Giáo án bài Đò lèn (Nguyễn Duy) - Giáo án Ngữ văn lớp 12

Giáo án bài Đò lèn (Nguyễn Duy)

Link tải Giáo án Ngữ Văn 12 Đò lèn (Nguyễn Duy)

A. Mục tiêu bài học

1. Kiến thức

- Hiểu thêm về thơ Nguyễn Duy - “ một thế giới nội tâm có bản sắc”.

- Cảm nhận được tình cảm tri ân sâu sắc pha nỗi xót xa ân hận muộn màng của nhà thơ đối với người bà đã khuất.

- Hiểu được những nét riêng của Nguyễn Duy trong cách nhìn về quá khứ, về tuổi thơ cũng như trong cách thể hiện những cảm nhận về người bà lam lũ tảo tần giàu yêu thương.

2. Kĩ năng

- Góp phần củng cố kĩ năng tiếp nhận văn bản văn học cho HS : Cách dùng PP đối chiếu, so sánh để tìm ra nét riêng của VBVH, của tác giả.

3. Thái độ, tư tưởng

- Giáo dục tình cảm và hành vi đạo đức cho HS : Biết quý trọng người thân, biết hành động, quan tâm, chia xẻ đối với những người thân yêu nhất trong cuộc sống của mình.

B. Phương tiện thực hiện

1. Giáo viên

GV :SGK , SGV, thiết kế bài giảng , bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt.

2. Học sinh

HS : SGK, Vở soạn, vở ghi.

C. Phương pháp

Đọc diễn cảm, nêu vấn đề , gợi mở .So sánh văn học

D. Hoạt động dạy & học

1. Ổn định tổ chức lớp

Sĩ số: ................................

2. Kiểm tra bài cũ

- Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ Dọn về làng.

- Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ Tiếng hát con tàu.

3. Bài mới

Hoạt động 1. Hoạt động trải nghiệm

    Bài thơ như lời ru, một nỗi niềm xa xưa vọng lại. Bài thơ mở ra một thế giới tuổi thơ thắm đẫm tình bà cháu.

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Hoạt động 2. Hoạt động hình thành kiến thức mới

? GV yêu cầu HS: Phát biểu một vài nét về Nguyễn Duy

GV nhấn mạnh một số nội dung quan trọng đã ghi trong tiểu dẫn.

GV đọc diễn cảm bài thơ.Hướng dẫn cách đọc.

GV nói nhanh về xuất xứ và đại ý , bố cục bài thơ.

? Hai khổ thơ đầu khắc họa cái tôi ND thời thơ ấu. GV nêu một vài chi tiết và nhận xét về cái tôi tác giả.

+ GV đọc đoạn đầu bài thơ Quê Hương của Giang Nam. So sánh với bài thơ này để học sinh thấy rõ cách nhìn mới mẻ của ND về tuổi thơ

- Hình ảnh người bà , qua hồi ức của tác giả,hiện lên như thế nào ? ( các chi tiết, hình ảnh )

 

- Tình cảm của nhà thơ như thế nào khi nghĩ về người bà một thời tần tảo, yêu thương nuôi nấng mình ?

 ( Lưu ý trạng thái cảm xúc nhiều chiều trong tâm hồn nhà thơ )

GV đối chiếu bài này với bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt.Từ đó rút ra nét đặc sắc của Nguyễn Duy trong cùng thi đề viết về tình bà cháu.GV  gợi mở:

- Để khắc hoạ hình ảnh người bà và gửi gắm tình cảm đối với bà, Nguyễn Duy đã sử dụng hiệu quả  hai thủ pháp nghệ thuật:

+ Thủ pháp đối lập.

 

 

 

+ Thủ pháp so sánh, đối chiếu

 

 

 

 

 

GV so sánh giọng điệu ở 2 bài thơ.

