còn được thay đổi phụ âm cuối hoặc thanh điệu. Ví dụ: Thoang thoảng, lanh lảnh, ngoan ngoãn.

Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tùy vào cách người dùng muốn:

– Láy âm: Là những từ có phần âm lặp lại nhau.

Ví dụ: Mênh mông, miên man, xinh xắn, ngơ ngác, mếu máo…

– Láy vần: Là những từ có phần vần lặp lại nhau.

Ví dụ: Chênh vênh, liêu xiêu, lao xao, liu diu.

Từ láy bộ phận thường được sử dụng nhiều hơn từ láy toàn bộ vì dễ phối vần và âm.

Ví dụ: Mênh mông, miên man, xinh xắn, ngơ ngác, mếu máo…

4. Cách phân biệt từ láy và từ ghép

Tiếng việt là một ngôn ngữ phong phú và đa dạng vì thế rất khó để nhận biết 2 loại từ ghép và từ láy với nhau. Tuy nhiên vẫn có một vài đặc điểm giúp bạn xác định đâu là từ ghép và từ láy nhanh nhất.

Cách 1: Từ ghép có chứa từ Hán Việt thì không phải từ láy

Trong tiếng Việt những từ Hán Việt láy âm xuất hiện rất nhiều, chính vì vậy mà tất cả những từ Hán Việt có 2 âm tiết thì sẽ được xác định là từ ghép chứ không phải là từ láy, dù cho từ đó có ngẫu nhiên láy âm với nhau đi nữa.

Ví dụ: "Tử Tế" cùng láy nguyên âm "T" nhưng ở đây "Tử" là từ Hán Việt nên đây là từ ghép.

Cách 2: Từ ghép thuần Việt cả 2 từ đều có nghĩa không được coi là từ láy

Ví dụ: Hoa quả là từ ghép và từ "hoa", "quả" khi đứng riêng đều có nghĩa xác định. Còn từ long lanh thì chỉ "long" có nghĩa, còn "lanh" thì không xác định là nghĩa như thế nào khi đứng riêng.

Vì vậy ngoài dấu hiệu giống nhau về âm hoặc vần thì nghĩa của từng từ sẽ quyết định đó là dạng từ nào.

=> Ta tách 2 từ riêng biệt ra nếu cả 2 từ đều có ý nghĩa thì đó là từ ghép, còn 1 hoặc 2 từ tách ra vô nghĩa thì là từ láy.

Ví dụ: các từ che chắn, máu mủ... thì sẽ được coi là từ ghép. Ngoài ra chỉ có một từ có nghĩa trong hai từ thì đó có thể coi là láy âm, ví dụ: lạnh lùng, lảm nhảm...

Cách 3: Nếu hai tiếng trong một từ đảo trật tự cho nhau mà vẫn có nghĩa thì đó là từ ghép

Khi đảo trật tự các tiếng trong một từ mà được một từ mới vẫn có nghĩa thì đó được coi là từ ghép. Ví dụ: thẫn thờ - thờ thẫn, mệt mỏi – mỏi mệt...

5. Bài tập về tác dụng của từ láy

Bài 1: Phân tích tác dụng của từ láy trong đoạn văn sau:

“Ôi chao! Chú chuồn chuồn nước mới đẹp làm sao. Màu vàng trên lưng chú lấp lánh. Bốn cái cánh mỏng như giấy bòng. Cái đầu tròn và hai con mắt long lanh như thủy tinh.”

Đáp án:

Qua các từ láy “chuồn chuồn, lấp lánh, long lanh”, người đọc cảm nhận được vẻ đẹp tuyệt đẹp của chú chuồn chuồn. Từ đó, mang đến cho người đọc một vẻ đẹp thanh bình mà đặc sắc.

Bài 2: Phân tích tác dụng của từ láy trong câu sau:

 “Dáng mẹ gầy liêu xiêu giữa nắng chiều nhạt dần.”

Đáp án:

Từ láy liêu xiêu gợi tả dáng đi không vững, chênh vênh, mệt mỏi.

Từ láy này giúp người đọc hình dung rõ hơn sự vất vả, già yếu của người mẹ sau bao năm tần tảo.

Bài 3: Viết một đoạn văn (khoảng 5–7 câu) miêu tả một hình ảnh quen thuộc trong đời sống (mẹ, thầy cô, cảnh buổi sáng, cơn mưa, sân trường…) trong đó sử dụng ít nhất 2 từ láy.

Đáp án:

Buổi sáng ở sân trường em thật nhộn nhịp. Tiếng trống vang lên rộn ràng báo hiệu một ngày học mới bắt đầu. Những hàng cây đứng lặng lẽ tỏa bóng mát xuống sân gạch. Các bạn học sinh nói cười ríu rít, gương mặt ai cũng rạng rỡ. Không khí quen thuộc ấy khiến em cảm thấy yêu trường lớp và bạn bè hơn mỗi ngày.

Xem thêm bài viết Tiếng Việt chọn lọc, hay khác:

• Từ Hán Việt là gì? Nêu đặc điểm của Từ Hán Việt?

• Điệp vần là gì? Tác dụng của điệp vần.

• Thành ngữ là gì?

• Câu hỏi tu từ có tác dụng gì?

• Câu tục ngữ “Lá lành đùm lá rách” nghĩa là gì?

• Tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa là gì?

• Hơn 20.000 câu trắc nghiệm Toán,Văn, Anh lớp 9 có đáp án

---