 

GV tổng kết

I.Tìm hiểu chung:

1.Tác giả: (SGK)

2. Bài thơ: Đò Lèn (SGK)

II. Hướng dẫn đọc hiểu:

1. Cách nhìn về tuổi thơ của tác giả:

-Thời thơ ấu: câu cá , bắt chim sẻ ở vành tai tượng Phật,ăn trộm nhãn, đi chơi đền,chân đất đi đêm, níu váy bà đòi đi chợ...⇒ tinh nghịch, hiếu động, hồn nhiên.

- Cách nhìn: thành thực, thẳng thắng, tự nhiên, đậm chất quê, khác với lối thi vị hoá thường gặp ⇒ cách nhìn mới mẻ.

2.Tình cảm sâu nặng đối với người bà:

- Hình ảnh người bà: mò cua xúc tép ,gánh chè xanh những đêm lạnh ,bán trứng ga Lèn ngày bom Mỹ dội, năm đói củ dong riềng luộc sượng.. .

⇒ cơ cực, tần tảo, yêu thương .

- Tình cảm của nhà thơ khi nghĩ về bà ngoại:

+ Thấu hiểu nỗi cơ cực, tần tảo, tình yêu thương của bà .Thể hiện tình yêu thương, sự tôn kính, lòng tri ân sâu sắc đối với bà.

+ Sự ân hận , ngậm ngùi , xót đau muộn màng:

      ″Khi tôi biết thương bà thì đã muộn

        Bà chỉ còn một nấm cỏ thôi

3. Những đặc sắc trong cách thể hiện của ND trong thi đề viết về tình bà cháu:

- Sử dụng thủ pháp đối lập:

+ Đối lập giữa cái tinh nghịch vô tư của người cháu với cái cơ cực, tần tảo của người bà.

+ Đối lập giữa chiến tranh ác liệt với tình yêu thương của người bà.

+ Đối lập giữa cái vĩnh hằng của vũ trụ với cái ngắn ngủi, hữu hạn của cuộc đời con người.

⇒ thấu hiểu nỗi khổ cực của bà; thể hiện nỗi ngậm ngùi, sự ân hận muộn màng khi bà không còn nữa.

-Sử dụng phép so sánh đối chiếu:

 + Giữa cái hư và cái thực; giữa bà với Tiên , Phật, thánh thần ⇒ tương đồng

 + Giữa thần thánh với bà đặt trong một bối cảnh chiến tranh ⇒ tương phản

⇒ Tôn vinh, ngợi ca tấm lòng nhân từ cao cả của bà.Khẳng định sự bất diệt của hình ảnh người bà.

 - Giọng điệu: thành thực, thẳng thắng.Vì thế tạo được dư vị về nỗi ngậm ngùi, đắng xót , ân hận pha lẫn những suy niệm đầy màu sắc triết lí về sự sống con người.

III. Kết luận:

- Bài thơ để lại nhiều dư vị trong tâm hồn, chạm đến cõi sâu kín và thường nhật trong cuộc sống tình cảm của mỗi con người. Dường như ND vừa nói hộ vừa nhắc nhở cho nhiều người về lẻ sống ở đời, đặc biệt là thái độ sống của mỗi người trong hiện tại đối với những gì gần gũi nhất trong cuộc sống của mình.

Hoạt động 5. Hoạt động bổ sung

4. Củng cố

Cái nhìn mới mẻ của Nguyễn Duy về tuổi thơ và cách thể hiện rất riêng của nhà thơ về tình cảm đối với người bà.

5. Dặn dò

- Học bài cũ.

- Chuẩn bị bài : Thực hành một số phép tu từ cú pháp.

Xem thêm các bài soạn Giáo án Ngữ văn lớp 12 chuẩn, mới nhất khác:

Ngân hàng trắc nghiệm miễn phí ôn thi THPT Quốc Gia tại khoahoc.vietjack.com

KHÓA HỌC GIÚP TEEN 2002 ĐẠT 9-10 THI THPT QUỐC GIA

Tổng hợp các video dạy học từ các giáo viên giỏi nhất - CHỈ TỪ 399K tại khoahoc.vietjack.com


Các loạt bài lớp 12 khác
Khóa học 12